Orzeczenie · 1998-04-21

II UKN 4/98Odszkodowanie wypadek praca sposob dzialania sadu

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1998-04-21

SNPrawo pracyubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy

wypadek przy pracyubezpieczenia społeczneodszkodowanieSąd Najwyższykasacjaczynności wyjaśniająceuspołeczniony zakład pracyspółka z o.o.

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód Edward K. dochodził od Instytutu Technologicznego „B.” Spółki z o.o. w likwidacji odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, który miał miejsce 17 kwietnia 1992 r. Po ustaleniu przez sądy niższych instancji, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy, powód doznał 75% uszczerbku na zdrowiu i został zaliczony do I grupy inwalidów. Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 18.561,60 zł, uznając pozwanego za uspołeczniony zakład pracy. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Pozwany wniósł kasację, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego (błędne uznanie za uspołeczniony zakład pracy) oraz naruszenia przepisów postępowania (nieważność z powodu pozbawienia możności obrony praw wskutek nieprzeprowadzenia czynności wyjaśniających z art. 468 § 1 KPC). Sąd Najwyższy oddalił kasację. W uzasadnieniu podkreślono, że czynności wyjaśniające nie są obligatoryjne, a ich celowość ocenia sąd. Zaniechanie ich przeprowadzenia nie pozbawiło strony możności obrony praw. Sąd Najwyższy potwierdził również, że spółka z o.o., w której 70% udziałów posiada jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, jest uspołecznionym zakładem pracy w rozumieniu ustawy wypadkowej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjności czynności wyjaśniających w postępowaniu cywilnym oraz definicji uspołecznionego zakładu pracy w kontekście ustawy wypadkowej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z lat 90. XX wieku, choć zasady dotyczące czynności wyjaśniających i definicji uspołecznionego zakładu pracy mogą mieć nadal znaczenie interpretacyjne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zaniechanie przez sąd pierwszej instancji przeprowadzenia czynności wyjaśniających przewidzianych w art. 468 § 1 KPC, w sytuacji gdy pozwany nie był świadomy treści roszczeń powoda, prowadzi do nieważności postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zaniechanie przeprowadzenia czynności wyjaśniających nie jest obligatoryjne, a ocena celowości ich przeprowadzenia należy do sądu. Nie powoduje to pozbawienia strony możności obrony jej praw, zwłaszcza gdy miała możliwość zgłaszania wniosków i przedstawiania dowodów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że czynności wyjaśniające mają na celu usprawnienie postępowania i nie są obligatoryjne. Ich celem jest umożliwienie sądowi podjęcia niektórych działań w uproszczonym trybie. Ocena celowości ich przeprowadzenia należy do sądu. Nawet jeśli powód nie sformułował jasno żądania, a sąd nie przeprowadził czynności wyjaśniających, strona pozwana miała możliwość obrony swoich praw, w tym zgłaszania wniosków i przedstawiania dowodów.

Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ponad 50% kapitału zakładowego posiada jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, jest uspołecznionym zakładem pracy w rozumieniu art. 32 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której 70% udziałów posiada jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, jest uspołecznionym zakładem pracy w rozumieniu ustawy wypadkowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko sądów niższych instancji i wcześniejsze orzecznictwo, uznał, że pojęcie uspołecznionego zakładu pracy, mimo zmian legislacyjnych, zachowano w prawie ubezpieczeń społecznych i ustawie wypadkowej. Kryterium decydującego o stopniu uspołecznienia udziału mienia państwowego jest przeważający udział tego mienia, co dotyczy spółek kapitałowych, w których udział podmiotów państwowych przewyższa 50% kapitału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Edward K.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Edward K.	osoba_fizyczna	powód
Instytut Technologiczny „B.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w W.	spółka	pozwany

Przepisy (13)

Główne

KPC art. 477¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd orzeka o roszczeniach wynikających z faktów przytoczonych przez pracownika, nawet jeśli nie były objęte żądaniem, ale nie jest to obligatoryjne dla sądu.

ustawa wypadkowa art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

Określa podmioty zobowiązane do wypłaty odszkodowania, w tym uspołecznione zakłady pracy.

Pomocnicze

KPC art. 468 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Czynności wyjaśniające nie są obligatoryjne, a ich celowość należy do oceny sądu.

KPC art. 210 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strony mają prawo zgłaszać wnioski i przedstawiać twierdzenia.

KPC art. 217 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Strony mają prawo przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń.

ustawa wypadkowa art. 9

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

ustawa wypadkowa art. 10

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

ustawa wypadkowa art. 11

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

ustawa wypadkowa art. 8 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych

KPC art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód nie miał interesu prawnego w żądaniu ustalenia, gdy mógł dochodzić zapłaty.

KPC art. 393¹ § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393¹ § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393¹2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności wyjaśniające nie są obligatoryjne i ich zaniechanie nie powoduje nieważności postępowania. • Spółka z o.o. z większościowym udziałem Skarbu Państwa jest uspołecznionym zakładem pracy w rozumieniu ustawy wypadkowej. • Powód miał prawo dochodzić odszkodowania na podstawie art. 477¹ § 1 KPC, nawet jeśli żądanie nie było precyzyjnie sformułowane.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw wskutek naruszenia art. 468 § 1 KPC. • Naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że pozwany jest uspołecznionym zakładem pracy w rozumieniu art. 32 ustawy wypadkowej.

Godne uwagi sformułowania

podjęcie czynności wyjaśniających, przewidzianych w art. 468 § 1 KPC nie jest obligatoryjne. Ocena celowości ich przeprowadzenia należy do sądu orzekającego. • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której 70% udziałów posiada jednoosobowa spółka Skarbu Państwa jest uspołecznionym zakładem pracy w rozumieniu art. 32 ustawy wypadkowej.

Skład orzekający

Maria Tyszel

przewodniczący-sprawozdawca

Roman Kuczyński

sędzia

Andrzej Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjności czynności wyjaśniających w postępowaniu cywilnym oraz definicji uspołecznionego zakładu pracy w kontekście ustawy wypadkowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z lat 90. XX wieku, choć zasady dotyczące czynności wyjaśniających i definicji uspołecznionego zakładu pracy mogą mieć nadal znaczenie interpretacyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego (obligatoryjność czynności wyjaśniających) oraz materialnego (definicja uspołecznionego zakładu pracy), które miało znaczenie w okresie transformacji ustrojowej. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych.

“Czy sąd musi wyjaśniać wszystko? Sąd Najwyższy o granicach obowiązków sądu w sprawach o odszkodowanie.”

Dane finansowe

WPS: 18 561,6 PLN

odszkodowanie: 18 561,6 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników