II UK 213/04

Sąd Najwyższy2005-03-22
SNubezpieczenia społecznerenty z tytułu niezdolności do pracyŚrednianajwyższy
rentaniezdolność do pracyubezpieczenia społecznekasacjaSąd Najwyższydziałalność gospodarczaopinie biegłych

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji organu rentowego od wyroku przyznającego prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, uznając ją za bezzasadną i nieistotną z punktu widzenia prawa.

Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia kasacji przez Sąd Najwyższy od wyroku Sądu Apelacyjnego, który przyznał wnioskodawczyni rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organ rentowy zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że wnioskodawczyni jest zdolna do pracy, mimo prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej rozpoznania, odmawiając jej przyjęcia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego przyznający wnioskodawczyni rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni, prowadząca działalność gospodarczą, ubiegała się o rentę z powodu stanu po urazach głowy i padaczki pourazowej. Sąd Apelacyjny, opierając się na opiniach biegłych, uznał ją za częściowo niezdolną do pracy. Organ rentowy w kasacji zarzucił naruszenie art. 57 ustawy o emeryturach i rentach oraz art. 233 § 1 k.p.c., twierdząc, że wnioskodawczyni jest zdolna do pracy, a sąd dowolnie ocenił materiał dowodowy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 393 k.p.c., odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, stwierdzając brak oczyistego naruszenia prawa oraz brak istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni lub rozstrzygnięcia rozbieżności w orzecznictwie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prowadzenie działalności gospodarczej nie wyklucza automatycznie prawa do renty, jeśli wnioskodawca jest częściowo niezdolny do pracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy nie dopatrzył się oczywistego naruszenia prawa w orzeczeniu przyznającym rentę, mimo prowadzenia przez wnioskodawczynię działalności gospodarczej, co sugeruje, że kwestia ta nie była jednoznacznie rozstrzygnięta na jej niekorzyść.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia kasacji do rozpoznania

Strona wygrywająca

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

Strony

NazwaTypRola
H. D.osoba_fizycznawnioskodawczyni
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 393

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis regulujący podstawy i tryb rozpoznawania kasacji.

k.p.c. art. 393 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający przesłanki odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania (oczywista bezzasadność).

k.p.c. art. 393 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający przesłanki odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania (nieważność postępowania).

k.p.c. art. 3937 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis stanowiący podstawę orzeczenia o odmowie przyjęcia kasacji.

Pomocnicze

u.e.r.f.u.s. art. 57 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis określający prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oceny dowodów przez sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych do jej rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Brak oczyistego naruszenia prawa przez Sąd Apelacyjny. Brak istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wykładni lub rozstrzygnięcia rozbieżności w orzecznictwie.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych poprzez błędne uznanie wnioskodawczyni za niezdolną do pracy. Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i pominięcie faktu prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania naruszenie prawa jest „stwierdzalne” na pierwszy rzut oka, bez potrzeby wnikliwego badania sprawy

Skład orzekający

Andrzej Kijowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania kasacji przez Sąd Najwyższy, w szczególności przesłanki odmowy przyjęcia jej do rozpoznania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych i merytorycznych kasacji, a nie meritum sprawy o rentę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych, ponieważ dotyczy kryteriów przyjęcia kasacji przez Sąd Najwyższy, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 213/04 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 22 marca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Andrzej Kijowski 
 
 
w sprawie z wniosku H. D. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. 
o rentę z tytułu niezdolności do pracy, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń 
Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 marca 2005 r., 
kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w  W. 
z dnia 15 kwietnia 2004 r., sygn. akt III AUa …/02, 
 
odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. 
 
 
U z a s a d n i e n i e 
 
 
Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych  w W., po 
rozpoznaniu sprawy z wniosku H. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń 
Społecznych -  Oddziałowi w L., wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2004 r. (III A Ua 
1823/02) oddalił apelację organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego -  Sądu 
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w  W. z dnia 8 maja 2002 r. (IX2 U …/00), 
przyznającego wnioskodawczyni prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do 
pracy od dnia 10 października 1999 r. na okres do dnia 8 października 2002 r.  
 
W motywach tego rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny przejął jako własne 
ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu w pierwszej instancji oraz podzielił 
ich prawną kwalifikację. Wnioskodawczyni, urodzona dnia 9 września 1955 r., 
prowadząca działalność gospodarczą, w dniu 8 października 1999 r. złożyła 

 
 
2 
wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją z dnia 3 
listopada 1999 r. organ rentowy odmówił wnioskodawczyni prawa do renty uznając 
w oparciu o orzeczenie lekarza orzecznika, że wnioskodawczyni jest zdolna do 
pracy.  
 
Sąd pierwszej instancji, w oparciu o opinię biegłych lekarzy specjalistów: 
neurologa i internisty ustalił, że stan po urazach głowy ze wstrząśnieniem mózgu w 
1989 r. i 1993 r. oraz padaczka pourazowa powodują częściową okresową 
niezdolność wnioskodawczyni do pracy na okres dwóch lat od dnia złożenia 
wniosku. W oparciu o opinię biegłych psychiatry i psychologa, Sąd ustalił, że 
przewlekła reakcja depresyjna i łagodne zaburzenia funkcji poznawczych nie 
powodują niezdolności wnioskodawczyni do pracy. W opinii uzupełniającej z dnia 
11 marca 2002 r. biegli ci stwierdzili, że stan zdrowia wnioskodawczyni skutkuje jej 
dalszą niezdolnością do pracy na okres jednego roku po dniu 8 października 2001 
r. W tym świetle, zdaniem Sądu Apelacyjnego wnioskodawczyni jest częściowo 
niezdolna do pracy, a zatem ma prawo do renty na podstawie art. 57 ustawy z dnia 
17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych 
(jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353 ze zm.).  
  
 
Kasację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy. Zaskarżając wyrok w 
całości, zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, w 
szczególności art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i 
rentach 
z 
Funduszu 
Ubezpieczeń 
Społecznych 
poprzez 
uznanie, 
że 
wnioskodawczyni jest niezdolna do pracy, w sytuacji, gdy z treści opinii biegłego 
lekarza psychiatrii wynika jednoznacznie, że wnioskodawczyni jest zdolna do pracy. 
Ponadto wskazał na naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na 
wynik sprawy, a w szczególności art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę 
zgromadzonego materiału dowodowego przez Sąd Apelacyjny i pominięcie 
okoliczności, 
że 
wnioskodawczyni 
prowadziła 
bez 
przeszkód 
działalność 
gospodarczą – sklep z odzieżą. W tym świetle organ rentowy wniósł o uchylenie 
zaskarżonego wyroku  oraz wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie temu Sądowi 
sprawy do ponownego rozpoznania. Organ rentowy uzasadnił złożenie kasacji tym, 
że w sprawie doszło do oczywistego naruszenia prawa – art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy 

 
 
3 
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz art. 233 § 1 
k.p.c.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
Kasacja nie zasługuje na przyjęcie do rozpoznania.. 
Zgodnie z art. 393 k.p.c., jeżeli zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty 
nie narusza prawa ani nie zachodzi nieważność postępowania (§ 2), Sąd 
Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, gdy w sprawie nie 
występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów 
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w 
orzecznictwie sądów, a ponadto gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna (§ 1).  
W rozpatrywanej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 393 § 
2 k.p.c., a rozpatrzenie sprawy pod kątem okoliczności z § 1 tego przepisu 
uzasadnia odmowę przyjęcia kasacji do rozpoznania.   
W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy nie dopatruje się nieważności 
postępowania, jak również nie stwierdza oczywistego naruszenia prawa przez Sąd 
Apelacyjny. Wystąpienie tej przesłanki można potwierdzić wyłącznie wówczas, gdy 
naruszenie prawa jest „stwierdzalne” na pierwszy rzut oka, bez potrzeby wnikliwego 
badania sprawy (por. uzasadnienie uchwały  składu siedmiu sędziów Sądu 
Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00). Tymczasem w 
przedmiotowym stanie faktycznym oczywistość naruszenia prawa nie występuje. 
Wprawdzie można mieć wątpliwości, czy w świetle przepisów powołanych przez 
skarżącego, nie wyłania się istotne zagadnienie prawne dotyczące możliwości 
nabycia prawa do renty w razie równoległego prowadzenia działalności 
gospodarczej, lecz skarżący zagadnienia tego nie sformułował, nie mówiąc już o 
przedstawieniu  wywodów stanowiących  jego szczegółowe umotywowanie.     
Z powyższych względów Sąd  Najwyższy na podstawie art. 3937 § 1  w 
związku z art.  393 k. p. c. orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę