Orzeczenie · 1995-11-09

III ARN 52/95Uchylenie kary dyscyplinarnej przeniesienie na niższe stanowisko

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1995-11-09
NSAAdministracyjneWysoka
służba więziennakara dyscyplinarnaprzeniesienie na niższe stanowiskokontrola sądowapostępowanie dyscyplinarneNSASąd NajwyższyRzecznik Praw Obywatelskich

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) w Warszawie z dnia 13 października 1994 r. (sygn. II SA 1432/94). Przedmiotem sporu była decyzja Dyrektora Centralnego Zarządu Zakładów Karnych utrzymująca w mocy decyzję o przeniesieniu st. sierż. sztab. Grażyny N. na niższe stanowisko służbowe jako karę dyscyplinarną. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariuszki, powołując się na niedopuszczalność kontroli sądowej decyzji dyscyplinarnych (art. 196 par. 4 pkt 4 Kpa) oraz ograniczony zakres kognicji sądu. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił wyrokowi NSA rażące naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 45 pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej oraz par. 31 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, wskazując, że wykonanie kary dyscyplinarnej polegające na zwolnieniu ze służby w jednostce wyższej i przeniesieniu do jednostki niższej przekroczyło granice orzeczonej kary. Sąd Najwyższy, analizując sprawę, uznał, że choć kontrola sądowa decyzji dyscyplinarnych może być ograniczona, to czynności wykonawcze tych decyzji podlegają ocenie pod kątem zgodności z prawem. Sąd stwierdził, że wykonanie kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe zostało przeprowadzone w sposób niezgodny z prawem, gdyż polegało na zwolnieniu ze służby w jednostce wyższej i przeniesieniu do jednostki niższej, co stanowiło nadmierną dolegliwość i naruszało zasadę adekwatności kary do przewinienia oraz treści orzeczonej kary. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok NSA oraz decyzję Dyrektora Centralnego Zarządu Zakładów Karnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad wykonywania kar dyscyplinarnych w służbach mundurowych, zakres kontroli sądowej decyzji administracyjnych związanych z postępowaniem dyscyplinarnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Więziennej i przepisów obowiązujących w 1995 roku, choć zasady ogólne mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzje organów Służby Więziennej wydane w wykonaniu orzeczeń dyscyplinarnych podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzje wykonawcze kar dyscyplinarnych podlegają kontroli sądowej w zakresie zgodności z prawem, zwłaszcza pod kątem adekwatności wykonania do treści orzeczonej kary.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć art. 196 par. 4 pkt 4 Kpa wyłącza kontrolę spraw dyscyplinarnych, to czynności wykonawcze decyzji dyscyplinarnych, nadające im postać decyzji administracyjnej, podlegają ocenie sądowej. Kluczowe jest badanie, czy sposób wykonania kary nie zwiększa jej dolegliwości ani nie narusza jej treści.

Czy przeniesienie funkcjonariusza Służby Więziennej na niższe stanowisko służbowe jako kara dyscyplinarna może polegać na zwolnieniu ze służby w jednostce wyższej i mianowaniu w jednostce niższej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wykonanie kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko musi być zgodne z treścią orzeczonej kary i nie może polegać na zwolnieniu ze służby w jednostce wyższej i przeniesieniu do jednostki niższej, co stanowi nadmierną dolegliwość.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wykonanie kary dyscyplinarnej musi odpowiadać jej treści i nie może zwiększać dolegliwości. Zwolnienie ze służby w jednostce wyższej i przeniesienie do jednostki niższej przekracza granice kary przeniesienia na niższe stanowisko i narusza zasady postępowania dyscyplinarnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz decyzję Dyrektora Centralnego Zarządu Zakładów Karnych.

Przepisy (12)

Główne

u.s.w. art. 45

Ustawa o Służbie Więziennej

u.s.w. art. 45 § pkt 6

Ustawa o Służbie Więziennej

Pomocnicze

u.s.w. art. 44

Ustawa o Służbie Więziennej

u.s.w. art. 60

Ustawa o Służbie Więziennej

u.s.w. art. 56

Ustawa o Służbie Więziennej

k.p.a. art. 132 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 196 § par. 4 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

r.r.d.f.s.w. art. 8

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

r.r.d.f.s.w. art. 26

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

r.r.d.f.s.w. art. 31 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

r.r.d.f.s.w. art. 6 § ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

r.r.d.f.s.w. art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe zostało przeprowadzone w sposób niezgodny z prawem, przekraczając granice orzeczonej kary poprzez zwolnienie ze służby w jednostce wyższej i przeniesienie do jednostki niższej. • Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał istoty sprawy, ograniczając się do stwierdzenia braku naruszenia prawa w zakresie wykonania kary dyscyplinarnej.

Odrzucone argumenty

Decyzje organów Służby Więziennej wydane w wykonaniu orzeczeń dyscyplinarnych nie podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzje organów Służby Więziennej wydane w wykonaniu podjętych przez te organy orzeczeń dyscyplinarnych podlegają kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. • Wykonanie kary dyscyplinarnej powinno odpowiadać treści orzeczonej kary, a ponadto uwzględniać, że zarówno sama kara dyscyplinarna jak i jej sposób wykonania powinny być traktowane jako środek wychowawczy i powinny odpowiadać wadze przewinienia. • Czynności wykonawcze muszą być zgodne z podstawowymi zasadami orzeczenia dyscyplinarnego dla funkcjonariuszy Służby Więziennej, tj. a/ adekwatności wymierzonej kary do popełnienia przewinienia, b/ zależności między treścią wymierzonej kary, tzn. stopniem i rozmiarami wywołanych przez nią dolegliwości a podjętymi czynnościami wykonawczymi w zakresie wykonania kary.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wykonywania kar dyscyplinarnych w służbach mundurowych, zakres kontroli sądowej decyzji administracyjnych związanych z postępowaniem dyscyplinarnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Służby Więziennej i przepisów obowiązujących w 1995 roku, choć zasady ogólne mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe wykonanie kary dyscyplinarnej i jak sąd może interweniować, gdy przekroczone zostaną jej granice, nawet w sprawach pozornie proceduralnych.

“Czy kara dyscyplinarna może oznaczać zwolnienie ze służby? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst