II UK 292/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie dotyczącej prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, który przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia. Organ rentowy w swojej skardze kasacyjnej zarzucił Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 378 § 1 i art. 384 k.p.c., poprzez wyjście poza zakres zaskarżenia apelacją oraz wydanie wyroku w nieważnym postępowaniu. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na wszystkich przesłankach z art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna nie jest kolejnym środkiem zaskarżenia, a jej celem jest kontrola prawidłowości stosowania prawa. Analizując przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej, Sąd Najwyższy stwierdził, że organ rentowy myli granice apelacji z uzasadnieniem zarzutów. Podkreślono, że sąd drugiej instancji jest sądem meriti i ma obowiązek rozpoznać sprawę w granicach apelacji, naprawiając wszelkie stwierdzone naruszenia prawa materialnego. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty organu rentowego dotyczące wyjścia poza zakres apelacji i nieważności postępowania nie znalazły uzasadnienia. Wskazano również, że oczywista zasadność skargi wyklucza się z potrzebą wykładni przepisów czy występowaniem istotnego zagadnienia prawnego. Wobec braku przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między granicami apelacji a zarzutami, a także relacji między oczywistą zasadnością skargi a potrzebą wykładni przepisów.
Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie o emeryturę.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd drugiej instancji może wyjść poza zakres zaskarżenia apelacją, uwzględniając okres pracy nieobjęty apelacją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji ma obowiązek rozpoznać sprawę w granicach apelacji i nie może wykraczać poza te granice, chyba że przepis szczególny na to zezwala lub dotyczy to naprawienia naruszeń prawa materialnego w ramach zaskarżenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji oznacza zakaz wykraczania poza te granice, ale jednocześnie nakaz rozważenia wszystkich podniesionych zarzutów i wniosków. Sąd drugiej instancji jest sądem meriti i ma prawo naprawić wszelkie stwierdzone naruszenia prawa materialnego, o ile mieszczą się one w granicach zaskarżenia. W tym przypadku organ rentowy mylił granice apelacji z uzasadnieniem zarzutów.
Czy skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeśli jednocześnie występują wątpliwości prawne wymagające wykładni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oczywista zasadność skargi kasacyjnej jest wykluczona, jeśli w sprawie występują istotne zagadnienia prawne lub potrzeba wykładni przepisów, które wymagają rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przesłanki oczywistej zasadności skargi (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.) oraz występowania istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów (art. 398^9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) wzajemnie się krzyżują i wykluczają. Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji Sądu Najwyższego.
Jakie są przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał treść art. 398^9 § 1 k.p.c., wskazując, że skarga kasacyjna nie jest zwykłym środkiem zaskarżenia, a jej celem jest zapewnienie zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa. Dopuszczenie skargi do rozpoznania wymaga spełnienia jednej z wymienionych w przepisie przesłanek, które mają na celu selekcję spraw o szczególnym znaczeniu prawnym lub procesowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji oznacza zakaz wykraczania poza te granice, ale jednocześnie nakaz rozważenia wszystkich podniesionych zarzutów i wniosków. Sąd drugiej instancji jest sądem meriti i ma prawo naprawić wszelkie stwierdzone naruszenia prawa materialnego, o ile mieszczą się one w granicach zaskarżenia.
k.p.c. art. 384
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji nie może orzekać co do przedmiotu, który nie był objęty zaskarżeniem.
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki dopuszczalności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista zasadność skargi).
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą przesłanki określone w § 1.
u.SN art. 1 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Rola Sądu Najwyższego w zapewnieniu zgodności z prawem i jednolitości orzecznictwa.
u.e.r.FUS art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
k.p.c. art. 477^14a
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący możliwości uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Zarzuty organu rentowego dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 378 § 1 i 384 k.p.c.) przez wyjście poza zakres apelacji. • Zarzut nieważności postępowania z powodu braku możliwości odniesienia się do zamiaru sądu drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Pełnomocnik organu rentowego w istocie myli granice apelacji - te zawsze wytycza żądanie, z uzasadnieniem zarzutów apelacyjnych. • Jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między granicami apelacji a zarzutami, a także relacji między oczywistą zasadnością skargi a potrzebą wykładni przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie o emeryturę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, co jest istotne dla prawników procesowych. Wyjaśnia zasady dopuszczalności skargi i relacje między jej przesłankami.
“Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady i pułapki proceduralne.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.