III AUA 207/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku dotyczyła sporu między przedsiębiorcą B. K. a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o ustalenie rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2022. ZUS decyzją z 13 listopada 2023 r. stwierdził, że podstawa wymiaru składki wynosi 135 926,51 zł, kwestionując pomniejszenie dochodu o różnicę remanentową w kwocie 13 719 442,50 zł. Organ rentowy argumentował, że przepis przejściowy (art. 36 ustawy zmieniającej) pozwala na takie pomniejszenie jedynie podatnikom prowadzącym księgi przychodów i rozchodów, a nie tym prowadzącym pełne księgi rachunkowe. B. K. wniosła odwołanie, podnosząc, że celem ustawodawcy było umożliwienie wszystkim przedsiębiorcom opodatkowanym podatkiem liniowym dostosowania się do nowych zasad, a rozróżnienie ze względu na formę księgowości byłoby dyskryminacją. Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 7 marca 2024 r. zmienił decyzję ZUS, ustalając roczną składkę na ubezpieczenie zdrowotne na 3 250,80 zł, uznając, że różnica remanentowa powinna zostać uwzględniona. Sąd Apelacyjny, oddalając apelację ZUS, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego. Sąd podkreślił, że odesłanie w art. 36 ustawy do art. 24 ust. 2 ustawy o PIT ma charakter techniczny i dotyczy sposobu obliczenia różnicy remanentowej, a nie ogranicza jego stosowania do konkretnego typu księgowości. Sąd uznał, że wykładnia ZUS prowadziłaby do dyskryminacji przedsiębiorców i naruszałaby zasadę równego traktowania wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Celem przepisu było złagodzenie skutków zmian wprowadzonych w ramach tzw. Polskiego Ładu, a nie różnicowanie sytuacji przedsiębiorców w zależności od formy prowadzenia księgowości. W konsekwencji, apelacja ZUS została oddalona, a organ został obciążony kosztami zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących składki zdrowotnej dla przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym, zasada równego traktowania w prawie podatkowym i ubezpieczeniowym, znaczenie wykładni celowościowej i konstytucyjnej.
Dotyczy specyficznego okresu (rok 2022) i konkretnych przepisów wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu. Może mieć mniejsze znaczenie dla późniejszych lat, jeśli przepisy uległy zmianie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis przejściowy (art. 36 ustawy z dnia 9 lutego 2022 r.) pozwalający na pomniejszenie dochodu o różnicę remanentową przy ustalaniu podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2022 r. ma zastosowanie do przedsiębiorców prowadzących księgi rachunkowe, czy wyłącznie do tych prowadzących księgi przychodów i rozchodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten ma zastosowanie do wszystkich przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym, niezależnie od formy prowadzenia księgowości (księgi rachunkowe lub księgi przychodów i rozchodów).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odesłanie w art. 36 ustawy do art. 24 ust. 2 ustawy o PIT ma charakter techniczny i dotyczy sposobu obliczenia różnicy remanentowej, a nie ogranicza stosowania przepisu do konkretnego typu księgowości. Wykładnia ograniczająca byłaby dyskryminująca i sprzeczna z celem ustawodawcy, jakim było złagodzenie skutków zmian wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla wszystkich przedsiębiorców rozliczających się podatkiem liniowym.
Czy interpretacja art. 36 ustawy z dnia 9 lutego 2022 r. przez ZUS, ograniczająca jego zastosowanie do przedsiębiorców prowadzących księgi przychodów i rozchodów, jest zgodna z zasadą równego traktowania wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka interpretacja prowadzi do naruszenia zasady równego traktowania i dyskryminacji przedsiębiorców prowadzących księgi rachunkowe.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że różnicowanie sytuacji podatników wyłącznie na podstawie rodzaju prowadzonej księgowości, bez wyraźnego wskazania w przepisie, jest nieuzasadnione i narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.ś.o.z. art. 81 § 2
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.p.d.o.f. art. 24 § 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw art. 36
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.o.z. art. 81 § 2d
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.ś.o.z. art. 81 § 6
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
u.p.d.o.f. art. 30c
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 24 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1 i 11
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 10 § 1 pkt 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis przejściowy (art. 36 ustawy zmieniającej) ma zastosowanie do wszystkich przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym, niezależnie od formy prowadzenia księgowości. • Wykładnia ograniczająca zastosowanie przepisu do konkretnego typu księgowości jest dyskryminująca i narusza zasadę równego traktowania. • Celem przepisu było złagodzenie skutków zmian wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu dla wszystkich przedsiębiorców. • Odesłanie do art. 24 ust. 2 ustawy o PIT ma charakter techniczny i dotyczy sposobu obliczenia różnicy remanentowej.
Odrzucone argumenty
Przepis przejściowy (art. 36 ustawy zmieniającej) dotyczy wyłącznie przedsiębiorców prowadzących księgi przychodów i rozchodów, a nie tych prowadzących księgi rachunkowe.
Godne uwagi sformułowania
Celem ustawodawcy było zapobiegnięcie sytuacji, w której krótki okres wprowadzenia przepisów (...) miałby prowadzić do drastycznego zwiększenia obciążeń przedsiębiorców składką zdrowotną. • Inna interpretacja treści tego przepisu nie ma żadnego uzasadnienia. • Samo odesłanie do art. 24 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , nie jest wystarczające, aby uznać, iż taka interpretacja jest prawidłowa. • Wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że wolą ustawodawcy było zapobiegnięcie sytuacji, w której krótki okres wprowadzenia przepisów (...) miałby prowadzić do drastycznego zwiększenia obciążeń przedsiębiorców składką zdrowotną.
Skład orzekający
Dorota Elżbieta Zarzecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących składki zdrowotnej dla przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym, zasada równego traktowania w prawie podatkowym i ubezpieczeniowym, znaczenie wykładni celowościowej i konstytucyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu (rok 2022) i konkretnych przepisów wprowadzonych w ramach Polskiego Ładu. Może mieć mniejsze znaczenie dla późniejszych lat, jeśli przepisy uległy zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu przedsiębiorców tematu składki zdrowotnej i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy wprowadzane w ramach dużych reform, chroniąc przed dyskryminacją i nadmiernymi obciążeniami.
“Składka zdrowotna przedsiębiorcy: Sąd rozstrzyga spór o różnicę remanentową i formę księgowości!”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.