Orzeczenie · 2018-11-22

II UK 362/17

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2018-11-22
SNubezpieczenia społecznepodstawa wymiaru składekWysokanajwyższy
umowa o dziełoumowa zlecenieubezpieczenia społeczneskładki ZUStłumaczeniespecjalistyczne tłumaczeniaSąd Najwyższykwalifikacja prawna

Sprawa rozstrzygnęła o tym, czy umowy zawierane przez spółkę z tłumaczem na wykonywanie tłumaczeń specjalistycznych tekstów technicznych (dokumentacja medyczna, patenty, oprogramowanie) powinny być traktowane jako umowy o dzieło, czy też jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Kwestia ta miała kluczowe znaczenie dla obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Sąd Okręgowy uznał, że umowy te miały charakter umów zlecenia, ponieważ nie określono w nich rezultatu w sposób pozwalający na zakwalifikowanie ich jako umowy o dzieło. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, stwierdzając, że tłumaczenia te, ze względu na ich specyficzny, techniczny charakter, wymóg stosowania konkretnych narzędzi i słowników, a także możliwość oceny jakości i ryzyko wad, stanowiły rezultat pracy umysłowej i powinny być kwalifikowane jako umowy o dzieło. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podzielając argumentację Sądu Apelacyjnego. Podkreślono, że kluczowe znaczenie ma nie nazwa umowy, lecz jej faktyczne wykonanie i cel. W tym przypadku, precyzyjne określenie wymagań co do tłumaczenia, możliwość oceny jego jakości i indywidualny charakter sprawiały, że spełniało ono przesłanki umowy o dzieło, co skutkowało brakiem obowiązku objęcia ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Kwalifikacja umów o świadczenie specjalistycznych usług (np. tłumaczeń technicznych, programistycznych) jako umów o dzieło w kontekście ubezpieczeń społecznych. Ustalenie kryteriów odróżniających umowę o dzieło od umowy zlecenia w przypadku usług wymagających specjalistycznej wiedzy i indywidualnego podejścia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju usług (tłumaczenia techniczne) i może wymagać adaptacji do innych rodzajów specjalistycznych usług. Kluczowe jest indywidualne ustalenie cech konkretnej umowy i sposobu jej wykonania.

Zagadnienia prawne (1)

Czy umowy o wykonanie tłumaczeń specjalistycznych tekstów technicznych, zawierające elementy twórczości i indywidualnie oznaczone, powinny być kwalifikowane jako umowy o dzieło, czy jako umowy o świadczenie usług (zlecenia), w kontekście obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowy o wykonanie tłumaczeń specjalistycznych tekstów technicznych, które są indywidualnie oznaczone, mają określony rezultat, poddają się ocenie jakości i wiążą się z ryzykiem wad obciążającym wykonawcę, powinny być kwalifikowane jako umowy o dzieło.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kluczowe dla kwalifikacji umowy jest jej faktyczne wykonanie i cel, a nie tylko nazwa. W przypadku tłumaczeń specjalistycznych, gdzie wymagana jest wysoka precyzja, wiedza techniczna, stosowanie określonych narzędzi i możliwość oceny jakości, spełnione są przesłanki umowy o dzieło, ponieważ istnieje określony, indywidualny rezultat, a ryzyko wad obciąża wykonawcę. Wielokrotność podobnych umów nie wyklucza ich kwalifikacji jako umów o dzieło, jeśli każda z nich dotyczy odrębnego, indywidualnie oznaczonego przedmiotu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
wnioskodawca (C. Sp. z o.o. / L. sp. z o.o. i A. W.)

Strony

NazwaTypRola
[...]spółkawnioskodawca
C. Sp. z o. o. z siedzibą we W. obecnie L. sp. z o. o. we W.spółkawnioskodawca
A. W.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W.organ_państwowyorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 12 § ust. 1

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

k.c. art. 627

Kodeks cywilny

u.ś.o.z. art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Pomocnicze

k.c. art. 734

Kodeks cywilny

k.c. art. 750

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Specjalistyczny charakter tłumaczeń technicznych, wymagający wiedzy i umiejętności, uzasadnia kwalifikację jako umowa o dzieło. • Określenie konkretnych wymagań co do tłumaczenia, możliwość oceny jego jakości i ryzyko wad obciążające wykonawcę przemawiają za umową o dzieło. • Indywidualne oznaczenie przedmiotu każdego tłumaczenia, mimo powtarzalności umów, nie wyklucza kwalifikacji jako umowy o dzieło.

Odrzucone argumenty

Umowy o tłumaczenie miały charakter powtarzalnych czynności starannego działania, a nie wykonania konkretnego dzieła. • Rezultat tłumaczenia nie miał samodzielnego bytu i wartości autonomicznej, wymykając się spod kategorii 'rezultatu'. • Tłumaczenia nie miały charakteru twórczego, co wyklucza je z kategorii dzieła w rozumieniu prawa autorskiego (argumentacja ZUS).

Godne uwagi sformułowania

podstawowe znaczenie dla oceny stosunku zobowiązaniowego ma nie literalne brzmienie umowy, ale przede wszystkim zgodny zamiar stron i cel umowy • kwalifikacja prawna jest przede wszystkim oceną sposobu wykonywania umowy • rezultat, na który umawiają się strony, musi być z góry określony; powinien mieć byt samoistny, obiektywnie osiągalny i pewny • dzieło nie musi wprawdzie być czymś nowatorskim i niewystępującym jeszcze na rynku, jednak powinno posiadać charakterystyczne, wynikające z umowy cechy, umożliwiające zbadanie, czy dzieło zostało wykonane prawidłowo i zgodnie z indywidualnymi wymaganiami bądź upodobaniami zamawiającego • przedmiotem umowy o dzieło jest doprowadzenie do weryfikowalnego i jednorazowego rezultatu, zdefiniowanego przez zamawiającego w momencie zawierania umowy • nieuprawnione jest twierdzenie, że po wykonaniu tłumaczenia rezultat tych „czynności” nie miał bytu samodzielnego i wartości autonomicznej, wymykając się spod kategorii „rezultatu”

Skład orzekający

Maciej Pacuda

przewodniczący, sprawozdawca

Zbigniew Korzeniowski

członek

Piotr Prusinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów o świadczenie specjalistycznych usług (np. tłumaczeń technicznych, programistycznych) jako umów o dzieło w kontekście ubezpieczeń społecznych. Ustalenie kryteriów odróżniających umowę o dzieło od umowy zlecenia w przypadku usług wymagających specjalistycznej wiedzy i indywidualnego podejścia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju usług (tłumaczenia techniczne) i może wymagać adaptacji do innych rodzajów specjalistycznych usług. Kluczowe jest indywidualne ustalenie cech konkretnej umowy i sposobu jej wykonania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia umów o dzieło i zlecenie, który ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki składkowe. Wyrok Sądu Najwyższego wyjaśnia kluczowe kryteria oceny, co jest bardzo cenne dla praktyków.

Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd Najwyższy rozstrzyga, kiedy tłumaczenie specjalistyczne nie podlega składkom ZUS.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst