III ARN 46/96Zmiana uzasadnienia wyroku naczelnego sądu administracyjnego 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuRewizja nadzwyczajna Ministra Sprawiedliwości skierowana była przeciwko uzasadnieniu prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 4 grudnia 1995 r. Zarzut dotyczył fragmentu uzasadnienia, w którym NSA wskazał Ministra Przemysłu i Handlu jako organ właściwy do stwierdzenia nieważności zarządzenia o wznowieniu postępowania nacjonalizacyjnego dotyczącego Wytwórni Win i Soków Owocowych "L." Sp. z o.o. w P. Minister Sprawiedliwości argumentował, że zgodnie z art. 157 § 1 KPA, organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a w przypadku decyzji naczelnego organu administracji, właściwość przysługuje temu samemu organowi lub jego następcy prawnemu. Ponieważ orzeczenie o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa wydał Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego, jego następca prawny, czyli Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, powinien być właściwy do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska, uznając, że błędne wskazanie organu właściwego w uzasadnieniu wyroku NSA naruszało interes Rzeczypospolitej Polskiej i mogło prowadzić do wydawania wadliwych decyzji administracyjnych. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 423 § 1 zd. 2 KPC, zmienił uzasadnienie zaskarżonego wyroku, zastępując błędnie wskazane słowa "Ministra Przemysłu i Handlu" przez "Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej", aby zapewnić zrozumiałość i poprawność prawną uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów KPA dotyczących właściwości organów w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji oraz dopuszczalności zmiany uzasadnienia wyroku w postępowaniu rewizyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nacjonalizacją i zmianami organizacyjnymi organów administracji w przeszłości.
Zagadnienia prawne (3)
Kto jest właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej wydanej przez naczelny organ administracji państwowej, gdy organ ten został zlikwidowany, a jego kompetencje przejął następca prawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwy jest organ będący prawnym następcą organu, który wydał pierwotną decyzję.
Uzasadnienie
Przepis art. 157 § 1 KPA jasno wskazuje, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia, a w przypadku decyzji naczelnego organu administracji - ten sam organ lub jego następca prawny. W przypadku likwidacji organu, kompetencja przechodzi na jego następcę prawnego.
Czy można zmienić uzasadnienie prawomocnego wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej, aby zapewnić jego zrozumiałość i poprawność prawną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można zmienić uzasadnienie, zastępując błędne słowa lub zwroty, aby nie naruszyć jego zrozumiałości.
Uzasadnienie
Rewizja nadzwyczajna skierowana przeciwko uzasadnieniu prawomocnego wyroku może prowadzić do zmiany jego treści, ale tylko w taki sposób, aby nie pozbawić go zrozumiałości. Zmiana powinna polegać na zastąpieniu błędnych fragmentów.
Czy organ administracji, który wydał zarządzenie o wznowieniu postępowania, powinien rozpoznać sprawę merytoryczną dotyczącą nieważności decyzji nacjonalizacyjnej w jednym postępowaniu?
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja o wznowieniu postępowania powinna być traktowana jako wstępny etap procesowy decyzji merytorycznej i obie sprawy powinny być rozpatrzone w jednym postępowaniu.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że decyzja o wznowieniu postępowania jest wstępnym etapem do rozpatrzenia decyzji merytorycznej (o nieważności decyzji nacjonalizacyjnej) i obie powinny być rozstrzygnięte w jednym postępowaniu. Jednakże, właściwość do badania legalności decyzji nacjonalizacyjnej przysługuje innemu organowi niż temu, który wydał zarządzenie o wznowieniu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| [...] Zakładów Przemysłu Spirytusowego "P." | spółka | skarżący |
| Minister Sprawiedliwości | organ_państwowy | skarżący (rewizja nadzwyczajna) |
| Spółka z o.o. "L." | spółka | wnioskodawca (w odpowiedzi na rewizję) |
| Romuald K. | osoba_fizyczna | następca prawny |
| Stanisław K. | osoba_fizyczna | następca prawny |
| Walenty W. | osoba_fizyczna | współwłaściciel (poprzednik prawny) |
| Minister Przemysłu i Handlu | organ_państwowy | organ administracji |
| Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej | organ_państwowy | organ administracji |
| Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego | organ_państwowy | organ administracji (historyczny) |
| Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie | organ_państwowy | sąd niższej instancji |
Przepisy (8)
Główne
KPC art. 423 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rewizja nadzwyczajna skierowana przeciwko uzasadnieniu prawomocnego wyroku może prowadzić do jego zmiany.
KPA art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przypadki, w których decyzja podlega stwierdzeniu nieważności.
KPA art. 157 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Dz. U. RP Nr 3, poz. 17
Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r.
Ustawa nacjonalizacyjna.
Pomocnicze
KPC art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku musi być zrozumiałe.
KPA art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. art. 57 § 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa do domagania się korektury uzasadnienia wyroku NSA.
Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. art. 421 § 2
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Określa sześciomiesięczny termin na wniesienie rewizji nadzwyczajnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne wskazanie organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej w uzasadnieniu wyroku NSA narusza art. 157 § 1 KPA. • Niewłaściwa kompetencja organu może prowadzić do wydawania decyzji dotkniętych nieważnością. • Zmiana uzasadnienia wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej jest dopuszczalna w celu zapewnienia jego zrozumiałości i poprawności prawnej.
Odrzucone argumenty
Argument o przekroczeniu sześciomiesięcznego terminu na wniesienie rewizji nadzwyczajnej (nie uwzględniony przez SN).
Godne uwagi sformułowania
Rewizja nadzwyczajna skierowana przeciwko uzasadnieniu prawomocnego wyroku (...) nie może swym wnioskiem o usunięcie jakieś fragmentu uzasadnienia doprowadzić do tego, że przestanie być ono zrozumiałe. • W takiej sytuacji zmiana zaskarżonej części uzasadnienia powinna polegać na zastąpieniu w nim jedynie określonych słów, czy zwrotów. • Jest poza dyskusją, iż przedmiotem rozpoznania przez Ministra Przemysłu i Handlu powinna być ocena orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia 23 lipca 1949 r., jako mająca zasadnicze znaczenie w sprawie, a decyzję o wznowieniu postępowania należało rozpoznać jednocześnie z decyzją merytoryczną, jako wstępny etap procesowy decyzji merytorycznej.
Skład orzekający
Adam Józefowicz
przewodniczący
Kazimierz Jaśkowski
członek
Andrzej Kijowski
sprawozdawca
Jerzy Kuźniar
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących właściwości organów w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji oraz dopuszczalności zmiany uzasadnienia wyroku w postępowaniu rewizyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nacjonalizacją i zmianami organizacyjnymi organów administracji w przeszłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych w prawie administracyjnym, w tym właściwości organów i możliwości korygowania uzasadnień wyroków, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Sąd Najwyższy koryguje błąd w uzasadnieniu wyroku NSA: Kto naprawdę decyduje o nacjonalizacji?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.