Orzeczenie · 2015-12-15

II UK 245/15

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2015-12-15
SNubezpieczenia społeczneskładki na ubezpieczenia społeczneŚrednianajwyższy
zakładowy fundusz świadczeń socjalnychskładki ZUSpodstawa wymiaru składekświadczenia socjalnekryteria socjalneSąd Najwyższyskarga kasacyjnaubezpieczenia społeczne

Sprawa rozpatrywana przez Sąd Najwyższy dotyczyła skargi kasacyjnej złożonej przez P. Spółkę z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku. Sąd Okręgowy pierwotnie stwierdził, że kwoty świadczeń wypłaconych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych przez spółkę na rzecz pracowników nie stanowią podstawy wymiaru składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, ponieważ były przyznawane zależnie od sytuacji życiowej i materialnej pracowników. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że pracodawca nie indywidualizował świadczeń, nie żądając od pracowników odpowiednich oświadczeń, i wypłata następowała z naruszeniem kryteriów socjalnych. W skardze kasacyjnej spółka podnosiła zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 233, 227, 328 § 2 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s.). Jako podstawę przyjęcia skargi kasacyjnej wskazano potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie, dotyczące sposobu dokumentowania sytuacji życiowej pracowników oraz podziału świadczeń z funduszu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdził, że problem sposobu dokumentowania sytuacji życiowej pracowników ma marginesowe znaczenie dla rozstrzygnięcia opartego na art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s., który reguluje zasadę przyznawania świadczeń, a nie obowiązki pracodawcy w tym zakresie. Ponadto, w tej konkretnej sprawie istotne było to, że pracodawca nie kierował się danymi o sytuacji życiowej pracowników przy wypłatach, lecz innymi kryteriami (przeciętne wynagrodzenie, pozostawanie w dyspozycji pracodawcy). Sąd Najwyższy oddalił również wniosek ZUS o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, gdy podnoszone zagadnienia prawne nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca nie stosował kryteriów socjalnych przy wypłacie świadczeń z ZFŚS, mimo że mógł posiadać pewne informacje o pracownikach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy istnieje obowiązek składania przez pracowników oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym lub innego dokumentowania w formie pisemnej, czy też dopuszczalne jest opieranie się na informacjach pozyskanych z osobowych źródeł informacji, w tym członków organizacji związkowej, dla przyznania świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych?

Odpowiedź sądu

Nie, nie ma takiego obowiązku, a pracodawca nie musi opierać się wyłącznie na pisemnych oświadczeniach, jednakże przyznawanie świadczeń musi faktycznie uwzględniać sytuację życiową, rodzinną i materialną pracownika.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s. reguluje zasadę przyznawania świadczeń zależnie od sytuacji życiowej, a nie obowiązki pracodawcy w zakresie dokumentowania. W tej sprawie kluczowe było to, że pracodawca nie kierował się tymi danymi przy wypłatach, stosując inne kryteria.

Czy zasadny jest podział świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych na ulgowe i inne świadczenia socjalne, dla przyznania których nie jest wymagane stosowanie kryteriów socjalnych?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, ale wskazał, że art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s. dotyczy zasady przyznawania świadczeń zależnie od sytuacji życiowej, co sugeruje, że kryteria te powinny być stosowane do świadczeń ulgowych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że problem ten miał marginesowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, ponieważ kluczowe było to, że pracodawca nie kierował się danymi o sytuacji życiowej pracowników przy wypłatach, lecz innymi kryteriami, co naruszało zasady przyznawania świadczeń z funduszu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalenie wniosku o zasądzenie kosztów.
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
P. Spółka z o.o.spółkawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy
Fundusz G.instytucjauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

u.z.f.ś.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych

Reguluje zasadę przyznawania ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu, zależnie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej art. 2 § ust. 1 pkt 19

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia sposobu dokumentowania sytuacji życiowej pracowników nie stanowiła istotnego zagadnienia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym. • Pracodawca nie kierował się danymi o sytuacji życiowej pracowników przy wypłatach świadczeń, stosując inne kryteria, co było kluczowe dla oceny naruszenia przepisów.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 233 k.p.c. przez nieuwzględnienie informacji o sytuacji rodzinnej i majątkowej pracowników. • Naruszenie art. 227 k.p.c. przez nieuwzględnienie uchybień proceduralnych związanych z kontrolą płatników. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez nieodniesienie się do zarzutów dotyczących kryteriów socjalnych i treści upoważnienia inspektora ZUS. • Niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s. mimo, że świadczenia nie były ulgowymi.

Godne uwagi sformułowania

Problem ten ma marginesowe znaczenie w rozstrzygnięciu na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o z.f.ś.s., który nie stanowi o obowiązkach pracodawcy, lecz reguluje zasadę przyznawania ulgowych usług i świadczeń... • W niniejszej sprawie nie ma zresztą znaczenia znajomość przez skarżącego sytuacji rodzinnej i majątkowej pracowników, lecz tylko to, że przy wypłatach świadczeń socjalnych tymi danymi się nie kierował.

Skład orzekający

Beata Gudowska

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, gdy podnoszone zagadnienia prawne nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca nie stosował kryteriów socjalnych przy wypłacie świadczeń z ZFŚS, mimo że mógł posiadać pewne informacje o pracownikach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych ze względu na analizę przepisów dotyczących ZFŚS i kryteriów przyznawania świadczeń, a także procedury kasacyjnej.

Czy pracodawca musi zbierać oświadczenia o stanie majątkowym, by świadczenia socjalne nie podlegały składkom ZUS? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst