II UK 356/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku C.M. o przyznanie emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, jako rybaka morskiego. Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury, uznając, że jego praca na kutrach rybackich, mimo formalnych stanowisk motorzysty czy mechanika, była pracą rybaka morskiego w rozumieniu przepisów. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, oddalając odwołanie. Sąd drugiej instancji uznał, że praca wnioskodawcy na stanowiskach mechanika i motorzysty na kutrach rybackich, zarówno w Spółdzielni Rybołówstwa Morskiego „Jedność Rybacka”, jak i u prywatnych armatorów, nie spełniała warunków do zaliczenia jej do prac w szczególnych warunkach według wykazu B rozporządzenia. Sąd Apelacyjny podkreślił, że rozróżnienie prac rybaków morskich w wykazach A i B wynika z różnic w szkodliwości i uciążliwości, a stanowiska mechaniczne, mimo wykonywania pewnych czynności rybackich, nie są tożsame ze stanowiskiem rybaka w rozumieniu wykazu B. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną wnioskodawcy, oddalił ją. Sąd Najwyższy potwierdził, że rozróżnienie prac rybaków morskich w wykazach A i B załącznika do rozporządzenia ma swoje uzasadnienie w stopniu szkodliwości i uciążliwości. Podkreślono, że prace na stanowiskach mechanicznych (motorzysta, mechanik, kierownik maszyny) nie mogą być utożsamiane z pracą na stanowisku rybaka, która jest pracą w służbie pokładowej, bezpośrednio związaną z połowem. Wnioskodawca nie wykazał również, aby wykonywał czynności rybaka stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja pracy w szczególnych warunkach dla rybaków morskich, rozróżnienie prac w wykazach A i B, znaczenie resortowych wykazów stanowisk pracy.
Dotyczy specyficznej sytuacji rybaków morskich i kwalifikacji ich pracy w szczególnych warunkach na podstawie przepisów z lat 80. i późniejszych ustaw.
Zagadnienia prawne (2)
Czy praca na stanowiskach motorzysty lub mechanika na kutrach rybackich, wykonywana przez rybaka morskiego, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach kwalifikującą do wcześniejszej emerytury na podstawie wykazu B rozporządzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, praca na stanowiskach mechanicznych nie jest tożsama z pracą rybaka morskiego w rozumieniu wykazu B, nawet jeśli wnioskodawca wykonywał pewne czynności rybackie, ale nie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że rozróżnienie prac rybaków morskich w wykazach A i B rozporządzenia wynika z różnic w szkodliwości i uciążliwości. Prace na stanowiskach mechanicznych (motorzysta, mechanik) należą do innej służby niż pokładowa (rybak) i nie mogą być automatycznie zaliczane do wykazu B, nawet jeśli wnioskodawca posiadał kwalifikacje rybaka morskiego. Kluczowe jest wykonywanie pracy stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku odpowiadającym wykazowi.
Jakie znaczenie dla kwalifikacji pracy w szczególnych warunkach mają resortowe wykazy stanowisk pracy, w szczególności w kontekście prac rybaków morskich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Resortowe wykazy mają charakter informacyjny, techniczno-porządkujący i uściślający, a ich postanowienia są wiążące przy kwalifikacji prac do wykazów A i B rozporządzenia, zwłaszcza gdy przepisy ogólne nie precyzują kryteriów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wykazy resortowe, mając umocowanie w ustawie i rozporządzeniu, nadal obowiązują jako wykazy prac świadczonych w szczególnych warunkach. Są one szczególnie istotne, gdy przepisy rozporządzenia operują ogólnymi pojęciami, jak w przypadku prac rybaków morskich, gdzie resortowy wykaz precyzuje, na jakich stanowiskach i u jakich podmiotów praca ta może być uznana za pracę w szczególnych warunkach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | odpowiedzialny za koszty pomocy prawnej z urzędu |
Przepisy (14)
Główne
ustawa emerytalna art. 32 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32 § 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 32 § 4
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
ustawa emerytalna art. 46
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
rozporządzenie art. § 2 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są zaliczane do świadczeń tylko wtedy, gdy praca była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
rozporządzenie art. § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
rozporządzenie art. § 8
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Pomocnicze
zarządzenie
Zarządzenie nr 24 Ministra - Kierownika Urzędu Gospodarki Morskiej z dnia 15 sierpnia 1983 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu gospodarki morskiej
Precyzuje wykazy prac w szczególnych warunkach dla resortu gospodarki morskiej, w tym dla rybaków morskich.
k.p.c. art. 228 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
u.p.n.m.s.h. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o pracy na morskich statkach handlowych
u.b.m. art. 19 § 1
Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o bezpieczeństwie morskim
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praca na stanowiskach mechanika i motorzysty na kutrach rybackich nie jest tożsama z pracą rybaka morskiego w rozumieniu wykazu B rozporządzenia. • Rozróżnienie prac rybaków morskich w wykazach A i B wynika z różnic w szkodliwości i uciążliwości. • Wykazy resortowe są wiążące przy kwalifikacji prac w szczególnych warunkach. • Wnioskodawca nie wykazał wykonywania czynności rybaka stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Odrzucone argumenty
Praca na stanowiskach motorzysty i mechanika na kutrach rybackich powinna być zaliczona do pracy w szczególnych warunkach na podstawie wykazu B rozporządzenia. • Wszystkie prace rybaków morskich, niezależnie od stanowiska i pracodawcy, powinny być traktowane jako praca w szczególnych warunkach. • Sąd Apelacyjny błędnie przyjął różnice w natężeniu i szkodliwości prac bez wystarczającego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
„każdy z członków załogi był przede wszystkim rybakiem i brał udział w połowach, a następnie pełnił funkcje przypisane mu na kutrze” • „prace rybaków morskich” wymienione zostały zarówno w wykazie A, dziale VIII, poz. 9 odnoszącym się do § 4 rozporządzenia, jak i w odnoszącym się do jego § 8 wykazie B, dziale IV, poz. 4. • „praca rybaka morskiego jest pracą na statkach morskich osoby posiadającej odpowiednie kwalifikacje, nie zaś pracą definiowaną przez wykonywane zadania” • „nie można zatem utożsamiać, jak czyni to skarżący, wszystkich prac rybaków morskich, a więc wszelkich czynności związanych z wykonywaniem rybołówstwa morskiego, z pracami wykonywanymi na stanowisku rybaka.
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
przewodniczący
Roman Kuczyński
członek
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja pracy w szczególnych warunkach dla rybaków morskich, rozróżnienie prac w wykazach A i B, znaczenie resortowych wykazów stanowisk pracy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rybaków morskich i kwalifikacji ich pracy w szczególnych warunkach na podstawie przepisów z lat 80. i późniejszych ustaw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego dla wielu osób prawa do wcześniejszej emerytury i precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, co jest tematem często poruszanym w kontekście prawa ubezpieczeń społecznych.
“Czy praca mechanika na kutrze rybackim to to samo co praca rybaka? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady emerytury.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.