II UKN 550/99Oddalenie kasacji renta inwalida wojenny
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Zofii B. o przyznanie renty inwalidy wojennego, która twierdziła, że jej niezdolność do pracy jest wynikiem deportacji do ZSRR w latach 1940-1946. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia, a sądy niższych instancji (Okręgowy i Apelacyjny) podtrzymały tę decyzję. Sądy oparły się na opiniach biegłych lekarzy (neurologa, internisty, psychiatry), którzy stwierdzili u wnioskodawczyni szereg schorzeń somatycznych i psychicznych, ale uznali, że nie pozostają one w związku przyczynowym z deportacją. Wnioskodawczyni złożyła kasację, zarzucając naruszenie art. 290 § 1 KPC przez oddalenie wniosku o wydanie opinii przez Katedrę Psychiatrii Uniwersytetu [...], uznawaną za najlepszą placówkę w Polsce w tej dziedzinie. Sąd Najwyższy oddalił kasację, wyjaśniając, że przepis art. 290 KPC daje sądowi kompetencję, a nie obowiązek, do zasięgnięcia opinii instytutu naukowego. Taka konieczność istnieje tylko wtedy, gdy opinia taka jest niezbędna do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. W tej sytuacji, biegli nie stwierdzili u skarżącej zespołu przewlekłego stresu, który był przedmiotem zainteresowania Katedry, a wyniki badań naukowych nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia o związku przyczynowym w indywidualnej sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 290 KPC dotyczącego obowiązku zasięgania opinii instytutów naukowych oraz zasady ustalania związku przyczynowego między zdarzeniem a niezdolnością do pracy w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy opinie biegłych są wystarczające, a zarzucany instytut miał badać konkretny zespół stresu, który nie został rozpoznany przez biegłych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut naruszenia kompetencji sądu określonej w art. 290 § 1 zdanie pierwsze KPC jest uzasadniony, gdy z braku opinii odpowiedniego instytutu naukowego nie można wyjaśnić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zarzut naruszenia art. 290 § 1 zdanie pierwsze KPC jest uzasadniony tylko wówczas, gdy z braku opinii odpowiedniego instytutu naukowego nie można wyjaśnić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Apelacyjny nie miał obowiązku zasięgania opinii instytutu naukowego, gdyż biegli nie stwierdzili u skarżącej schorzeń, które mogłyby być podstawą do przyznania renty i które były przedmiotem zainteresowania instytutu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 290 KPC daje sądowi kompetencję, a nie obowiązek, do zasięgnięcia opinii instytutu naukowego. Taka konieczność istnieje tylko wtedy, gdy opinia ta jest niezbędna do wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. W tej sytuacji, biegli nie rozpoznali u skarżącej zespołu przewlekłego stresu, a wyniki badań naukowych nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia o związku przyczynowym w indywidualnej sprawie.
Czy niezdolność do pracy wnioskodawczyni pozostaje w związku przyczynowym z jej deportacją do byłego ZSRR w latach 1940-1946?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niezdolność do pracy wnioskodawczyni nie pozostaje w związku przyczynowym z jej deportacją do byłego ZSRR.
Uzasadnienie
Opinie biegłych lekarzy (neurologa, internisty, psychiatry) wykazały u wnioskodawczyni szereg schorzeń, jednak uznały, że nie pozostają one w związku przyczynowym z deportacją. Stwierdzono, że zespół psychoorganiczny jest wyrazem miażdżycy i starzenia się organizmu, a nerwica nie powoduje niezdolności do pracy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zofia B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
KPC art. 290 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten daje sądowi kompetencję, a nie obowiązek, do zasięgnięcia opinii instytutu naukowego. Taka konieczność istnieje tylko wówczas, gdy zasięgnięcie podobnej opinii ma istotne znaczenie dla wyjaśnienia spornych okoliczności faktycznych sprawy.
Pomocnicze
u.o.k.
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obowiązku sądu do zasięgnięcia opinii instytutu naukowego, gdy opinie biegłych są wystarczające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. • Wyniki badań naukowych nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia o związku przyczynowym w indywidualnej sprawie. • Nie stwierdzono u wnioskodawczyni schorzeń, które mogłyby być następstwem deportacji i powodować niezdolność do pracy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 290 KPC przez oddalenie wniosku o wydanie opinii przez Katedrę Psychiatrii Uniwersytetu [...]. • Katedra Psychiatrii jest najlepszą placówką naukową w Polsce zajmującą się rozpoznawaniem zespołu przewlekłego stresu, a jej opinia byłaby decydująca dla ustalenia związku przyczynowego.
Godne uwagi sformułowania
Zarzut naruszenia kompetencji sądu określonej w art. 290 § 1 zdanie pierwsze KPC jest uzasadniony tylko wówczas, gdy z braku opinii odpowiedniego instytutu naukowego nie można wyjaśnić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. • Wyniki badań naukowych nie mogą być zresztą podstawą rozstrzygnięcia o związku przyczynowym pomiędzy deportacją a niezdolnością do pracy w danej sprawie.
Skład orzekający
Teresa Romer
przewodniczący
Krystyna Bednarczyk
sędzia
Andrzej Kijowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 290 KPC dotyczącego obowiązku zasięgania opinii instytutów naukowych oraz zasady ustalania związku przyczynowego między zdarzeniem a niezdolnością do pracy w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy opinie biegłych są wystarczające, a zarzucany instytut miał badać konkretny zespół stresu, który nie został rozpoznany przez biegłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dowodu z opinii instytutu naukowego oraz zasady ustalania związku przyczynowego w sprawach ubezpieczeniowych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy sąd musi zlecić opinię najlepszemu instytutowi naukowemu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice dowodzenia.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.