II SO/Łd 20/26

II SO/Łd 20/26 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2026-10-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Grzywna w trybie p.p.s.a.
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
Art. 54 § 1 i 2, art. 55 § 1, 2 i 3, art. 64 § 3, art. 151, art. 154 § 6, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 poz 902
Art. 21 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Dnia 6 października 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek–Krzywicka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o wymierzenie Rektorowi [...] w P. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Rektorowi [...] w P. grzywnę w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie; 3. zasądzić od Rektora [...] w P. na rzecz W. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Uzasadnienie
W. B. pismem z dnia 25 lipca 2026 r., w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosek o wymierzenie Rektorowi [...] w P. grzywny w wysokości 10.000 zł za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Ponadto W. B. wniósł m.in. o zasądzenie od organu na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania, dokonanie zawiadomienia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jako organu właściwego do rozpatrywania skarg i wniosków oraz sprawującego nadzór nad zgodnością działania uczelni publicznej z przepisami prawa oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do wniosku na okoliczność wniesienia skargi, daty jej wpływu do organu, jej uzupełnienia, upływu terminu przekazania oraz bezskutecznego dodatkowego wezwania organu.
W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż w dniu 13 maja 2026 r. złożył w kancelarii [...] skargę datowaną na dzień 12 maja 2026 r., skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi za pośrednictwem Rektora [...]. Pismo zostało jednoznacznie zatytułowane: "Skarga na bezczynność i przewlekłość w sprawach o udostępnienie informacji publicznej wraz wnioskiem o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenie grzywny". W skardze oznaczono Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi jako właściwy Sąd oraz Rektora [...] jako organ, za którego pośrednictwem skarga została wniesiona. Nie mogła zatem powstać uzasadniona wątpliwość, że dokument stanowił skargę sądowoadministracyjną podlegającą przekazaniu Sądowi, a nie skargę lub wniosek przeznaczony do rozpatrzenia wyłącznie przez Rektora.
Dalej wnioskodawca wskazał, że pismem z dnia 2 czerwca 2026 r., które wpłynęło do [...] w dniu 3 czerwca 2026 r., uzupełnił i doprecyzował skargę. W uzupełnieniu ponownie jednoznacznie zażądał przekazania pisma Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi wraz ze skargą, odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami. Doprecyzował także, że skarżącym jest osobiście on jako osoba fizyczna, a nie Związek Zawodowy Pracowników [...].
Pomimo upływu niemal dwóch miesięcy od dnia, w którym skarga powinna zostać przekazana do Sądu, w dniu 21 lipca 2026 r., wnioskodawca złożył w kancelarii [...] dodatkowe pisemne wezwanie do wskazania, czy i kiedy skarga została przekazana Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, wskazania daty przekazania uzupełnienia skargi, przedstawienia dowodu nadania i doręczenia przesyłki, wskazania, czy wraz ze skargą przekazano odpowiedź organu i kompletne akta, podania sygnatury albo sygnatur akt sądowych, przekazania kopii pisma przewodniego i odpowiedzi na skargę, w terminie do dnia 24 lipca 2026 r. Termin ten upłynął bezskutecznie. Natomiast w dniu 23 lipca 2026 r. wnioskodawca uzyskał telefonicznie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi informację, że skarga z dnia 12 maja 2026 r. nie została w Sądzie zarejestrowana. W Sądzie zarejestrowana były jedynie inne sprawy wszczęte przez wnioskodawcę lub reprezentowany przez niego związek zawodowy przeciwko Rektorowi [....], oznaczone sygnaturami II SA/Łd 378/26, II SAB/Łd 294/26 i II SAB/Łd 295/26.
Końcowo wnioskodawca podkreślił, że naruszenie dotyczyło obowiązku jednoznacznego, niewymagającego złożonej oceny prawnej. Rektor miał obowiązek przekazać otrzymaną skargę wraz z odpowiedzią i kompletnymi aktami w terminie 15 dni. Nie był uprawniony do zatrzymania skargi ani do zastępowania Sądu w ocenie jej dopuszczalności.
Do swojego wniosku W. B. załączył m.in. odpis skargi z dnia 12 maja 2026 r., opatrzony pieczątką [...] w P., potwierdzającą, iż wpłynęła ona do organu w dniu 13 maja 2026 r., kopię pisma z dnia 2 czerwca 2026 r. oraz kopię pisma z dnia 21 lipca 2026 r.
Zgodnie z zarządzeniem z dnia 7 sierpnia 2026 r. odpis wniosku W. B. z dnia 25 lipca 2026 r. został doręczony organowi z jednoczesnym wezwaniem do zajęcia stanowiska wobec wniosku w terminie 7 dni od jego doręczenia. Korespondencja została odebrana przez organ w dniu 18 sierpnia 2026 r., jednak do chwili wydania niniejszego postanowienia organ nie zajął stanowiska wobec wniosku.
Organ w dalszym ciągu nie przekazał również do Sądu skargi z dnia 12 maja 2026 r. na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Wniosek okazał się zasadny.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 zd. 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.).
Przesłankami uprawniającymi sąd do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek skarżącego oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd zaś orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA").
Analiza wniosku i dołączonego do niego odpisu skargi wskazuje, że skarga na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej wpłynęła do organu w dniu 13 maja 2026 r. Zatem wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust. 1 u.d.i.p. termin na jej przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi upływał z dniem 28 maja 2026 r. (czwartek). Tymczasem organ w dalszym ciągu nie wywiązał się z tego obowiązku. Nie skorzystał również z możliwości ustosunkowania się do wniosku W. B. i wyjaśnienia Sądowi przyczyn takiego postępowania.
Podkreślić jednak należy, iż dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego nie ma żadnego znaczenia to, z jakiego powodu skarga nie została przez organ przekazana do sądu w terminie. Obowiązkiem organów jest bowiem znajomość obowiązujących przepisów prawa, a także taka organizacja pracy, w tym również jej zaplecza technicznego, która zapewni terminowe wypełnianie nałożonych prawem obowiązków. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana (por. postanowienie NSA z 27 stycznia 2022 r., sygn. III OZ 21/22, publ. CBOSA).
Nieprzekazanie grzywny Sądowi w terminie naruszyło konstytucyjne prawo skarżącego do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Natomiast celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a, nie jest wyłącznie zapewnienie przekazania skargi do sądu oraz wymierzenie organowi kary za niewypełnienie nałożonych prawem obowiązków. Jak wskazano powyżej, ma ona również funkcję prewencyjną, mającą na celu zapobiec naruszeniom prawa w przyszłości.
W tych okolicznościach zaistniały przesłanki zastosowania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wymierzając organowi grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd zważył specyfikę i charakter okoliczności rozpatrywanej sprawy, oraz to, że zakres i forma działania sądu administracyjnego nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest sądowa kontrola wykonywania zadań przez organy administracji publicznej. W ocenie Sądu grzywna w wysokości 1000,00 zł jest adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego na organie administracji, a zarazem czyni zadość funkcji dyscyplinującej, represyjnej i prewencyjnej. Sąd uznał, że grzywna w powyższej wysokości jest w wystarczającym stopniu dotkliwa, czym spełnia funkcje represyjną, a jednocześnie w pełni realizuje zadania dyscyplinujące i prewencyjne.
Sąd pragnie również podkreślić, że wymierzenie grzywny nie zwalnia organu z obowiązku przekazania skargi na bezczynność, jeśli do dnia wydania postanowienia w tym przedmiocie organ ciążącego na nim obowiązku nie wykonał. Jeżeli organ nie przekaże sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości, o czym stanowi art. 55 § 2 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 55 § 3 p.p.s.a o rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2 p.p.s.a, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. i art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
Jednocześnie Sąd nie uznał za konieczne wystąpienia z zawiadomieniem, o którym mowa w art. 55 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem o rażących przypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 lub w art. 54 § 2, skład orzekający lub prezes sądu zawiadamia organy właściwe do rozpatrywania petycji, skarg i wniosków. Wprawdzie powyższy przepis nakłada na skład orzekający lub prezesa sądu obowiązek zawiadomienia organów właściwych do rozpatrzenia petycji, skarg i wniosków o rażących wypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 i w art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże ocena, czy naruszenie obowiązków, o których mowa w powołanym przepisie, miało charakter rażący, należy do składu orzekającego lub prezesa sądu (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 55). W ocenie Sądu na obecnym etapie sprawy organ nie dopuścił się rażącego naruszenia obowiązku przekazania sądowi wniesionej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Należy podkreślić, iż zachowanie organu nie cechuje się uporczywością. Grzywna wymierzona niniejszym postanowieniem jest pierwszą grzywną nałożoną na organ z uwagi na nieprzekazanie skargi z dnia 12 maja 2026 r. Jak natomiast wskazano powyżej, dyscyplinująca funkcja wymierzonej grzywny, zdaniem Sądu, skłoni organ do wywiązania się z nałożonych prawem obowiązków. Dlatego też Sąd oddalił wniosek w pozostałym zakresie, o czym orzekł w punkcie 2 postanowienia na mocy art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie 3 postanowienia na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.
a.bł.