II UKN 10/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Jan M. dochodził od pozwanych renty wyrównawczej, początkowo z tytułu utraty możliwości zarobkowych po wypadku przy pracy, a następnie także z tytułu zwiększenia potrzeb. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił powództwo, uznając roszczenie o utratę zarobków za przedawnione na podstawie art. 442 § 1 KC, a roszczenie o zwiększone potrzeby za nieuzasadnione, ponieważ powód nie wykazał żadnych konkretnych zwiększonych potrzeb ani nie powołał stosownych dowodów. Sąd Apelacyjny w Gdańsku podzielił to stanowisko, oddalając apelację powoda. Powód wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 238 § 2 KPC, art. 477 KPC) oraz prawa materialnego (art. 444 § 2 KC). Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania za bezzasadne, wskazując na pomyłki w ich przytoczeniu lub błędne ich rozumienie przez skarżącego. Sąd Najwyższy podkreślił, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było wystarczające, a zarzuty dotyczące zaniechania działania z urzędu nie znalazły potwierdzenia. Odnosząc się do naruszenia art. 444 § 2 KC, Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis ten uzależnia przyznanie renty od utraty zdolności do pracy lub zwiększenia potrzeb. Choć zmiany chorobowe mogły świadczyć o utracie zdolności do pracy, roszczenie z tego tytułu było przedawnione. Natomiast istnienie zmian chorobowych samo w sobie nie przesądza o zwiększeniu potrzeb, które muszą być wskazane i udowodnione przez poszkodowanego. Wobec braku takich dowodów, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wymogów dowodowych dla roszczeń o rentę z tytułu zwiększonych potrzeb po wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych, a także kwestii przedawnienia takich roszczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale zasady dotyczące ciężaru dowodu i przedawnienia mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy do nabycia prawa do renty uzupełniającej z tytułu zwiększonych potrzeb poszkodowanego wystarczy wykazanie uszczerbku na zdrowiu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, do nabycia prawa do renty uzupełniającej z tytułu zwiększonych potrzeb nie wystarczy samo wykazanie uszczerbku na zdrowiu, lecz wymagane jest udowodnienie tych zwiększonych potrzeb.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 444 § 2 KC uzależnia przyznanie renty od zwiększenia potrzeb poszkodowanego. Istnienie zmian chorobowych samo w sobie nie przesądza o zwiększeniu potrzeb, które muszą być konkretnie wskazane i udowodnione przez poszkodowanego.
Czy roszczenie o rentę wyrównawczą z tytułu utraty możliwości zarobkowych ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o rentę wyrównawczą z tytułu utraty możliwości zarobkowych ulega przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 KC, jeśli upłynął trzyletni termin od dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i Apelacyjny uznały roszczenie o utratę możliwości zarobkowych za przedawnione, ponieważ przekroczono trzyletni termin przedawnienia liczony od dnia, od którego zaczął biec termin przedawnienia po zmianach w przepisach dotyczących wypadków przy pracy.
Czy sąd ma obowiązek prowadzenia dowodów z urzędu w zakresie zwiększonych potrzeb poszkodowanego, jeśli strona ich nie wskazała?
Odpowiedź sądu
Obowiązek sądu prowadzenia dowodów z urzędu odnosi się do okoliczności wskazanych przez stronę, a jeśli strona nie wskazała konkretnych zwiększonych potrzeb, sąd nie ma obowiązku prowadzenia dowodów w tym zakresie z własnej inicjatywy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że nawet obowiązek prowadzenia dowodów z urzędu (art. 4771 KPC) odnosi się do okoliczności wskazanych przez stronę, a powód nie wskazał żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających zwiększone potrzeby.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jan M. | osoba_fizyczna | powód |
| Miejska Energetyka Cieplna Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwany |
| Miejska Energetyka Cieplna Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ś. | spółka | pozwany |
| Zakład Energetyki Cieplnej w D.P. | instytucja | pozwany |
| Urząd Miasta i Gminy w D.P. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
KC art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis uzależnia przyznanie renty od utraty zdolności do pracy zarobkowej lub zwiększenia potrzeb poszkodowanego. Samo wykazanie uszczerbku na zdrowiu nie jest wystarczające do przyznania renty z tytułu zwiększonych potrzeb; konieczne jest ich udowodnienie.
KC art. 442 § § 1
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody, liczony od dnia dowiedzenia się o szkodzie i osobie zobowiązanej do jej naprawienia. Roszczenie o rentę wyrównawczą z tytułu utraty możliwości zarobkowych zostało uznane za przedawnione na podstawie tego przepisu.
Pomocnicze
KPC art. 477
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy działania sądu z urzędu w sytuacjach określonych w art. 194 § 1 i 3 KPC. Zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd Apelacyjny został uznany za nieuzasadniony.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi uzasadnienia wyroku. Zarzut wadliwości uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego został uznany za bezpodstawny.
KPC art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia kasacji przez Sąd Najwyższy.
u.w.p.i.ch.z. art. 40
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przepis, którego skreślenie spowodowało rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia roszczeń o rentę wyrównawczą z tytułu utraty możliwości zarobkowych od dnia 1 stycznia 1990 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o rentę z tytułu utraty możliwości zarobkowych uległo przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 KC. • Powód nie wykazał żadnych okoliczności faktycznych uzasadniających zwiększone potrzeby ani nie powołał stosownych dowodów. • Istnienie zmian chorobowych samo w sobie nie przesądza o zwiększeniu potrzeb poszkodowanego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 238 § 2 KPC, art. 477 KPC) przez Sąd Apelacyjny. • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 444 § 2 KC) przez nietrafne przyjęcie, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw faktycznych do rozstrzygnięcia o zasadności żądania pozwu.
Godne uwagi sformułowania
Do nabycia prawa do renty na podstawie art. 444 § 2 KC nie wystarczy wykazanie uszczerbku na zdrowiu, lecz wymagane jest udowodnienie zwiększonych potrzeb poszkodowanego. • Roszczenie o rentę wyrównawcza z tytułu utraty możliwości zarobkowych uległo przedawnieniu na podstawie art. 442 § 1 KC. • Żądanie z tego tytułu nie znajduje uzasadnienia w treści art. 444 § 2 KC. • Poszkodowany musi wykazać swoje zwiększone potrzeby i je udowodnić.
Skład orzekający
Maria Tyszel
przewodniczący
Krystyna Bednarczyk
sprawozdawca
Stefania Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów dowodowych dla roszczeń o rentę z tytułu zwiększonych potrzeb po wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych, a także kwestii przedawnienia takich roszczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale zasady dotyczące ciężaru dowodu i przedawnienia mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu odszkodowań powypadkowych – różnicy między uszczerbkiem na zdrowiu a udowodnieniem zwiększonych potrzeb, co jest kluczowe dla wielu poszkodowanych i ich pełnomocników.
“Czy sam wypadek wystarczy do renty? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowy warunek.”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.