II UKN 550/99Oddalenie kasacji renta inwalida wojenny związek przyczynowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Zofii B. o przyznanie renty inwalidy wojennego, która twierdziła, że jej trwała, częściowa niezdolność do pracy jest wynikiem deportacji do byłego ZSRR w latach 1940-1946. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, uznając brak związku przyczynowego. Sąd Okręgowy w Łodzi, opierając się na opiniach biegłych lekarzy (neurologa, internisty, gastrologa, psychiatry i psychologa), ustalił, że wnioskodawczyni cierpi na szereg schorzeń somatycznych i psychicznych, które powodują całkowitą niezdolność do pracy, jednakże nie pozostają one w związku przyczynowym z deportacją. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację wnioskodawczyni, podtrzymując ustalenia sądu pierwszej instancji i powołując się na uzupełniające opinie biegłych, którzy nie stwierdzili zespołu przewlekłego stresu ani związku między nerwicą a deportacją. Kasacja wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 290 § 1 KPC przez oddalenie wniosku o wydanie opinii przez Katedrę Psychiatrii Uniwersytetu [...], uznawaną za najlepszą placówkę w Polsce zajmującą się zespołem przewlekłego stresu. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzut naruszenia art. 290 KPC jest nieuzasadniony. Sąd podkreślił, że sąd może zażądać opinii instytutu naukowego tylko wtedy, gdy ma to istotne znaczenie dla wyjaśnienia spornych okoliczności. W tej sprawie biegli nie rozpoznali u skarżącej schorzeń typowych dla osób deportowanych, a wyniki badań naukowych nie mogą być podstawą do rozstrzygnięcia o indywidualnym związku przyczynowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 290 KPC w kontekście opinii instytutów naukowych i biegłych sądowych; ustalanie związku przyczynowego między zdarzeniami historycznymi (deportacja) a obecnym stanem zdrowia.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania związku przyczynowego w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, gdzie kluczowe są opinie medyczne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut naruszenia art. 290 § 1 KPC przez oddalenie wniosku o wydanie opinii przez instytut naukowy jest uzasadniony, gdy opinie biegłych sądowych nie wykazały związku przyczynowego między schorzeniami a okolicznościami wskazywanymi przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest uzasadniony tylko wtedy, gdy z braku opinii instytutu naukowego nie można wyjaśnić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji, gdy biegli nie stwierdzili schorzeń mogących być następstwem deportacji, a wyniki badań naukowych nie mogą zastępować indywidualnego ustalenia związku przyczynowego, nie było konieczności zasięgania opinii instytutu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że kompetencja sądu do zażądania opinii instytutu naukowego jest fakultatywna i aktualizuje się tylko w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia spornych okoliczności. W tej sprawie opinie biegłych nie wykazały schorzeń typowych dla osób deportowanych, a ustalenie związku przyczynowego jest kwestią indywidualną, a nie opartą na ogólnych wynikach badań naukowych.
Czy trwała, częściowa niezdolność do pracy wnioskodawczyni pozostaje w związku przyczynowym z jej deportacją do byłego ZSRR w latach 1940-1946?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie pozostaje w związku przyczynowym.
Uzasadnienie
Sądy niższych instancji, opierając się na opiniach biegłych lekarzy (internisty, psychiatry), ustaliły, że schorzenia wnioskodawczyni (miażdżyca, choroba wrzodowa, kardiopatia, zmiany zwyrodnieniowe, zespół nerwicowy, zespół psychoorganiczny) nie są skutkiem deportacji, a wynikają z innych przyczyn, takich jak proces miażdżycowy, starzenie się organizmu czy okres klimakteryczny. Biegli nie stwierdzili zespołu przewlekłego stresu.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zofia B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (3)
Główne
KPC art. 290 § § 1 zdanie pierwsze
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może zażądać opinii odpowiedniego instytutu naukowego lub naukowo-badawczego. Czynienie użytku z tej kompetencji może się zaktualizować jako przedmiot obowiązku sądu, ale dotyczy to jedynie sytuacji, gdy zasięgnięcie podobnej opinii ma istotne znaczenie dla wyjaśnienia spornych okoliczności faktycznych sprawy.
Pomocnicze
u.k.
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Przepisy tej ustawy stanowiły podstawę do ubiegania się o rentę inwalidy wojennego, jednakże w sprawie nie stwierdzono przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak związku przyczynowego między schorzeniami wnioskodawczyni a deportacją, potwierdzony przez opinie biegłych. • Wyniki badań naukowych nie mogą zastępować indywidualnego ustalenia związku przyczynowego w konkretnej sprawie. • Oddalenie wniosku o opinię instytutu naukowego było uzasadnione brakiem istotnego znaczenia dla wyjaśnienia spornych okoliczności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 290 KPC przez oddalenie wniosku o wydanie opinii przez Katedrę Psychiatrii Uniwersytetu [...]. • Schorzenia wnioskodawczyni pozostają w związku przyczynowym z deportacją do ZSRR.
Godne uwagi sformułowania
Zarzut naruszenia kompetencji sądu określonej w art. 290 § 1 zdanie pierwsze KPC jest uzasadniony tylko wówczas, gdy z braku opinii odpowiedniego instytutu naukowego nie można wyjaśnić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. • Wyniki badań naukowych nie mogą być zresztą podstawą rozstrzygnięcia o związku przyczynowym pomiędzy deportacją a niezdolnością do pracy w danej sprawie.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Krystyna Bednarczyk
sędzia
Andrzej Kijowski
sędzia (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 290 KPC w kontekście opinii instytutów naukowych i biegłych sądowych; ustalanie związku przyczynowego między zdarzeniami historycznymi (deportacja) a obecnym stanem zdrowia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania związku przyczynowego w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego, gdzie kluczowe są opinie medyczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności w udowodnieniu związku przyczynowego między traumatycznymi przeżyciami historycznymi a obecnymi problemami zdrowotnymi, co może być interesujące z perspektywy prawnej i społecznej.
“Czy deportacja sprzed lat może być podstawą do renty? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice związku przyczynowego.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.