Pełny tekst orzeczenia II SO/Łd 11/22

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o wymierzenie Staroście Powiatu Tomaszowskiego grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za nieprzekazanie skargi na bezczynność Starosty Powiatu Tomaszowskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Staroście Powiatu Tomaszowskiego grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; 2. zasądzić od Starosty Powiatu Tomaszowskiego na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał

UZASADNIENIE

W dniu 12 listopada 2022 r. J.M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o wymierzenie Staroście Powiatu Tomaszowskiego grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi z 12 października 2022 r. na bezczynność Starosty Powiatu Tomaszowskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z 18 września 2022 r. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie zarządzenia Sędziego z 12 grudnia 2022 r. organ został zobowiązany do ustosunkowania się do treści wniosku w terminie 7 dni.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Starosta Powiatu Tomaszowskiego wniósł o oddalenie wniosku i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zawrotu koszów postępowania według norm prawem przewidzianych. Organ wyjaśnił, że J.M. 12 października 2022 r. za pośrednictwem Starosty Tomaszowskiego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z 18 września 2022 r., w którym domagał się przesłania na platformę ePUAP elektronicznej wersji organizacji ruchu na drodze powiatowej nr 1526E. Wniosek został skierowany do komórki organizacyjnej - samodzielnego stanowiska ds. zarządzania ruchem drogowym. W toku rozpatrywania sprawy wniosek nie został zakwalifikowany jako wniosek o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, co skutkowało przekazaniem skarżącemu wnioskowanej informacji 14 października 2022 r. bez zachowania terminu wymaganego wspomnianą ustawą, ale w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a., czyli w terminie 30 dni.

W dniu 12 października 2022 r. do organu wpłynęła skarga J.M. na bezczynność Starosty Powiatu Tomaszowskiego w sprawie wniosku z 18 września 2022 r. Skarga wraz z aktami sprawy została przekazana do WSA w Łodzi 22 grudnia 2022 r. Nieprzekazanie skargi w piętnastodniowym terminie przewidzianym w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej jest wynikiem nieobecności pracownika jednoosobowej komórki organizacyjnej, który przebywał i do chwili obecnej przebywa na zwolnieniu lekarskim. Nie bez znaczenia jest również fakt, że o skardze nie został poinformowany przełożony pracownika. Postępowanie wyjaśniające w tej sprawie zostanie przeprowadzone bezzwłocznie po powrocie pracownika do pracy. Organ stwierdził również, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny, pozostawiając rzeczoną kwestię do uznania Sądu, który przy rozstrzyganiu wniosku o wymierzenie grzywny bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Wszelkie czynności: przekazania skargi, odpowiedzi wnioskującemu zostały dopełnione. Organ dostosował się do obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów postępowania, odpadła więc pozytywna przesłanka wymierzenia grzywny organowi administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Wniosek o wymierzenie grzywny jest uzasadniony.

Stosownie do treści art. 54 § 2 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Zgodnie jednak z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 902 z późn.zm. - w skrócie "u.d.i.p."), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

Art. 21 u.d.i.p. ma charakter lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a.

Natomiast po myśli art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Z powyższego wynika, że wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi - w tym wypadku piętnastodniowemu terminowi do przekazania Sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, bez względu na jego przyczyny oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Należy również podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09 (ONSAiWSA 2010/1/2) podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1259/13 – Lex nr 1419496).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że organ nie wykonał ustawowego obowiązku przekazania skargi w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Skarga wpłynęła do organu 12 października 2022 r., a z poczynionych przez Sąd ustaleń wynika, że została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dopiero 22 grudnia 2022 r. i zarejestrowana za sygn. akt II SAB/Łd 214/22. Bezspornym jest nadto, że skarżący zwrócił się do Sądu z wnioskiem o wymierzenie organowi z tego powodu grzywny. Spełnione wobec tego zostały przesłanki materialnoprawne dające Sądowi możliwość wymierzenia grzywny.

W konsekwencji Sąd uznał, że grzywna w kwocie 100 złotych będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ustawowego i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość. Dla wymierzenia grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu administracyjnego irrelewantne jest to, z jakiego powodu skarga nie została przez organ przekazana do sądu w terminie. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. ma m.in. funkcję dyscyplinującą, a znajduje swoją podstawę faktyczną w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana. Podmiot musi zatem przekazać skargę w terminie nakreślonym w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 21/22 - Lex nr 3295013). Jednocześnie, wbrew odmiennemu stanowisku organu, stwierdzić trzeba, że sam fakt przekazania skargi przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie na organ grzywny nie może przesądzać o braku przesłanek do wymierzenia na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OZ 232/13 - Lex nr 1309900).

Odnosząc się na zakończenie rozważań do wskazanych w treści odpowiedzi na wniosek przyczyn nieterminowego przekazania skargi Sąd stwierdza, że rolą organu administracji jest taka organizacja działania, aby zdarzenia nietypowe czy niespodziewane, jak w kontrolowanej sprawie stosunkowo długie zwolnienie lekarskie pracownika zajmującego samodzielne stanowisko, nie paraliżowały toku jego pracy, zwłaszcza, gdy wiązałoby się to z ujemnymi skutkami dla obywateli.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 postanowienia zgodnie z art. 200 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Na koszty te składa się uiszczony przez wnioskodawcę wpis sądowy w kwocie 100 zł.