II SO/Po 7/26

II SO/Po 7/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Piotr Ławrynowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Sentencja
Dnia 20 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 maja 2026 roku sprawy z wniosku S. K. o wymierzenie grzywny Radzie Gminy w przedmiocie niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: I. wymierzyć Radzie Gminy grzywnę w wysokości 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) z tytułu niezastosowania się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę; II. zasądzić od Rady Gminy na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Pismem z 24 kwietnia 2026 r. S. K. (dalej: skarżący) zwrócił się do tutejszego Sądu z wnioskiem o wymierzenie Radzie Gminy (dalej: Rada) grzywny z tytułu nieprzekazania jego skargi na bezczynność Rady w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący podniósł, że w piśmie z 17 marca 2026r. złożył za pośrednictwem systemu e-Doręczenia ww. skargę. Skarga ta wpłynęła do Rady tego samego dnia, o czym świadczy urzędowe poświadczenie odbioru. Jak wskazał skarżący, Rada miała 30 dni na przekazanie skargi do Sądu. Ponadto Rada nie doręczyła mu odpowiedzi na skargę, co podkreśla rażące naruszanie przez nią prawa. Do dnia złożenia przedmiotowego wniosku skarga nie została przekazana do Sądu. Skarżący domaga się wymierzenia Radzie grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Do wniosku skarżący załączył kopię skargi na bezczynność Rady, którą to skargę podpisał i nadał 17 marca 2026 r.
W odpowiedzi Rada wniosła o oddalenie wniosku. Odrzuciła zarzuty skarżącego podnosząc, że skarga została przekazana zarówno w wersji papierowej jak i elektronicznej z zachowaniem terminu. Rada dołączyła do swojego pisma kopię pisma przewodniego, podpisane przez skarżącego oraz odpowiedź na skargę. Pismo przewodnie jest z 5 kwietnia 2026 r. Z kolei odpowiedź na skargę jest datowana na 22 kwietnia 2026 r.
W piśmie z 9 maja 2026 r. skarżący zarzucił Radzie nierzetelność w prowadzeniu akt. Zwrócił uwagę, że odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny została sporządzona 22 kwietnia 2026 r., a więc po ponad miesiącu od złożenia skargi na bezczynność Rady.
Sąd zważył, co następuje:
Wniosek o wymierzenie grzywny zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W sprawach, w których wnoszona jest skarga na bezczynność powstała w związku z udostępnieniem informacji publicznej, ww. regulacja doznaje modyfikacji (lex specialis derogat legi generali) z uwagi na brzmienie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.). Obowiązek przekazania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W związku z tym w niniejszej sprawie Rada miała obowiązek przekazać skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy w terminie 15 dni od dnia, w którym wpłynęła do niej skarga na bezczynność organu.
Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niedochowania obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wyłączną przesłanką materialnoprawną wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków wymienionych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., czyli nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę albo przekroczenie terminu przekazania sądowi tych wszystkich dokumentów, a termin ten liczony jest od dnia doręczenia skargi organowi.
Podkreślenia wymaga, że obowiązek przekazania skargi wniesionej za pośrednictwem organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., jest niezależny od tego, czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania danej skargi, a także czy skarga jest w ogóle dopuszczalna (zob. uchwałę NSA z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OPS 1/23, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wymaga zaznaczenia, że sprawa sądowoadministracyjna ze skargi na bezczynność Rady została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Po 99/26. Sądowi wiadome jest z urzędu, że skarżący wniósł jeszcze jedną skargę, w której kwestionuje bezczynność Przewodniczącego Rady Gminy. Sprawa ta jako odrębna została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Po 115/26. Związek z niniejszą sprawą ma sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Po 99/26.
Istota sporu sprowadza się do tego, czy Rada dopuściła się naruszenia obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., tj. przekazania tut. Sądowi w terminie 15 dni skargi, odpowiedzi na nią wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy.
Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi, że Rada otrzymała skargę na bezczynność drogą elektroniczną w dniu 17 marca 2026 r. (wpływ do Urzędu Gminy [...] - k. 9 akt sądowych). Z dniem tym rozpoczął bieg 15-dniowy termin, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., a nie 30-dniowy, jak błędnie przyjęli skarżący i Rada. Ów termin upływał z dniem 1 kwietnia 2026 r. Do tego dnia Rada powinna przekazać Sądowi skargę, odpowiedź na skargę, a także akta sprawy, tj. nadać te dokumenty w urzędzie pocztowym albo przekazać je w inny sposób dopuszczalny prawem. Korespondencję tę organ nadał po 1 kwietnia 2026 r., co potwierdza chociażby fakt, że odpowiedź na skargę sporządzono 10 kwietnia 2026 r. (k. 8 akt sąd. w sprawie II SAB/Po 99/26). W odpowiedzi na rozpoznawany wniosek, Rada podniosła, że całość dokumentacji przekazała w terminie. Sąd porównał załączniki do ww. odpowiedzi i stwierdził, że Rada wskazała na inną sprawę, również z udziałem skarżącego. Rada powołała pismo przewodnie skarżącego z 5 kwietnia 2026 r., gdy skarga na bezczynność Rady została wniesiona z pismem przewodnim z 17 marca 2026 r. Z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Po 99/26 wynika, że skarga na bezczynność, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy o udostępnienie informacji publicznej, zostały przekazane Sądowi 10 kwietnia 2026 r. (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 11 akt sądowych sprawy o sygn. akt II SAB/Po 99/26). Należy zatem stwierdzić, że Rada naruszyła art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., ponieważ nie przekazała skargi na bezczynność, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy z zachowaniem 15-dniowego terminu. Zwłoka Rady wynosi 9 dni. Uchybienie temu terminowi choćby o jeden dzień już otwiera drogę do złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Nieznaczność przekroczenia terminu może jedynie wpływać na wymiar grzywny szczególnie, że jej wysokość pozostawiono uznaniowości sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z 18 października 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 61/21, publ.: jak wyżej).
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a., wymierzył Radzie grzywnę w wys. 1.000 zł (pkt I postanowienia). Sąd doszedł do przekonania, że taka kwota grzywny stanowi wystarczającą sankcję służącą poprawie funkcjonowania aparatu urzędniczego organu. Skarżący oczekiwał maksymalnej grzywny, lecz Sąd uznał, że nie ma powodów, by na to przystać. Zwłoka Rady wynosiła relatywnie krótki okres (9 dni) i jak się wydaje mogła wynikać z nieznajomości normy określonej w art. 21 pkt 1 u.d.i.p., co nie pozwala na stwierdzenie, że Rada dopuściła się rażącego naruszenia prawa. Grzywna w wysokości proponowanej przez wnioskodawcę byłaby zatem nadmiernie represyjna. Winna zaś być orzeczona w wysokości adekwatnej do stopnia naruszenia przepisów prawa. W przekonaniu Sądu kwota grzywny 1.000 zł jest zatem wystarczająca, tym bardziej, że Sądowi z urzędu wiadomym jest, że tego rodzaju opieszałość Rady miała charakter incydentalny.
O kosztach sądowych w wys. 100 zł Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a. (pkt II postanowienia).