II UK 320/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej organu rentowego wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego, który stwierdził, że wnioskodawczyni S. S. podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Organ rentowy zarzucił naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, argumentując, że ustanie tytułu podlegania ubezpieczeniom należy rozumieć wyłącznie jako zaprzestanie działalności gospodarczej. Wskazywał na rozbieżności w orzecznictwie sądów dotyczące tego, czy pobieranie zasiłku macierzyńskiego powoduje ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i czy konieczne jest ponowne zgłoszenie się do ubezpieczenia po zakończeniu jego pobierania. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznał, że nie ma podstaw do jej przyjęcia. Powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2019 r., III UZP 2/19, stwierdził, że kwestia ta została już rozstrzygnięta. Zgodnie z tą uchwałą, rozpoczęcie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, objętą dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, powoduje ustanie tego ubezpieczenia. Ponowne objęcie ubezpieczeniem wymaga złożenia nowego wniosku. Sąd Najwyższy podkreślił, że organ rentowy nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec ubezpieczonej, co mogło wywołać u niej błędne przekonanie o automatycznej reaktywacji ubezpieczenia. Jednakże, w świetle uchwały III UZP 2/19, brak ponownego wniosku skutkował ustaniem ubezpieczenia. W związku z niewykazaniem przez organ rentowy przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy odmówił jej rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie zasad podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, w szczególności w kontekście obowiązku informacyjnego organu rentowego.
Orzeczenie opiera się na uchwale III UZP 2/19, która rozstrzygnęła kwestię w sposób jednoznaczny. Wartość praktyczna może być ograniczona do sytuacji, gdy organ rentowy nie dopełnił obowiązku informacyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoczęcie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, która podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu, powoduje ustanie tego ubezpieczenia i czy wymaga ponownego zgłoszenia się do ubezpieczenia po zakończeniu pobierania zasiłku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoczęcie pobierania zasiłku macierzyńskiego powoduje ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, a ponowne objęcie tym ubezpieczeniem po zakończeniu pobierania zasiłku wymaga złożenia nowego wniosku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III UZP 2/19, zgodnie z którą ubezpieczenie chorobowe ustaje z mocy prawa z dniem rozpoczęcia pobierania zasiłku macierzyńskiego. Brak ponownego wniosku o objęcie ubezpieczeniem po zakończeniu pobierania zasiłku skutkuje brakiem ochrony ubezpieczeniowej, chyba że organ rentowy nie dopełnił obowiązku informacyjnego.
Czy błędne pouczenie przez organ rentowy o braku konieczności ponownego zgłoszenia się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego może uzasadniać stwierdzenie podlegania ubezpieczeniu od dnia zakończenia pobierania zasiłku?
Odpowiedź sądu
Tak, nieudzielenie przez organ rentowy prawidłowej informacji co do czynności niezbędnych dla dalszego podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu może być podstawą stwierdzenia, że osoba taka podlegała ubezpieczeniu od pierwszego dnia przypadającego bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, nawet jeśli ponowny wniosek został złożony później.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że organ rentowy ma obowiązek pouczyć osobę prowadzącą działalność o skutkach pobierania zasiłku macierzyńskiego dla dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Brak takiego pouczenia, a także wypłacenie zasiłku chorobowego bez ponownego wniosku i składki, może usprawiedliwiać błędne przekonanie ubezpieczonej i stanowić podstawę do stwierdzenia podlegania ubezpieczeniu od dnia zakończenia pobierania zasiłku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w P. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.s.u.s. art. 14 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustanie tytułu podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz chorobowemu należy rozumieć wyłącznie jako zaprzestanie działalności gospodarczej.
u.s.u.s. art. 9 § ust. 1c
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustanie ubezpieczenia chorobowego z dniem nabycia prawa do zasiłku macierzyńskiego.
u.s.u.s. art. 11 § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 14 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia.
u.s.u.s. art. 14 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej niż od dnia zgłoszenia.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustawa zasiłkowa
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 13 § pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informacyjny organu.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informacyjny organu.
k.p.c. art. 398 § 9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
u.s.u.s. art. 36 § ust. 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 36 § ust. 5
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu po pobieraniu zasiłku macierzyńskiego została rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego III UZP 2/19, co wyklucza potrzebę dalszej wykładni. • Organ rentowy nie wykazał istnienia rozbieżności w orzecznictwie, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 14 ust. 2 pkt 3 u.s.u.s. przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ustanie tytułu podlegania ubezpieczeniom należy rozumieć wyłącznie jako zaprzestanie działalności gospodarczej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji • Skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. • Rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może się też sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty autora skargi skierowane pod adresem zaskarżonego orzeczenia, ani do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania przepisów.
Skład orzekający
Halina Kiryło
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad podlegania dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, w szczególności w kontekście obowiązku informacyjnego organu rentowego."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na uchwale III UZP 2/19, która rozstrzygnęła kwestię w sposób jednoznaczny. Wartość praktyczna może być ograniczona do sytuacji, gdy organ rentowy nie dopełnił obowiązku informacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii dla osób prowadzących działalność gospodarczą, która może wpływać na ich prawo do świadczeń ubezpieczeniowych. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe informowanie przez organy rentowe.
“Czy pobieranie zasiłku macierzyńskiego przerywa Twoje ubezpieczenie chorobowe? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.