III AUa 1023/25Ekwiwalent za deputat węglowy emerytura powszechna kolejarz
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa byłego pracownika kolejowego, U. C., do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy. Ubezpieczony, który pracował na kolei i otrzymywał deputat, uzyskał emeryturę pomostową wraz z ekwiwalentem, a następnie emeryturę powszechną po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu prawa do ekwiwalentu do emerytury powszechnej, argumentując, że warunkiem jest przejście na emeryturę z tytułu zatrudnienia na kolei. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny w Łodzi utrzymał ten wyrok w mocy, oddalając apelację ubezpieczonego. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwałach Sądu Najwyższego (III UZP 7/22 i III UZP 1/23), które jednoznacznie interpretują art. 74 ust. 4 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego. Zgodnie z tym orzecznictwem, prawo do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego przysługuje byłemu pracownikowi kolejowemu tylko wtedy, gdy jego prawo do emerytury powstało z tytułu zatrudnienia na kolei (tzw. emerytura kolejowa), a nie emerytura powszechna przyznana z uwagi na wiek. Sąd podkreślił, że emerytura z art. 24 ustawy emerytalnej nie jest emeryturą „powstałą” z tytułu zatrudnienia, lecz przysługuje w związku z osiągnięciem określonego wieku. Nawet długi staż kolejowy nie ma znaczenia, jeśli stanowi podstawę ustalenia wysokości emerytury powszechnej, a nie podstawę „powstania” emerytury kolejowej. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzuty apelacji, dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, są bezzasadne, a przywołane przez stronę orzecznictwo straciło aktualność w świetle późniejszych uchwał Sądu Najwyższego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 74 ust. 4 ustawy o komercjalizacji w kontekście prawa do ekwiwalentu za deputat węglowy przy emeryturze powszechnej, w oparciu o uchwały Sądu Najwyższego.
Dotyczy specyficznej sytuacji byłych pracowników kolejowych i prawa do deputatu węglowego; interpretacja oparta na uchwałach Sądu Najwyższego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy byłemu pracownikowi kolejowemu przysługuje prawo do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy, jeśli nabył prawo do emerytury powszechnej (z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego), a nie emerytury kolejowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do ekwiwalentu pieniężnego za deputat węglowy przysługuje byłemu pracownikowi kolejowemu tylko wówczas, gdy jego prawo do emerytury powstało z tytułu zatrudnienia na kolei (tzw. emerytura kolejowa), a nie emerytura powszechna przyznana z uwagi na wiek.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, opierając się na uchwałach Sądu Najwyższego, stwierdził, że art. 74 ust. 4 ustawy o komercjalizacji wymaga, aby prawo do emerytury powstało z tytułu zatrudnienia, w którym przysługiwał deputat węglowy. Emerytura powszechna z art. 24 ustawy emerytalnej nie jest emeryturą powstałą z tytułu zatrudnienia, lecz przysługuje z uwagi na wiek, co wyklucza prawo do ekwiwalentu za deputat.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. C. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w X. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.k.r.p.p. art. 74 § 1
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego
Określa pozytywne przesłanki nabycia prawa do deputatu węglowego w formie ekwiwalentu pieniężnego dla byłych pracowników kolejowych pobierających emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, przyznaną na podstawie przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników kolejowych i ich rodzin lub przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych albo przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS.
u.k.r.p.p. art. 74 § 4
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego
Stanowi negatywną przesłankę wykluczającą prawo do deputatu węglowego, jeżeli nie przysługiwało ono w okresie zatrudnienia, z tytułu którego powstało prawo do emerytury lub renty.
u.e.r.f.u.s. art. 24
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący emerytury powszechnej przyznawanej z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego, która nie jest traktowana jako emerytura powstała z tytułu zatrudnienia na kolei.
u.e.r.f.u.s. art. 40
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący emerytury kolejowej, która stanowi podstawę do nabycia prawa do deputatu węglowego.
Pomocnicze
u.k.r.p.p. art. 74 § 3
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego
Rozszerza prawo do deputatu na emerytów i rencistów pobierających emeryturę lub rentę z tytułu zatrudnienia w okresach równorzędnych z okresami zatrudnienia na kolei oraz osoby, którym przyznano kolejową emeryturę lub rentę w drodze wyjątku.
u.k.r.p.p. art. 74 § 10
Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego
Określa, że emeryci i renciści nabywają prawo do ekwiwalentu pieniężnego z dniem przyznania emerytury lub renty.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Emerytura powszechna przyznana z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego (art. 24 u.e.r.f.u.s.) nie jest emeryturą powstałą z tytułu zatrudnienia na kolei, co wyklucza prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy zgodnie z art. 74 ust. 4 u.k.r.p.p. • Prawo do deputatu węglowego przysługuje byłemu pracownikowi kolejowemu tylko wtedy, gdy jego prawo do emerytury powstało z tytułu zatrudnienia na kolei (emerytura kolejowa).
Odrzucone argumenty
Prawo do ekwiwalentu za deputat węglowy przysługuje byłym pracownikom kolejowym, którzy na podstawie zatrudnienia kolejowego uzyskali prawo do emerytury, nawet jeśli jest to emerytura powszechna. • Naruszenie przepisów postępowania przez nierozpoznanie istoty sprawy i dowolną ocenę dowodów. • Naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację art. 74 ust. 1 i 4 u.k.r.p.p.
Godne uwagi sformułowania
emerytura z art. 24 ustawy emerytalnej nie jest emeryturą „powstałą” z tytułu jakiegokolwiek zatrudnienia, ale przysługującą w związku z osiągnięciem określonego wieku emerytalnego • warunkiem koniecznym dla nabycia prawa do deputatu węglowego, jako szczególnego przywileju branżowego jest posiadanie prawa do emerytury powstałej z tytułu zatrudnienia na kolei • pobieranie emerytury z art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wyłącza możliwość nabycia przez byłego pracownika kolejowego prawa do deputatu węglowego
Skład orzekający
Anna Szczepaniak-Cicha
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 74 ust. 4 ustawy o komercjalizacji w kontekście prawa do ekwiwalentu za deputat węglowy przy emeryturze powszechnej, w oparciu o uchwały Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłych pracowników kolejowych i prawa do deputatu węglowego; interpretacja oparta na uchwałach Sądu Najwyższego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy specyficznego prawa pracowniczego (deputat węglowy) i jego powiązania z różnymi rodzajami emerytur, co jest istotne dla wąskiej grupy zawodowej, ale pokazuje szersze problemy interpretacji przepisów przejściowych.
“Czy emerytura z wieku oznacza utratę prawa do deputatu węglowego? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.