II UK 395/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca, urodzony w 1952 r., wykazał okres składkowy i nieskładkowy oraz staż pracy w szczególnych warunkach. Kluczową kwestią było zaliczenie okresu pracy na stanowisku pomocnika murarza okrętowego w wydziale izolacyjno-malarskim do pracy w szczególnych warunkach. Sądy uznały, że praca pomocnika murarza, polegająca na przynoszeniu materiałów i wykonywaniu nieskomplikowanych prac, nie była pracą "bezpośrednio" przy budowie i remoncie statków, jak wymaga tego poz. 90 działu III wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że dla oceny pracy w szczególnych warunkach istotny jest rodzaj powierzonej pracy i jej wykonywanie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a nie tylko nazwa stanowiska. Praca pomocnicza, nawet wymagająca wysiłku fizycznego, nie jest traktowana jako praca w szczególnych warunkach, jeśli nie jest bezpośrednio związana z pracami budowlano-remontowymi wymienionymi w przepisach. W związku z tym, wnioskodawca nie spełnił przesłanek do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy emerytalnej, a jego skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "pracy w szczególnych warunkach" w kontekście prac pomocniczych oraz rola zarządzeń resortowych w postępowaniu emerytalnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika stoczni i konkretnych przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca pomocnika murarza okrętowego, polegająca na przynoszeniu materiałów i wykonywaniu nieskomplikowanych prac, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury, zgodnie z poz. 90 działu III wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca pomocnika murarza okrętowego nie jest pracą w szczególnych warunkach, ponieważ nie jest wykonywana "bezpośrednio" przy budowie i remoncie statków, a jedynie czynności pomocnicze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dla uznania pracy za pracę w szczególnych warunkach kluczowe jest wykonywanie jej "bezpośrednio" przy pracach budowlano-remontowych wymienionych w przepisach, a nie czynności pomocnicze, nawet jeśli wymagają one wysiłku fizycznego. Brak wyszczególnienia stanowiska pomocnika murarza w wykazie resortowym potwierdza, że nie była to praca w szczególnych warunkach.
Czy zarządzenia resortowe mogą stanowić samodzielną podstawę prawną do ustalenia prawa do emerytury lub być traktowane jako przepisy dotychczasowe w rozumieniu art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenia resortowe nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i nie mogą być samodzielną podstawą prawną decyzji. Mogą służyć jedynie jako wykazy informacyjne, techniczno-porządkujące i uściślające.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarządzenia resortowe nie mieszczą się w kategorii źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 Konstytucji RP) i nie mogą być samodzielną podstawą prawną indywidualnych decyzji. Odesłanie w art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej do wykazów stanowiących załącznik do rozporządzenia nie obejmuje przepisów kompetencyjnych zarządzeń resortowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (15)
Główne
ustawa emerytalna art. 184
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Pomocnicze
rozporządzenie art. § 2 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozporządzenie art. § 1 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozporządzenie art. § 1 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozporządzenie art. § 1 ust. 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnym charakterze
Konstytucja RP art. 87 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 93 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 93 ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398±4
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 1956 r. w sprawie zaliczania pracowników do kategorii zatrudnienia art. Dz.U. Nr 39, poz. 176
Zarządzenie Nr 3 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego art. poz. 90
Zarządzenie Nr 7 Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 19 maja 1983 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego art. Dz.Urz. Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego Nr 3-5, poz. 9
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca pomocnika murarza okrętowego nie jest pracą "bezpośrednio" przy budowie i remoncie statków, a jedynie czynnością pomocniczą. • Brak wyszczególnienia stanowiska pomocnika murarza w wykazie resortowym potwierdza, że nie była to praca w szczególnych warunkach. • Zarządzenia resortowe nie są samodzielną podstawą prawną i nie mogą być traktowane jako przepisy dotychczasowe w rozumieniu ustawy emerytalnej.
Odrzucone argumenty
Praca pomocnika murarza okrętowego powinna być zaliczona do prac w szczególnych warunkach, gdyż była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowiskach bezpośrednio przy budowie i remoncie statków. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 316 k.p.c. i art. 227 k.p.c., poprzez wydanie orzeczenia na podstawie nieobowiązujących przepisów (zarządzenia resortowego) i badanie faktów niemających istotnego znaczenia.
Godne uwagi sformułowania
praca pomocnicza, nawet wymagająca dużego wysiłku fizycznego, nie jest traktowana jako praca w szczególnych warunkach, jeśli nie jest bezpośrednio związana z pracami budowlano-remontowymi wymienionymi w przepisach • zarządzenia resortowe obowiązują jedynie jako wykazy prac świadczonych w szczególnych warunkach, o skutkach wykonywania których stanowią przepisy ustawy emerytalnej i utrzymanego jej mocą rozporządzenia • brak wyszczególnienia stanowiska pomocnika murarza w wykazie resortowym potwierdza, że - ze względu na rodzaj przypisanych temu stanowisku i wykonywanych przez skarżącego czynności - nie była na nim wykonywana praca bezpośrednio przy budowie i remoncie statków.
Skład orzekający
Zbigniew Hajn
przewodniczący
Romualda Spyt
członek
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"pracy w szczególnych warunkach\" w kontekście prac pomocniczych oraz rola zarządzeń resortowych w postępowaniu emerytalnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika stoczni i konkretnych przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej wykładni przepisów i definicji "pracy bezpośredniej".
“Czy praca pomocnika murarza okrętowego daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.