II ZO 30/25

II ZO 30/25 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
  
Dnia 14 stycznia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
  
SSN Barbara Skoczkowska 
  
w sprawie X. Y. - sędzi Sądu Rejonowego w W.,  
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,  
na posiedzeniu w dniu 14 stycznia 2026 r., bez udziału stron,  
zażalenia wnioskodawcy J. J.,  
na zarządzenie SSN Marii Szczepaniec z dnia 21 marca 2025 r., I ZO 16/25,  
o odmowie przyjęcia wniosku z dnia 12 lutego 2025 r. o wznowienie 
postępowania oraz uznania za bezskuteczny wniosku o wyznaczenie 
pełnomocnika z urzędu,  
  
                              postanowił  
uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do 
ponownego rozpoznania.  
  
  
  
UZASADNIENIE 
W dniu 12 lutego 2025 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej wpłynął 
wniosek J. J. z 15 grudnia 2024 r. potraktowany jako wniosek o wznowienie 
postępowania w sprawie o sygn. akt I ZI 3/22 dotyczącej odmowy zezwolenia na 
pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w W. X. Y.  
Sprawa ta została zarejestrowana w repertorium Izby Odpowiedzialności 
Zawodowej pod sygn. I ZO 16/25, a w dniu 20 lutego 2025 r. została przydzielona 
do referatu SSN Marii Szczepaniec. 

II ZO 30/25              
2 
 
 
Przewodniczący Wydziału I Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu 
Najwyższego - SSN Marek Motuk zarządzeniem z dnia 17 lutego 2025 r., wezwał 
wnioskodawcę J. J. do uzupełnienia braku formalnego złożonego wniosku poprzez 
przesłanie wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego 
radcą prawnym lub adwokatem, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod 
rygorem odmowy przyjęcia wniosku w razie nieusunięcia braku w wyznaczonym 
terminie.  
Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych J. J. odebrał w dniu 3 marca 
2025 r. W odpowiedzi na powyższe, pismem nadanym w urzędzie pocztowym w 
dniu 10 marca 2025 r., J. J. wniósł o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu do 
złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I ZI 3/22 
dotyczącego zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego 
Sądu Rejonowego w W. X. Y. Wnioskodawca powołał się na prawo ubogiego i 
dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy. 
Zarządzeniem z dnia 21 marca 2025 r. sygn. I ZO 16/25, SSN Maria 
Szczepaniec odmówiła przyjęcia wniosku J. J. z dnia 12 lutego 2025 r. o 
wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I ZI 3/22 dotyczącego zezwolenia 
na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego w W. X. 
Y. z uwagi na niespełnienie warunku formalnego wniosku w postaci braku 
przesłania wniosku sporządzonego i podpisanego przez pełnomocnika będącego 
radcą prawnym lub adwokatem, pomimo wcześniejszego wezwania do jego 
uzupełnienia. Jednocześnie w punkcie drugim zarządzenia, wniosek J. J. z dnia 12 
marca 2025 r. o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do złożenia wniosku o 
wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt I ZI 3/22, SSN Maria Szczepaniec 
uznała za bezskuteczny oraz nakazała pozostawienie go w aktach sprawy bez 
podejmowania czynności, z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego, pomimo 
doręczonego prawidłowo wezwania.  
Zarządzenie powyższe zaskarżył w terminie J. J. zaskarżając w całości 
zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpatrzenia 
wskazując, iż złożył w zakreślonym przez Sąd Najwyższy terminie wniosek o 
ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu celem sporządzenia i 

II ZO 30/25              
3 
 
 
podpisania 
wniosku 
o 
wznowienie 
postępowania 
w 
sprawie 
o 
sygn.  
I ZI 3/22. 
Sprawa została zarejestrowana w IOZ pod sygn. II ZO 30/25 i w dniu 30 lipca 
2025 r. przydzielona do referatu SSN Barbary Skoczkowskiej. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Zażalenie wniesione przez wnioskodawcę J. J. jest zasadne i to nie tylko z 
uwagi na wystąpienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 
1 pkt 2 k.p.k., ale również dlatego, że jest ono nieprawidłowe pod względem 
merytorycznym, gdyż zostało wydane z rażącym naruszeniem szeregu przepisów 
postępowania karnego, w tym art. 6 k.p.k., art. 78 § 1 k.p.k., a przede wszystkim, 
art. 120 k.p.k. w zw. z art. 127a § 1 k.p.k., które to przepisy winny być stosowane 
odpowiednio w tym postępowaniu.  Nie ulega wątpliwości, że rażące naruszenie 
tych przepisów miało wpływ na treść zaskarżonego zarządzenia. 
Wydając to zarządzenie, sędzia prawdopodobnie nie zauważyła, że ustawą  
z dnia 27 września 2013 r. (Dz. U. poz. 1247), z dniem 1 lipca 2015 doszło do 
zmiany przepisu art. 127 k.p.k. przez dodanie art. 127a § 1 k.p.k., który wskazuje, 
że jeżeli warunkiem skuteczności czynności procesowej jest jej dokonanie przez 
obrońcę lub pełnomocnika, termin do jej dokonania ulega zawieszeniu dla stron 
postępowania na czas rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy prawnej w tym 
zakresie.  Wskazuje to, że w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć kwestię 
ustanowienia lub odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu dla wnioskodawcy, 
albowiem determinowało to kierunek rozstrzygnięcia. W przypadku wyznaczenia 
pełnomocnika z urzędu winien on sporządzić wniosek o wznowienie postępowania 
lub też poinformować Sąd w trybie art. 84 § 3 k.p.k. o tym, że nie stwierdził podstaw 
do wniesienia takiego wniosku.  Odmowa wyznaczenia J. J. pełnomocnika z urzędu 
otwierałaby możliwość ustanowienia takiego pełnomocnika z wyboru i w związku z 
tym, wnioskodawca winien zostać ponownie wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. do 
uzupełnienia braków formalnych przez wniesienie wniosku o wznowienie 
postępowania sporządzonego przez adwokata lub radcę prawnego ustanowionego 

II ZO 30/25              
4 
 
 
z wyboru. Zaniechanie postąpienia w taki sposób, doprowadziło do rażącego 
naruszenia wskazanych powyżej przepisów. 
W ocenie Sądu Najwyższego do uchylenia zaskarżonego zarządzenia 
obligował również przepis art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a więc stwierdzenie, że na etapie 
postępowania wznowieniowego wystąpiła bezwzględna przyczyna odwoławcza w 
postaci nienależytej obsady sądu.  
Jak wyżej wskazano zaskarżone zarządzenie z dnia 21 marca 2025 r. 
zostało wydane przez SSN Marię Szczepaniec, co do której Sąd Najwyższy 
wielokrotnie zauważał, że okoliczności związane z uzyskaniem przez nią statusu 
sędziego Sądu Najwyższego w następstwie brania udziału w konkursie przed 
Krajową Radą Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 
2017 r., prowadziłyby, gdyby Pani sędzia zasiadała w składzie rozstrzygającym 
sprawę, nie tylko do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez 
bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, 
standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do przyjęcia, że 
sąd z jej udziałem byłby sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 
pkt 2 k.p.k. (m. in. w sprawach: I ZO 38/22, II ZO 11/25, II ZO 77/25 i II ZO 91/25). 
Taka konkluzja wynika wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 
r., I KZP 2/22 oraz uchwały trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 
stycznia 2020 r. (BSA I-41 10-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), która z uwagi na 
nadanie jej statusu zasady prawnej, wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego 
(por. np. postanowienia SN z dnia 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z dnia 29 
września 2021 r., V KZ 47/21 i z dnia 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22).  Wskazać 
również należy na dotychczasowe orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw 
Człowieka, w którym zauważa się, że wady stwierdzone w postępowaniach 
nominacyjnych na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter 
systemowy i będą brane pod uwagę w skargach składanych w przyszłości do 
Trybunału a związanych z nie nienależytą obsadą sądu (por. m. in. wyroki: z dnia 
22 lipca 2021 r., nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z dnia 8 listopada 
2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce i z dnia 
3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce). 

II ZO 30/25              
5 
 
 
Konieczne jest również wskazanie, że SSN Maria Szczepaniec jest sędzią Izby 
Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, co do której wypowiedział się ETPC 
stwierdzając, że sędziowie zostali powołani do tej Izby z naruszeniem prawa,  
a więc rozpatrywanie przez nich spraw prowadzi do naruszenia prawa do sądu 
ustanowionego ustawą gwarantowanego w art. 6 ust. 1 EKPC (por. wyrok ETPC nr 
50849/21 z 23 listopada 2023 r., w sprawie Wałęsa p-ko Polsce). 
Sąd Najwyższy rozpoznając niniejszą sprawę zauważa, że przedmiotem 
zaskarżenia było zarządzenie, które w myśl art. 92 k.p.k. nie jest orzeczeniem, są 
bowiem nimi jedynie wyroki i postanowienia. Orzecznictwo Sądu Najwyższego 
jednoznacznie jednak wskazuje, że dopuszczalne jest uchylenie zarządzenia 
wydanego w oparciu o przepis art. 93 § 2 k.p.k., dotkniętego uchybieniami 
odpowiadającymi bezwzględnym przyczynom odwoławczym określonym w art. 439 
§ 1 k.p.k., w tym w pkt. 2 tego przepisu, a więc niezależnie od granic zaskarżenia  
i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść zarządzenia. Wskazać 
należy, że ten problem prawny został szeroko omówiony m.in. w postanowieniu 
Sądu Najwyższego z 25 września 2024 r., sygn. II KZ 36/24 i nie ma potrzeby 
powtarzania argumentacji w nim zawartej, z którą sąd w tej sprawie w pełni się 
zgadza i akceptuje. 
W toku ponowionego postępowania konieczne stanie się przeprowadzenie 
pełnej procedury związanej ze złożeniem przez J. J. wniosku o wznowienie 
postępowania.  W pierwszej kolejności konieczne jest rozpoznanie jego wniosku o 
wyznaczenie pełnomocnika z urzędu i w zależności od decyzji, postępowanie w 
sposób wyżej wskazany. 
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie. 
[M. T.] 
[r.g.] 
  
 
 
  

II ZO 30/25              
6