II SO/Op 17/22

II SO/Op 17/22 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2022-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wymierzenie grzywny art.55 ustawy-PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 54 § 1 i 2 zd. 1, art. 55 § 1,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o wymierzenie grzywny Staroście Strzeleckiemu za nieprzekazanie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Pismem przesłanym elektronicznie (poprzez ePUAP) z dnia 3 października 2022 r. J. M. (dalej jako: wnioskodawca) wniósł o wymierzenie grzywny Staroście Strzeleckiemu (dalej również jako: Starosta) w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej P.p.s.a.) za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej z dnia 4 września 2022 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w dniu 20 lipca 2022 r. złożył poprzez ePUAP wniosek o udostępnienie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej 14610. Dalej wskazał, że termin udostępnienia informacji upłynął 3 sierpnia 2022 r. Starosta nie przesłał żądanej informacji. W konsekwencji pismem z dnia 4 września 2022 r., za pośrednictwem organu, wniósł skargę na bezczynność organu w załatwieniu wniosku z 20 lipca 2022 r. Skarga nie została przekazana w ustawowym terminie 15 dni. Ponadto przytoczył treść art. 54 § 1-2 P.p.s.a. oraz art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, ze zm.) dalej w skrócie: u.d.i.p. W ocenie wnioskodawcy skarga nie została przekazana do Sądu w ustawowym terminie, a konsekwencją zaniechania jest możliwość wymierzenia grzywny podmiotowi zobowiązanemu w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Przypomniał, że górną granicę "dolegliwości" określa art. 156 § 6 P.p.s.a. Jednocześnie przytoczył orzecznictwo odnoszące się do funkcji jaką pełni grzywna w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarga została w dniu 9 września 2022 r. omyłkowo przesłana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, a następnie zwrócona przez ten organ w dniu 26 września 2022 r. Niezwłocznie w dniu 27 września 2022 r. nadano ją za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Starosta podkreślił, że uchybienie terminu wyniosło 7 dni, a organ dopełnił ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi wraz z aktami do Sądu. Dalej powołał się na korespondencję z wnioskodawcą, w której wyjaśnił okoliczności nieprzekazania w terminie skargi z dnia 4 września 2022 r. Mimo wyjaśnień organu skarżący wniósł o nałożenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., które w ocenie Starosty stanowi – w okolicznościach sprawy - formę nadużycia prawa. Jednocześnie zaznaczył, że w ostatnim czasie drastycznie wzrosła ilość wniosków o udzielenie informacji publicznej, co przekłada się na dodatkowe obciążenie pracowników Starostwa.
Z urzędu jest Sądowi wiadome, że skarga wniesiona przez J. M. z dnia 4 września 2022 r. nadana została w dniu 27 września 2022 r. a wpłynęła do WSA w Opolu w dniu 28 września 2022 r. i nadano jej sygnaturę II SAB/Op 68/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny należało oddalić.
Stosownie do art. 54 § 1 i 2 zd. 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przepisy szczególne mogą przewidywać wyjątki od wskazanej zasady, ustalając inne terminy przekazywania skarg do sądu administracyjnego przez organy administracji publicznej. Takim szczególnym przepisem jest art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym, że przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi przez organ administracji.
W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Podnieść należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy.
W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Wymierzenie grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że powołany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie i ma na celu skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (tak: J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108).
Podkreślenia wymaga, że zawarte w powołanym przepisie art. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" oznacza, że wymierzenie grzywny ma charakter fakultatywny, a wyłączną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych art. 54 § 2 P.p.s.a., w terminie przewidzianym w tym przepisie. Oznacza to, że sąd może, ale nie musi wymierzać grzywny w razie uchybienia przez organ terminowi określonemu w art. 54 § 2 ww. ustawy.
Wymierzenie grzywny jest elementem władzy dyskrecjonalnej sądu, co oznacza, że w sytuacji, gdy skarga nie została przekazana przez organ w określonym w przepisie terminie, sąd ma wybór pomiędzy wymierzeniem grzywny (i określeniem jej wysokości) a odstąpieniem od jej wymierzenia.
Sąd w pełni podziela pogląd sformułowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2007 r. (sygn. akt I OSK 652/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym, dla wymierzenia organowi administracji grzywny nie wystarczy jedynie opóźnienie w przekazaniu sądowi skargi. Niezbędne jest także dodatkowe ustalenie obciążających organ przyczyn w zaistnieniu tego faktu.
Odpowiedzialność organu z art. 55 § 1 P.p.s.a. nie jest odpowiedzialnością rodzącą się w sposób automatyczny, lecz wymaga każdorazowego rozważenia przez Sąd, zasadności zastosowania omawianego środka. Innymi słowy ustalenie, iż w sprawie nastąpiło nieterminowe przekazanie skargi, nie przesądza o konieczności zastosowania sankcji wobec organu, który tego uchybienia się dopuścił. Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny, nie wymierza jej automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 274/09, CBOSA).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw do wymierzenia organowi administracji grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Z akt sprawy (załączonych do akt sądowoadministracyjnych pod sygn. akt II SAB/Op 68/22) wynika, że skarga J. M. z dnia 4 września 2022 r. została omyłkowo przesłana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu przy piśmie z dnia 9 września 2022 r. Kolegium zwróciło ją Staroście przy piśmie z dnia 22 września 2022 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w Strzelcach Opolskich 26 września 2022 r.). Następnie organ niezwłocznie nadał ją do Sądu za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. (data nadania 27 września 2022 r.). Tym samym nastąpiło niewątpliwie opóźnienie organu administracji, które wynikało z omyłkowego przekazania skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu.
Bezsprzecznie doszło do naruszenia terminu 15 dni wynikającego z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jednakże wskazać należy, iż organ administracji po ustaleniu błędnego przekazania 9 września 2022 r. wypełnił ciążący na nim obowiązek wynikający z tego przepisu. W efekcie podstawowy cel, jakim jest przekazanie skargi z aktami sprawy do właściwego sądu administracyjnego, został zrealizowany. Z powyższego wynika, że wymierzenie organowi administracji grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. nie spełniałoby celu prewencyjnego, bo organ przyznał swój błąd. Przede wszystkim jednak nie dyscyplinowałoby organu administracji do przekazania Sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, bowiem organ administracji przesłał już skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wobec tych okoliczności sprawy żądanie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. przy ostatecznie 8 dniowym uchybieniu terminu, które w żaden sposób nie wpłynęło na prawo strony do Sądu należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.