Orzeczenie · 1997-09-11

II UKN 228/97

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
1997-09-11
SAOSPracyubezpieczenia społeczneWysokanajwyższy
ubezpieczenia społeczneskładkiumowa o dziełostosunek pracynieważność postępowaniaprawo do obronypełnomocnikSąd Najwyższy

Władysław Ś. prowadzący Zakład Przetwórstwa Żywności "Ś.-I." w R. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., która ustaliła obowiązek opłacenia składek ubezpieczeniowych z tytułu zatrudnienia 35 pracowników. Ś. twierdził, że osoby te wykonywały umowy o dzieło (sortowanie i kalibrowanie jelit), a nie stosunek pracy. Sąd Wojewódzki w Koszalinie przychylił się do jego stanowiska. Jednak Sąd Apelacyjny w Gdańsku, w wyniku apelacji ZUS, zmienił wyrok i oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny uznał, że umowy te zawierały istotne elementy stosunku pracy. Pełnomocnik Władysława Ś. złożył kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości obrony praw, gdyż nie został zawiadomiony o rozprawie apelacyjnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał zarzut nieważności za słuszny. Stwierdził, że zawiadomienie o rozprawie wysłano na adres zakładu pracy zamiast na adres kancelarii prawnej pełnomocnika, co skutkowało jego nieobecnością i brakiem możliwości obrony. Sąd Najwyższy podkreślił, że takie pozbawienie możliwości obrony stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania zgodnie z art. 379 pkt 5 KPC, powołując się na utrwalone orzecznictwo. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Nieważność postępowania z powodu naruszenia prawa do obrony przez niezawiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik procesowy nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a jego nieobecność skutkowała brakiem obrony.

Zagadnienia prawne (2)

Czy niezawiadomienie pełnomocnika strony o terminie rozprawy apelacyjnej, skutkujące jego nieobecnością i nieobecnością strony, stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 KPC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niezawiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy apelacyjnej, jeśli skutkuje jego nieobecnością i nieobecnością strony, stanowi pozbawienie strony możności obrony jej praw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wysłanie zawiadomienia o rozprawie na adres zakładu pracy zamiast na adres kancelarii prawnej pełnomocnika, skutkujące jego nieobecnością, jest naruszeniem prawa do obrony. Podkreślono, że takie naruszenie prowadzi do nieważności postępowania.

Czy czynności polegające na sortowaniu i kalibrowaniu jelit naturalnych zwierzęcych mogą być przedmiotem umowy o dzieło, czy też stanowią stosunek pracy?

Odpowiedź sądu

Sąd Apelacyjny uznał, że czynności te posiadają istotne elementy stosunku pracy, podczas gdy Sąd Wojewódzki uznał je za przedmiot umowy o dzieło. Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie z uwagi na stwierdzoną nieważność postępowania.

Uzasadnienie

Kwestia charakteru prawnych umów dotyczących sortowania i kalibrowania jelit była przedmiotem sporu między stronami i różnie oceniana przez sądy niższych instancji. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego z przyczyn proceduralnych, nie odnosząc się do meritum.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Władysław Ś. "Ś-I." Zakład Przetwórstwa Żywności w R.innewnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w K.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (5)

Główne

KPC art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

Nieważność postępowania zachodzi, gdy strona została pozbawiona możności obrony swych praw.

Pomocnicze

KPC art. 393¹¹

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy jest zobowiązany brać pod uwagę z urzędu nieważność postępowania.

KPC art. 393¹'

Kodeks postępowania cywilnego

KC art. 627

Kodeks cywilny

KP art. 22

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność postępowania wskutek pozbawienia ubezpieczonego możliwości obrony jego praw z uwagi na niezawiadomienie ustanowionego w sprawie pełnomocnika o rozprawie apelacyjnej i nieobecność na niej także samego ubezpieczonego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego - art. 627 KC i art. 22 KP przez uznanie, że kalibrowanie i sortowanie jelit nie może być przedmiotem umowy o dzieło.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie dotknięte jest nieważnością, gdyż strona została pozbawiona możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 KPC) • nie można natomiast uznać za zawiadomionego prawidłowo pełnomocnika ubezpieczonego, gdyż prowadzi on kancelarię prawniczą w K., a nie w Zakładzie Przetwórstwa Żywności w R.

Skład orzekający

Teresa Romer

przewodniczący

Roman Kuczyński

sprawozdawca

Zbigniew Myszka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Nieważność postępowania z powodu naruszenia prawa do obrony przez niezawiadomienie pełnomocnika o terminie rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnik procesowy nie został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a jego nieobecność skutkowała brakiem obrony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalne znaczenie prawa do obrony i konsekwencje proceduralne jego naruszenia, co jest istotne dla praktyków prawa.

Niewłaściwy adres zawiadomienia o rozprawie doprowadził do uchylenia wyroku. Sąd Najwyższy przypomina o wadze prawa do obrony.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst