II UK 655/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o przyznanie emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca, urodzony w 1953 r., pracował w Zakładach (...) S.A. w M. na stanowisku ślusarza w brygadzie remontowej w różnych okresach, w tym w niepełnym wymiarze czasu pracy (½ oraz ¾ etatu). Organ rentowy odmówił przyznania emerytury, uznając, że wnioskodawca nie wykazał 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a jedynie 14 lat, miesiąc i 23 dni. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, stwierdzając, że praca w warunkach szczególnych musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a praca w niepełnym wymiarze nie spełnia tego kryterium, nawet jeśli dotyczy osoby niepełnosprawnej, dla której normalny czas pracy wynosi 7/8 etatu. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę kasacyjną, odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności, a także utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, zgodnie z którym praca w warunkach szczególnych musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Stwierdził, że wnioskodawca nie posiadał wymaganego stażu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, ponieważ pracował w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej wymogu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych dla nabycia prawa do emerytury.
Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących emerytur z tytułu pracy w warunkach szczególnych i nie ma zastosowania do innych rodzajów świadczeń lub sytuacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca w warunkach szczególnych wykonywana w niepełnym wymiarze czasu pracy (np. ½ lub ¾ etatu) może być zaliczona do okresów pracy uprawniających do nabycia prawa do wcześniejszej emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca w warunkach szczególnych musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na utrwalone orzecznictwo podkreślił, że przepisy dotyczące pracy w warunkach szczególnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Praca w niepełnym wymiarze czasu pracy, nawet jeśli dotyczy pracownika niepełnosprawnego, nie spełnia wymogu pracy stale i w pełnym wymiarze.
Czy wymóg pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych narusza zasadę równego traktowania i zakaz dyskryminacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, równe wymagania dotyczące ustalenia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu szkodliwego zatrudnienia stale i w pełnym rozmiarze czasu pracy nie naruszają konstytucyjnej ani kodeksowej zasady równego traktowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że równe traktowanie wszystkich zatrudnionych na takich samych warunkach w zakresie wymogów dotyczących pracy w warunkach szczególnych nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania.
Czy w sprawie o emeryturę z tytułu pracy w warunkach szczególnych, gdzie wnioskodawca pracował w niepełnym wymiarze, sąd powinien z urzędu powołać dowód z opinii biegłych lekarzy na okoliczność wpływu pracy na zdrowie?
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy stan faktyczny został już ustalony i nie zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej z uwagi na oczywiste naruszenie prawa, powołanie dodatkowych dowodów nie było konieczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał oczywistego naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, a ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do uwzględnienia skargi. W takich okolicznościach powołanie biegłych nie było uzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
Dz. U. Nr 8, poz. 43 art. 8 lutego 1983 r.
Rozporządzenie Rady Ministrów
Praca w warunkach szkodliwych to praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w załączniku do rozporządzenia.
u.e.r. FUS art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
u.e.r. FUS art. 32 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
k.p. art. 11 § 3
Kodeks pracy
Zakaz dyskryminacji.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena dowodów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dowodzenie.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca w warunkach szczególnych musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. • Niepełny wymiar czasu pracy (½ lub ¾ etatu) nie spełnia wymogu pracy w warunkach szczególnych. • Przepisy dotyczące pracy w warunkach szczególnych są bezwzględnie obowiązujące i nie podlegają wykładni rozszerzającej. • Równe traktowanie w zakresie wymogów dotyczących pracy w warunkach szczególnych nie narusza zasady równego traktowania.
Odrzucone argumenty
Praca w niepełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych powinna być zaliczana do okresów uprawniających do emerytury. • Wymóg pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych narusza zakaz dyskryminacji.
Godne uwagi sformułowania
Praca w warunkach szkodliwych to praca wykonywana stale (codziennie) oraz w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do powoływanego rozporządzenia. • Przepisy te mają charakter norm ściśle bezwzględnie obowiązujących, przeto nie poddają się wykładni rozszerzającej. • Wykluczone jest uzupełnienie „brakującej” dobowo normy czasu pracy do pełnego etatu „proporcjonalnie” do dłuższego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, ponieważ pełny etat zatrudnienia i szczególne zatrudnienie warunkach ustala się według miary dobowej takiego szkodliwego zatrudnienia, a nie „globalnie” lub proporcjonalnie do całego okresu zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. • Na gruncie iuris cogentis nie można zatem uznać spornej pracy za wykonywaną stale oraz w pełnym dobowym wymiarze czasu pracy obowiązującego pracownika niepełnosprawnego, skoro pełny wymiar czasu pracy dla takiego pracownika wynosi 7/8 etatu podstawowego czasu pracy, co oznacza, że skarżący nie pracował w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego niepełnosprawnego.
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej wymogu pracy w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych dla nabycia prawa do emerytury."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących emerytur z tytułu pracy w warunkach szczególnych i nie ma zastosowania do innych rodzajów świadczeń lub sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i pracy, ponieważ potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą w ważnej kwestii dotyczącej emerytur z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
“Emerytura z tytułu pracy w warunkach szczególnych – czy niepełny etat to przeszkoda nie do pokonania?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.