II UK 43/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania A. W. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w P., który stwierdził, że odwołująca nie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 sierpnia 2013 r. jako pracownik u płatnika składek Usługi (...). ZUS uznał umowę o pracę za pozorną, twierdząc, że jej celem nie było faktyczne zatrudnienie, lecz uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy w Ostrołęce, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym przesłuchaniu świadków i stron, zmienił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że stosunek pracy między A. W. (1) a D. B. (1) był rzeczywisty i podlegał ochronie prawnej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były zeznania świadków, w tym księgowej K. B. (1), która potwierdziła, że uczyła A. W. (1) obowiązków księgowych i że ta faktycznie wykonywała pracę, choć w początkowym okresie głównie w celu przyuczenia. Sąd podkreślił, że ciąża pracownicy, o której dowiedziała się po zawarciu umowy, nie stanowiła przeszkody w wykonywaniu pracy ani nie czyniła umowy nieważną. Sąd odwołał się do orzecznictwa, zgodnie z którym zawarcie umowy o pracę w celu objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie jest obejściem prawa, jeśli umowa jest faktycznie realizowana. W konsekwencji, sąd stwierdził, że A. W. (1) podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od 1 sierpnia 2013 r. i zasądził od ZUS zwrot kosztów zastępstwa prawnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że umowa o pracę z osobą w ciąży, nawet jeśli zawarta z myślą o świadczeniach, jest ważna, jeśli praca jest faktycznie wykonywana. Interpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy o pracę i celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe było udowodnienie faktycznego wykonywania pracy i przyuczenia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa o pracę zawarta z osobą w ciąży, której celem jest uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jest ważna i rodzi skutki prawne w zakresie podlegania ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa o pracę zawarta z osobą w ciąży, nawet jeśli jej celem jest uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, jest ważna i rodzi skutki prawne, pod warunkiem faktycznego wykonywania pracy w ramach stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciąża pracownicy nie wyłącza możliwości zawarcia umowy o pracę, a cel uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest równoznaczny z obejściem prawa, jeśli umowa jest faktycznie realizowana. Podkreślono, że kluczowe jest rzeczywiste świadczenie pracy w ramach stosunku pracy.
Czy umowa o pracę, która nie jest w pełni realizowana od samego początku z powodu przyuczania pracownika, może być uznana za ważny stosunek pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracownik faktycznie wykonuje obowiązki pracownicze, angażuje się w naukę i jest pod kierownictwem pracodawcy lub wyznaczonej osoby, a umowa jest realizowana w granicach art. 22 § 1 k.p., nawet jeśli wymaga przyuczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że okres przyuczania do zawodu, podczas którego pracownik wykonuje pewne czynności i jest pod nadzorem, nie wyklucza istnienia stosunku pracy. Kluczowe jest zaangażowanie pracownika i faktyczne wykonywanie obowiązków w ramach wyznaczonego zakresu.
Czy organ rentowy może kwestionować ważność umowy o pracę na podstawie art. 58 k.c. w sytuacji faktycznego wykonywania pracy przez ubezpieczonego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli umowa o pracę jest faktycznie realizowana i spełnia wymogi z art. 22 § 1 k.p., organ rentowy nie może skutecznie kwestionować jej ważności na podstawie przepisów o pozorności czynności prawnych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że stosunek ubezpieczeniowy jest następczy wobec stosunku pracy i powstaje tylko wtedy, gdy stosunek pracy jest realizowany. Kwestionowanie umowy o pracę na podstawie art. 58 k.c. jest nieuzasadnione w sytuacji, gdy praca była faktycznie świadczona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. (1) | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Usługi (...) | spółka | płatnik składek (zainteresowany) |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
| D. B. (1) | osoba_fizyczna | płatnik składek (zainteresowany) |
Przepisy (11)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, obejmująca zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a także zobowiązanie pracodawcy do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa obowiązkowego ubezpieczenia rentowego.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego.
u.s.u.s. art. 13 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Okres trwania ubezpieczenia.
u.s.u.s. art. 8 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Tytuł obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego, rentowego, chorobowego i wypadkowego.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisu o pozorności czynności prawnych do umowy o pracę jest nieuzasadnione, gdy umowa jest faktycznie realizowana.
k.p. art. 25 § § 1
Kodeks pracy
Rodzaje umów o pracę (na czas nieokreślony, określony, na wykonanie określonej pracy).
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 12 § ust. 2
Określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Faktyczne wykonywanie pracy przez A. W. (1) w ramach stosunku pracy. • Ciąża pracownicy nie wyłącza możliwości zawarcia umowy o pracę ani nie czyni jej pozornej. • Cel uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego nie jest równoznaczny z obejściem prawa, jeśli umowa jest faktycznie realizowana. • Okres przyuczania do zawodu nie wyklucza istnienia stosunku pracy.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę była pozorna, a jej celem było uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego. • A. W. (1) nie posiadała odpowiednich kwalifikacji do pracy na stanowisku księgowej. • Praca nie była świadczona w siedzibie firmy, lecz w prywatnym mieszkaniu. • Pracodawca nie zlecał bezpośrednio pracy ani jej nie nadzorował.
Godne uwagi sformułowania
zawarta umowa o pracę pomiędzy A. W. (1) a D. B. (1) miała charakter czynności pozornych • jej celem nie było faktyczne zatrudnienie i świadczenie pracy lecz uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego • praca ta nie była świadczona w siedzibie firmy, lecz w prywatnym mieszkaniu księgowej • zatrudnienie A. W. (1) w pełnym wymiarze czasu pracy z wynagrodzeniem 2500,00 zł bez doświadczenia zawodowego, w sytuacji gdy księgowa jest zatrudniona na 1/4 etatu z niskim wynagrodzeniem budzi podejrzenie • dla wywołania skutków prawnych związanych z istnieniem danego stosunku zobowiązaniowego nie jest wystarczające jedynie zawarcie umowy od strony formalnej, ale decydujące jest rzeczywiste realizowanie i trwanie stosunku pracy • stosunek ubezpieczeniowy jest następczy wobec stosunku pracy i powstaje tylko wówczas, gdy stosunek pracy jest realizowany • podleganie pracowniczemu tytułowi ubezpieczenia społecznego jest uwarunkowane nie tyle opłacaniem składek ubezpieczeniowych, ile legitymowaniem się statusem pracownika rzeczywiście świadczącego pracę w ramach ważnego stosunku pracy • ciąża nie stanowi przesłanki wyłączającej możliwość zawarcia umowy o pracę na czas określony i stąd nawiązania stosunku pracy z osobą w ciąży nie może być oceniane negatywnie • fakt zawarcia umowy o pracę w celu objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie stanowi obejścia prawa i nie skutkuje nieważnością umowy • całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdza faktyczne świadczenie…
Skład orzekający
Teresa Suchcicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że umowa o pracę z osobą w ciąży, nawet jeśli zawarta z myślą o świadczeniach, jest ważna, jeśli praca jest faktycznie wykonywana. Interpretacja przepisów dotyczących pozorności umowy o pracę i celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe było udowodnienie faktycznego wykonywania pracy i przyuczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dotyczącego umów o pracę z kobietami w ciąży i pozorności umów, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sąd ocenia rzeczywiste wykonywanie pracy w kontekście przepisów ZUS.
“Ciąża a umowa o pracę: Czy ZUS może uznać umowę za pozorną, gdy pracownica spodziewa się dziecka?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.