II UK 420/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuZakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z marca 2012 r. stwierdził podleganie A. B. ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym z tytułu wykonywania umowy o świadczenie usług na rzecz Wyższej Szkoły [...] w okresach od marca 2006 r. do czerwca 2009 r. Ubezpieczyciel uznał, że świadczone usługi, polegające na wygłaszaniu cyklu wykładów, nie miały charakteru umowy o dzieło, lecz umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. Sąd Okręgowy w W. oddalił odwołanie uczelni, podzielając stanowisko ZUS. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z kwietnia 2013 r. oddalił apelację uczelni, uznając, że wygłoszenie cyklu wykładów nie polega na stworzeniu dzieła, lecz na starannym działaniu w przekazywaniu wiedzy, a proces dydaktyczny nie jest procesem twórczym chronionym prawem autorskim. Sąd Najwyższy w wyroku z czerwca 2014 r. oddalił skargę kasacyjną uczelni. Sąd Najwyższy wskazał, że umowa o dzieło wymaga osiągnięcia oznaczonego rezultatu, który ma charakter samoistny i obiektywnie możliwy. Czynność prowadzenia wykładu zazwyczaj nie odrywa się od wykładowcy i nie pozostawia ucieleśnionego rezultatu, chyba że wykład ma charakter naukowy, niestandardowy i niepowtarzalny, spełniając kryteria twórczego dzieła naukowego. W tej sprawie uczelnia nie wykazała, aby zawarte umowy miały na celu stworzenie takiego dzieła, a sposób określenia wynagrodzenia (stawka godzinowa) oraz charakter świadczenia (realizacja procesu dydaktycznego) wskazywały na umowę o świadczenie usług lub zlecenie, a nie umowę o dzieło.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów odróżniających umowę o dzieło od umowy o świadczenie usług (zlecenie) w kontekście wykładów i innych form przekazu wiedzy, a także w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykładów, ale jego zasady mogą być stosowane do innych form świadczenia usług edukacyjnych, gdzie kluczowe jest wykazanie twórczego rezultatu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa o przeprowadzenie cyklu wykładów, nawet jeśli nazwana umową o dzieło i obejmująca postanowienia o przeniesieniu praw autorskich, może być uznana za umowę o dzieło w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wykład nie posiada cech twórczego i indywidualnego dzieła naukowego, a jego przedmiotem jest świadczenie usług polegające na przekazywaniu wiedzy w sposób powtarzalny i ciągły.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że umowa o dzieło wymaga osiągnięcia samoistnego, oznaczonego rezultatu, podczas gdy prowadzenie wykładów zazwyczaj stanowi świadczenie usług o charakterze ciągłym i odtwórczym. Brak wykazania twórczego charakteru wykładu i jego cech jako dzieła naukowego, a także sposób określenia wynagrodzenia i charakteru świadczenia, wskazują na umowę o świadczenie usług lub zlecenie, podlegającą ubezpieczeniom społecznym.
Czy wykład o charakterze naukowym, niestandardowy i niepowtarzalny, może stanowić dzieło w rozumieniu prawa autorskiego i tym samym umowy o dzieło?
Odpowiedź sądu
Tak, ale wymaga to wykazania jego twórczego i indywidualnego charakteru, co nie zostało udowodnione w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy dopuścił możliwość uznania wykładu naukowego za dzieło chronione prawem autorskim, jeśli spełnia kryteria twórczego i indywidualnego utworu. Jednakże, w analizowanym przypadku, brak było konkretnych dowodów na taki charakter wykładów, a umowa nie precyzowała cech indywidualizujących utwór.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wyższa Szkoła [...] | instytucja | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | organ_państwowy | pozwany |
| A. B. | osoba_fizyczna | zainteresowana |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło jako zobowiązania do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu.
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt. 1 i 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Podstawa do wydania decyzji stwierdzającej podleganie ubezpieczeniu społecznemu.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych
u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Definicja utworu.
u.p.a.p.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Wyłączenie ochrony dla idei, procedur, metod.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowadzenie wykładów przez A.B. miało charakter świadczenia usług, a nie wykonania oznaczonego dzieła. • Proces dydaktyczny nie jest procesem twórczym chronionym prawem autorskim. • Wynagrodzenie ustalone w stawce godzinowej i charakter świadczenia wskazywały na umowę zlecenia lub świadczenia usług, a nie umowy o dzieło. • Brak wykazania przez uczelnię twórczego i indywidualnego charakteru wykładów jako dzieła naukowego.
Odrzucone argumenty
Wykłady wygłaszane przez A.B. stanowiły dzieło w rozumieniu prawa autorskiego. • Umowa o przeprowadzenie wykładów była umową o dzieło, a nie umową o świadczenie usług. • Wynagrodzenie mogło być określone przez stawkę godzinową w umowie o dzieło. • Przeniesienie praw autorskich świadczyło o charakterze umowy jako umowy o dzieło.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem umowy nie był rezultat w postaci przyswojenia wiedzy przez studentów, lecz przekazanie wiedzy studentom w drodze wykładu jako środka przekazu. • wykład o charakterze niestandardowym, niepowtarzalnym, spełniający kryteria twórczego i indywidualnego dzieła naukowego. • czynność prowadzenia wykładu nigdy nie odrywa się od wykładowcy i trwa tak długo, jak wygłaszanie wykładu, po którego zakończeniu wygasa, nie pozostawiając ucieleśnionego rezultatu. • nie ma znaczenia klauzula o przeniesieniu na zamawiającego autorskich praw do utworu, lecz że o ich istnieniu lub nieistnieniu przesądzają fakty.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających umowę o dzieło od umowy o świadczenie usług (zlecenie) w kontekście wykładów i innych form przekazu wiedzy, a także w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wykładów, ale jego zasady mogą być stosowane do innych form świadczenia usług edukacyjnych, gdzie kluczowe jest wykazanie twórczego rezultatu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, szczególnie w kontekście pracy intelektualnej i edukacyjnej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i pracowników.
“Czy wykład to dzieło? Sąd Najwyższy rozstrzyga o ubezpieczeniach społecznych wykładowców.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.