III ARN 8/94
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuMinister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę Ryszarda W. na decyzję Wojewody Przemyskiego udzielającą Kazimierzowi O. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-garażowego w odległości 1,5 m od granicy działki sąsiedniej. Zarzucono rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, dotyczących minimalnych odległości budynków od granic działek. Minister Sprawiedliwości argumentował, że usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy narusza § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia, a argumentacja sądu o możliwości sytuowania budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy (§ 13) nie uzasadnia naruszenia wymogów z § 12. Sąd Najwyższy oddalił rewizję, wskazując, że zgodnie z art. 417 § 1 k.p.c. uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej wymaga "rażącego naruszenia prawa", które oznacza skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, a nie tylko oczywistość naruszenia. Sąd podkreślił, że wzruszenie wyroku NSA prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednej ze stron i naruszenia zasady równości obywateli wobec prawa, zwłaszcza że organy administracji wydały identyczne pozwolenia obu sąsiadom.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "rażącego naruszenia prawa" w kontekście rewizji nadzwyczajnej oraz zasada równości stron w postępowaniu administracyjnym i sądowym.
Dotyczy specyficznego trybu postępowania (rewizja nadzwyczajna) i konkretnych przepisów prawa budowlanego z 1974 r. oraz rozporządzeń z 1980 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oczywiste naruszenie prawa, które nie prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, może być uznane za "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu art. 417 § 1 k.p.c. uzasadniające uwzględnienie rewizji nadzwyczajnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oczywistość naruszenia prawa nie jest wystarczającą przesłanką do uznania go za rażące. Rażące naruszenie prawa to takie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym "rażące naruszenie prawa" wymaga cech powodujących, że decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organy praworządnego państwa, odróżniając je od zwykłego naruszenia prawa.
Czy naruszenie przepisów dotyczących odległości budynków od granic działki, w sytuacji gdy organy administracji stosowały liberalną praktykę i wydano identyczne pozwolenia obu sąsiadom, stanowi "rażące naruszenie prawa"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takich okolicznościach nie można uznać wyroku NSA za rażąco naruszający prawo, ponieważ prowadziłoby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednej ze stron i naruszenia zasady równości wobec prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wzruszenie wyroku NSA w tej sprawie naruszyłoby zasadę równości obywateli wobec prawa, gdyż organy administracji wydały identyczne pozwolenia obu sąsiadom. Różnicowanie sytuacji obywateli w podobnych okolicznościach jest dopuszczalne tylko w oparciu o zasadniczo odmienną sytuację faktyczną, wyraźny nakaz prawa lub interes publiczny, czego w tej sprawie brak.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard W. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | wnoszący rewizję nadzwyczajną |
| Wojewoda Przemyski | organ_państwowy | organ administracji |
| Kazimierz O. | osoba_fizyczna | inwestor |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 417 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje podstawę do uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej - "rażące naruszenie prawa".
k.p.c. art. 421 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego.
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 5 § 1 pkt 6
Ustawa Prawo budowlane
Odniesienie do zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 12 § 1 i 2
Określa minimalne normy odległościowe sytuowania budynków mieszkalnych i gospodarczych od granic działek.
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki art. 13
Dopuszcza sytuowanie budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki pod określonymi warunkami.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Podstawa do ochrony prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia ws. warunków technicznych dotyczących odległości budynków od granic. • Usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy narusza § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia. • Argumentacja o możliwości sytuowania budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy (§ 13) nie uzasadnia naruszenia wymogów z § 12. • Naruszenie zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego). • Przepisy prawa budowlanego są bezwzględnie obowiązujące.
Odrzucone argumenty
Wyrok NSA nie narusza prawa w sposób rażący, ponieważ nie prowadzi do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. • Wzruszenie wyroku NSA prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednej ze stron i naruszenia zasady równości wobec prawa. • Organy administracji stosowały liberalną praktykę i wydały identyczne pozwolenia obu sąsiadom. • Brak podstaw do różnicowania sytuacji obywateli w podobnych okolicznościach.
Godne uwagi sformułowania
Nawet oczywistość naruszenia prawa nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zaskarżony rewizją nadzwyczajną wyrok rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 417 § 1 k.p.c. • Za rażące należy uznać tylko takie naruszenie prawa w wyniku którego, powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. • Różni się ono bowiem od zwykłego naruszenia prawa cechami, które powodują, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. • Mamy do czynienia nie tylko z abstrakcyjną problematyką naruszenia przepisów prawa lecz z koniecznością wyważenia sprzecznych interesów stron postępowania. • Wzruszenie zakwestionowanego wyroku NSA w istocie rzeczy prowadziłoby do zgoła nieuzasadnionego faktycznego uprzywilejowania tylko jednej ze stron postępowania. • Jest to jednak zbyt wątła przesłanka, by na jej podstawie osłabiać działanie fundamentalnej konstytucyjnej zasady, iż wszyscy obywatele są równi wobec prawa.
Skład orzekający
Walery Masewicz
przewodniczący
Adam Józefowicz
sędzia
Jerzy Kwaśniewski
sędzia
Janusz Łętowski
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącego naruszenia prawa\" w kontekście rewizji nadzwyczajnej oraz zasada równości stron w postępowaniu administracyjnym i sądowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania (rewizja nadzwyczajna) i konkretnych przepisów prawa budowlanego z 1974 r. oraz rozporządzeń z 1980 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe pojęcie "rażącego naruszenia prawa" i podkreśla fundamentalną zasadę równości wobec prawa, co jest istotne dla zrozumienia granic kontroli sądowej nad decyzjami administracyjnymi.
“Kiedy "oczywiste" naruszenie prawa nie jest jeszcze "rażące"? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.