II UK 169/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawczyni M. G. domagała się przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie od decyzji ZUS, a Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawczyni przepracowała 27 lat, 2 miesiące i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych, jednak tylko 14 lat i 3 miesiące pracy w szczególnych warunkach. Kluczowym problemem był okres nauki zawodu w Zakładach Przemysłu Wełnianego „P. W." w latach 1971-1973. Sąd Apelacyjny uznał, że ten okres nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach, ponieważ praca ucznia nie była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Wnioskodawczyni zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie tego rozporządzenia przez błędną wykładnię, twierdząc, że praca wykonywana przez 3 lub 4 dni w tygodniu stanowiła pełny wymiar czasu pracy dla ucznia. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. Zważył, że choć okres nauki zawodu może być uznany za okres zatrudnienia, to nie jest to wystarczające do uznania go za okres pracy w szczególnych warunkach. Wymagane jest bowiem stałe wykonywanie pracy w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Sąd podkreślił, że praca ucznia, ze względu na połączenie nauki z pracą, nie spełnia tego wymogu, gdyż nie mógł on wykonywać prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia stale i w pełnym wymiarze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'praca w szczególnych warunkach' w kontekście okresów nauki zawodu.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów dotyczących emerytur.
Zagadnienia prawne (1)
Czy okres nauki zawodu odbywanej na podstawie umowy o naukę zawodu, w sytuacji gdy uczeń dokształca się jednocześnie w szkole zawodowej, może być uznany za okres pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okres nauki zawodu nie może być uznany za okres pracy w szczególnych warunkach, jeśli nie jest wykonywany stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że praca w szczególnych warunkach wymaga stałego wykonywania jej w pełnym wymiarze czasu pracy. Okres nauki zawodu, ze względu na połączenie nauki z pracą i ograniczenia wynikające z wieku ucznia, nie spełnia tego wymogu, gdyż uczeń nie mógł wykonywać prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia stale i w pełnym wymiarze.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ |
Przepisy (6)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 32
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Określa, jakie prace uznaje się za prace w szczególnych warunkach.
u.e.r.f.u.s. art. 184
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Dotyczy warunków przyznawania świadczeń emerytalnych za pracę w szczególnych warunkach.
r.p.r. art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze
Określa, że okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na warunkach w nim przewidzianych są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Pomocnicze
u.n.z. art. 12 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy
Stanowi, że do czasu pracy młodocianych wlicza się czas dokształcania bez względu na to, czy nauka odbywa się w godzinach pracy, czy poza godzinami pracy, jednakże w wymiarze nie większym niż 18 godzin tygodniowo.
u.n.z. art. 13 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy
Dotyczy sytuacji określonych w art. 12 tej ustawy, zgodnie z którym młodociani zatrudnieni w celu nauki zawodu obowiązani byli do dokształcania się w zakresie obranego zawodu.
u.e.r.f.u.s. art. 6 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Okresy zatrudnienia młodocianych na obszarze Państwa Polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 1975 r. uważa się za okresy składkowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okres nauki zawodu ucznia nie jest okresem pracy w szczególnych warunkach, ponieważ nie jest wykonywany stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. • Praca ucznia, ze względu na połączenie nauki z pracą i ograniczenia wynikające z wieku, nie spełnia wymogu stałego wykonywania pracy w pełnym wymiarze czasu pracy.
Odrzucone argumenty
Okres nauki zawodu, nawet jeśli praca była wykonywana przez 3 lub 4 dni w tygodniu, stanowił pełny wymiar czasu pracy dla ucznia i powinien być uznany za pracę w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
praca ucznia nie była wykonywana w sposób stały i w pełnym wymiarze czasu pracy, ustanowionym dla danego stanowiska pracy • stałe wykonywanie pracy w warunkach szczególnych jest rozumiane w orzecznictwie Sądu Najwyższego jako wypełnianie pełnego wymiaru czasu pracy na zajmowanym stanowisku pracy • nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika
Skład orzekający
Zbigniew Myszka
przewodniczący
Beata Gudowska
sprawozdawca
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'praca w szczególnych warunkach' w kontekście okresów nauki zawodu."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacjami przepisów dotyczących emerytur.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i pracy, ponieważ precyzuje kryteria uznawania okresów nauki zawodu za pracę w szczególnych warunkach, co ma bezpośrednie przełożenie na prawo do wcześniejszej emerytury.
“Czy nauka zawodu to praca w szczególnych warunkach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.