II UKN 131/97

Wyrok z dnia 21 maja 1997 r. 
II UKN 131/97 
 
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w pos-
tępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym, ale z prze-
pisu art. 382 KPC nie wynika, aby obowiązkiem sądu drugiej instancji było uzu-
pełnienie ustaleń faktycznych niezależnie od potrzeby. Postępowanie dowodowe 
sąd drugiej instancji przeprowadza wówczas, gdy jest to celowe w okolicz-
nościach sprawy. Dotyczy to także dowodu z opinii biegłych (art. 278 KPC) jak i z 
oględzin (art. 292 KPC). 
 
Przewodniczący SSN: Jadwiga Skibińska-Adamowicz, Sędziowie SN: Jerzy 
Kuźniar (sprawozdawca), Zbigniew Myszka. 
 
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 1997 r. sprawy z powództwa 
Ireneusza Marii K. przeciwko Zespołowi Szkół Handlowych w P. o uznanie zdarzenia za 
wypadek przy pracy, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 9 stycznia 1997 r. [...] 
 
o d d a l i ł  kasację. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
Wyrokiem z dnia 24 września 1996 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Poznaniu 
oddalił powództwo Ireneusza Marii K. przeciwko Zespołowi Szkół Handlowych w P. o 
uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy, ustalając następujący stan faktyczny: W 
dniu 15 grudnia 1993 r. powód prowadził lekcję wychowania fizycznego, w trakcie której 
uczennice wykonywały ćwiczenia na drążku. Powód pokazywał jak należy uchwycić 
drążek oraz wyjaśniał jak należy wykonać ćwiczenia, sam ich jednak nie demonstrował. 
Po tej lekcji, a w trakcie lekcji wychowawczej z tą samą klasą, powód skarżył się na ból 
głowy, podobne dolegliwości zgłaszał wcześniej. Podczas zwolnienia lekarskiego od 17 
grudnia 1993 r. do 30 czerwca 1994 r. powiadomił on pozwany Zespół Szkół, że w dniu 
15 grudnia 1993 r. uległ wypadkowi przy pracy, podając, że w czasie demonstrowania 
ćwiczeń gimnastycznych upadł z drążka na materac i doznał urazu głowy. Twierdzenia 
powoda nie zostały poparte żadnymi dowodami. Tak postępowanie 
wewnątrzzakładowe, jak i postępowanie przed Sądem nie dało podstaw do przyjęcia, 
że doznany uraz zdarzył się w czasie i okolicznościach przytoczonych w pozwie. Sąd 
Rejonowy - na podstawie zeznań świadków - ustalił, że powód na lekcjach wychowania 
fizycznego nie demonstrował ćwiczeń i podobna sytuacja miała miejsce na lekcji w dniu 
15 grudnia 1993 r. 
Rozpoznając apelację powoda, Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w Poznaniu oddalił ją, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji i 
stwierdzając, że ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd orzekający "nie 
przekracza ram swobodnej oceny dowodów i nie jest dotknięta dowolnością".  
Powyższy wyrok zaskarżył kasacją powód i zarzucając mu naruszenie prawa 

materialnego - art. 234 KP oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny 
wpływ na wynik sprawy, to jest art. 316 § 1, art. 278 i art. 292 KPC, wniósł o jego uchy-
lenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania "celem 
przeprowadzenia wizji lokalnej na terenie małej sali gimnastycznej... z udziałem 
młodzieży całej klasy uczestniczącej w lekcjach wychowania fizycznego w dniu 15 
grudnia 1993 r., a następnie powołanie biegłego sądowego z zakresu wychowania 
fizycznego oraz biegłego lekarza-neurologa dla ustalenia, czy istnieje związek przyczy-
nowy pomiędzy zachowaniem się powoda w czasie ćwiczeń gimnastycznych.. a 
doznanymi... obrażeniami mózgu i niezdolnością powoda do dalszej pracy jako nau-
czyciela wychowania fizycznego". Zdaniem powoda naruszenie prawa materialnego 
nastąpiło wskutek niezapoznania powoda - mimo takiego obowiązku - z wynikami 
postępowania powypadkowego, a naruszenie przepisów postępowania - na ogranicze-
niu postępowania dowodowego jedynie do przesłuchania świadków "małoletnich 
uczniów pozwanego". 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Kasacja może być oparta na dwóch jedynie podstawach, to jest na naruszeniu 
prawa materialnego przez jego błędną wykładnię albo niewłaściwe zastosowanie oraz 
na naruszeniu przepisów prawa procesowego, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny 
wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając kasację Sąd Najwyższy działa w jej granicach, co 
oznacza, że jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami. Ze stwierdzenia 
tego płynie dalszy wniosek, mianowicie ten, że Sąd Najwyższy rozpoznając kasację 
bierze pod uwagę tylko te przepisy prawa materialnego i procesowego, co do których 
jest zarzut, że zostały naruszone. 
W rozpoznawanej sprawie powołane zostały obie wymienione podstawy, przy 
czym wbrew twierdzeniom kasacji, nie zostały one wykazane. Naruszony, zdaniem 
kasacji przepis art. 234 KP, określa obowiązki pracodawcy w razie wypadku przy pracy, 
w tym ustalenie w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyn wypadku. Powód 
powiadomił pracodawcę o wypadku przy pracy, który miał się zdarzyć w dniu 15 grudnia 
1993 r., pół roku później, bo 18 czerwca 1994 r. Powołany zespół powypadkowy 
sporządził stosowny protokół po przesłuchaniu powoda i świadków w ciągu 14 dni od 
złożenia zawiadomienia o zdarzeniu i postępowanie to nie nasuwa uwag. Fakt, że 
zespół nie uznał za potrzebne zasięganie opinii lekarza czy innych specjalistów, nie 
może być potraktowany jako zarzut. Działanie zespołu wynika bowiem z potrzeb 
badanego zdarzenia, podobnie jak ewentualne uwzględnianie wniosków dowodowych 
pracownika. 
Nie zostały też naruszone przepisy postępowania. Art. 278 i 292 KPC zawarte w 
rozdziale o postępowaniu dowodowym odnoszą się do dopuszczenia dowodu z opinii 
biegłych i do oględzin, a przepis art. 316 § 1 reguluje zamknięcie rozprawy. Należy 
zauważyć, że tak dowód z opinii biegłych, jak i z oględzin może być przez sąd 
dopuszczony, jeżeli w sprawie konieczne jest wyjaśnienie okoliczności wymagających 
wiadomości specjalnych albo oględzin miejsca zdarzenia. Sąd Wojewódzki rozpoznając 
apelację powoda, nie znalazł podstaw do uzupełnienia postępowania dowodowego i 
stanowisko to nie budzi zastrzeżeń. W myśl art. 382 KPC sąd drugiej instancji orzeka 
na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w 

postępowaniu apelacyjnym, ale z przepisu tego nie wynika, aby obowiązkiem sądu 
drugiej instancji było uzupełnianie ustaleń faktycznych niezależnie od potrzeby. 
Dopuszczenie postępowania dowodowego przez sąd apelacyjny (rozpoznający 
apelację) jest możliwe, a nawet konieczne, jeżeli jest to celowe ze względu na 
okoliczności sprawy. Z uzasadnienia kasacji wynika, że wnoszący ją w istocie nie zga-
dza się z ustaleniami faktycznymi Sądu pierwszej instancji zaakceptowanymi przez Sąd 
Wojewódzki, a w świetle przepisów kasacja nie może opierać się na kwestionowaniu 
faktów ustalonych wcześniej w postępowaniu sądowym. 
W tych warunkach brak jest usprawiedliwionych podstaw kasacji, co mając na 
uwadze orzeczono jak w sentencji po myśli art. 39312 KPC. 
 
========================================