II USK 14/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną spółki Q. z o.o. od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 11 października 2018 r., które umorzyło postępowanie apelacyjne. Powodem umorzenia było rozwiązanie spółki Q. z o.o. postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia 12 kwietnia 2018 r. oraz cofnięcie apelacji przez innych uczestników postępowania. Spółka zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 355 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 i § 2 k.p.c., twierdząc, że postępowanie powinno zostać zawieszone, a nie umorzone, ponieważ postanowienie o rozwiązaniu spółki zostało wydane przed prawomocnym wykreśleniem z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Najwyższy, powołując się na własne wcześniejsze orzecznictwo w podobnych sprawach, stwierdził, że postanowienie Sądu Apelacyjnego jest zgodne z prawem. Podkreślono, że po uprawomocnieniu się postanowienia o rozwiązaniu spółki, a zwłaszcza o jej wykreśleniu z rejestru, spółka utraciła byt prawny i zdolność sądową. W takiej sytuacji umorzenie postępowania jest właściwe, a zawieszenie postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. nie ma zastosowania, gdyż przepis ten dotyczy sytuacji utraty zdolności sądowej przy zachowaniu podmiotowości prawnej. Ponadto, brak jest następcy prawnego, co uniemożliwia podjęcie postępowania na podstawie art. 180 § 1 pkt 2 k.p.c. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUmorzenie postępowania w przypadku utraty bytu prawnego przez spółkę i brak następcy prawnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji utraty bytu prawnego spółki.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umorzenie postępowania apelacyjnego z powodu rozwiązania spółki jest dopuszczalne, czy też powinno nastąpić jego zawieszenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umorzenie postępowania jest dopuszczalne, gdy spółka utraciła byt prawny i zdolność sądową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że utrata bytu prawnego spółki, a tym samym zdolności sądowej, uzasadnia umorzenie postępowania, a nie jego zawieszenie. Przepis o zawieszeniu postępowania (art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.) ma zastosowanie, gdy strona utraciła zdolność sądową, ale zachowała podmiotowość prawną, co nie miało miejsca w tej sprawie. Brak następcy prawnego uniemożliwia podjęcie postępowania.
Czy postanowienie o rozwiązaniu spółki, wydane przed prawomocnym wykreśleniem z KRS, uzasadnia umorzenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spółka utraciła byt prawny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na ustalenia faktyczne dotyczące uprawomocnienia się postanowienia o rozwiązaniu spółki i wykreśleniu z rejestru, wskazując, że utrata bytu prawnego spółki jest kluczowa dla oceny zasadności umorzenia postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Q. Spółka z o. o. | spółka | wnioskodawca |
| J.P. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. | instytucja | przeciwnik |
| A. Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. Ł. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku, gdy dalsze prowadzenie sprawy stało się niemożliwe.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 391 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 174 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania w przypadku utraty przez stronę zdolności sądowej.
k.p.c. art. 180 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podjęcie postępowania z udziałem następcy prawnego.
u.k.r.s. art. 25d § 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Przepis dotyczący rozwiązania podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym.
k.p.c. art. 199 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Brak zdolności sądowej jako przesłanka odrzucenia pozwu.
k.p.c. art. 202
Kodeks postępowania cywilnego
Brak zdolności sądowej jako przesłanka odrzucenia pozwu.
k.p.c. art. 379 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Brak zdolności sądowej jako przyczyna nieważności postępowania.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku oczywistej zasadności.
k.p.c. art. 398 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka utraciła byt prawny i zdolność sądową w wyniku prawomocnego postanowienia o rozwiązaniu i wykreśleniu z KRS. • Umorzenie postępowania było uzasadnione brakiem możliwości dalszego prowadzenia sprawy z uwagi na utratę podmiotowości prawnej przez spółkę. • Brak następcy prawnego uniemożliwia podjęcie postępowania.
Odrzucone argumenty
Postępowanie powinno zostać zawieszone, a nie umorzone, ponieważ postanowienie o rozwiązaniu spółki zostało wydane przed prawomocnym wykreśleniem z KRS. • Sąd Apelacyjny nie ustalił, w jakim trybie nastąpiło wykreślenie spółki z KRS. • Nienaprawialna utrata zdolności sądowej nie uzasadnia umorzenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie można pominąć dwóch postanowień Sądu Najwyższego z 22 października 2020 r., o sygn. II UK 347/19 i II UK 373/19 w podobnych sprawach • po uprawomocnieniu się postanowienia o rozwiązaniu spółki, a na pewno z chwilą uprawomocnia się postanowienia o wykreślaniu spółki z rejestru (KRS), spółka utraciła byt prawny, czyli nie tylko zdolność sądową. • W takim przypadku nie ma racji zawieszenie postępowania, gdyż nie wystąpiła sytuacja utraty zdolności sądowej z zachowaniem podmiotowości prawnej – art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku utraty bytu prawnego przez spółkę i brak następcy prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji utraty bytu prawnego spółki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z utratą bytu prawnego przez spółkę i jego wpływem na toczące się postępowania sądowe, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i cywilnego.
“Utrata bytu prawnego spółki: kiedy postępowanie sądowe ulega umorzeniu?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.