Orzeczenie · 2012-01-27

II UK 108/11

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-01-27
SAOSubezpieczenia społecznerentyWysokanajwyższy
rentaniezdolność do pracyzdolność do pracykwalifikacje zawodoweorzecznictwo lekarskieSąd Najwyższyubezpieczenia społeczneprawo pracy

Sprawa dotyczyła wniosku A. S. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy, który został początkowo uwzględniony przez Sąd Okręgowy, a następnie oddalony przez Sąd Apelacyjny. Podstawą odmowy było stwierdzenie, że ubezpieczony, mimo problemów ze wzrokiem (praktyczna jednooczność i krótkowzroczność), które uniemożliwiają mu pracę na stanowisku technika-elektronika, nadal posiada zdolność do wykonywania innych prac zgodnych z posiadanymi kwalifikacjami lub po przekwalifikowaniu. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, która szczegółowo określiła przeciwwskazania zdrowotne ubezpieczonego, ale jednocześnie wskazała na możliwość wykonywania innych zawodów, takich jak konserwator sprzętu medycznego, pracownik umysłowy czy pracownik firm elektronicznych, z uwzględnieniem pewnych ograniczeń. Sąd Najwyższy w swojej skardze kasacyjnej rozpatrywał zarzuty naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, dotyczącego definicji częściowej niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak możliwości wykonywania pracy dotychczasowej nie jest wystarczający do przyznania renty, jeśli istnieje możliwość podjęcia innej pracy w tym samym zawodzie lub po przekwalifikowaniu. Zwrócono uwagę na szerokie rozumienie pojęcia „poziom kwalifikacji”, które obejmuje nie tylko wykształcenie, ale także nabyte umiejętności i predyspozycje. Ostatecznie Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ubezpieczony nie utracił w znacznym stopniu zdolności do pracy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia częściowej niezdolności do pracy, znaczenia kwalifikacji zawodowych i możliwości przekwalifikowania w kontekście prawa do renty.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego z problemami wzroku, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne dla spraw rentowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy częściowa niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS zachodzi, gdy ubezpieczony utracił zdolność do wykonywania pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku, ale zachował zdolność do wykonywania innych prac zgodnych z posiadanymi kwalifikacjami lub po przekwalifikowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, częściowa niezdolność do pracy nie zachodzi, jeśli ubezpieczony, mimo utraty zdolności do wykonywania pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku, zachował zdolność do wykonywania innych prac zgodnych z posiadanymi kwalifikacjami lub ma rokowania co do możliwości przekwalifikowania zawodowego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że niezdolność do wykonywania pracy dotychczasowej jest warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym do przyznania renty. Kluczowe jest ustalenie, czy ubezpieczony utracił zdolność do pracy w znacznym stopniu zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji, uwzględniając możliwość wykonywania porównywalnych prac lub prac po przekwalifikowaniu.

Jak należy interpretować pojęcie „poziom posiadanych kwalifikacji” w kontekście ustalania zdolności do pracy dla celów rentowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Poziom posiadanych kwalifikacji decyduje nie tylko wykształcenie, ale także uzyskana poprzez przyuczenie umiejętność wykonywania specjalistycznej, kwalifikowanej pracy, w tym także pracy fizycznej. Niższy jest poziom kwalifikacji osób wykonujących proste prace fizyczne, niewymagające przyuczenia zawodowego, niż osób wykonujących prace wymagające określonych specjalistycznych umiejętności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że ustalenie zachowanej zdolności do pracy uwzględnia możliwość wykonywania porównywalnych pod względem poziomu kwalifikacji prac oraz prac po przekwalifikowaniu, jeśli jest ono możliwe.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
A. S.osoba_fizycznawnioskodawca
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (10)

Główne

u.e.r. FUS art. 12 § ust. 1 i 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnie z poziomem posiadanych kwalifikacji.

u.e.r. FUS art. 13 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ustalenie zachowanej zdolności do pracy uwzględnia możliwość wykonywania porównywalnych pod względem poziomu posiadanych kwalifikacji określonych rodzajów prac oraz prac, które ubezpieczony może wykonywać po przekwalifikowaniu zawodowym.

u.e.r. FUS art. 57

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Pomocnicze

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej dotyczącej oceny dowodów.

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ubezpieczony, mimo utraty zdolności do pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku, zachował zdolność do wykonywania innych prac zgodnych z posiadanymi kwalifikacjami lub po przekwalifikowaniu. • Poziom kwalifikacji obejmuje nie tylko wykształcenie, ale także nabyte umiejętności i predyspozycje, a także możliwość wykonywania prac porównywalnych lub po przekwalifikowaniu.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. • Naruszenie przepisów postępowania cywilnego (art. 233 § 1, art. 328 § 2, art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., art. 382 k.p.c., art. 386 § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

brak możliwości wykonywania pracy dotychczasowej nie jest wystarczający do stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy w sytuacji, gdy jest możliwe podjęcie innej pracy w swoim zawodzie, bez przekwalifikowania lub przy pozytywnym rokowaniu co do możliwości przekwalifikowania zawodowego. • niezdolność do wykonywania pracy dotychczasowej jest warunkiem koniecznym ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ale nie jest warunkiem wystarczającym • poziom posiadanych kwalifikacji do pracy decyduje nie tylko wykształcenie lecz także uzyskana poprzez przyuczenie do zawodu umiejętność wykonywania specjalistycznej, kwalifikowanej pracy

Skład orzekający

Roman Kuczyński

przewodniczący-sprawozdawca

Józef Iwulski

członek

Zbigniew Korzeniowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia częściowej niezdolności do pracy, znaczenia kwalifikacji zawodowych i możliwości przekwalifikowania w kontekście prawa do renty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ubezpieczonego z problemami wzroku, ale zasady interpretacji przepisów są uniwersalne dla spraw rentowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest szerokie rozumienie zdolności do pracy i kwalifikacji zawodowych w kontekście prawa do renty, co może być pouczające dla osób z problemami zdrowotnymi.

Czy problemy ze wzrokiem oznaczają koniec kariery? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy przysługuje renta.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst