II SAB/Wr 533/25

II SAB/Wr 533/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi O. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
O. L. (dalej: strona, skarżąca, strona skarżąca) wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania karty pobytu.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, m.in. że organ decyzją z dnia 12 września 2024 r. udzielił stronie zezwolenia na pobyt czasowy. Opłata za kartę została uiszczona w dniu 24 września 2024 r. Pismem z dnia 23 grudnia 2024 r. skarżąca wniosła ponaglenie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie. Przedstawiając stan faktyczny organ podkreślił, że w dniu 22 listopada 2024 r. karta została zlecona do personalizacji. Jak również wskazano w dniu 7 stycznia 2025 r. strona została poinformowana za pośrednictwem wiadomości SMS o możliwości odbioru karty pobytu. W uzasadnieniu organ wyjaśnił nadto, że zaistniała zwłoka w załatwieniu sprawy nie wynika ze złej woli pracowników lecz jest skutkiem problemów kadrowych oraz ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców, w wyniku czego wydano w ostatnim czasie ogromną ilość decyzji. Mając na względzie powyższe okoliczności nie sposób uznać, zdaniem organu, że opóźnienie do jakiego doszło w sprawie ma charakter rażący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, że badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza analiza jej pod kątem dopuszczalności. Sąd zobowiązany jest bowiem do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.).
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie skarga na przewlekłe działanie Wojewody podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. z tego względu, że na dzień jej wniesienia nie istniał już stan przewlekłości, tj. nie było prowadzone przez organ postępowanie do zakończenia którego sąd mógłby zobowiązać w wydanym orzeczeniu.
Należy podkreślić, że ocena zachowania organu pod względem kryteriów bezczynności lub przewlekłości dokonywana jest przez sąd według stanu na dzień wniesienia skargi. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania (podobnie jak skarga na bezczynność) skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego, konkretna sprawa administracyjna nie została załatwiona w terminie. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na przewlekłość organu w podjęciu czynności materialno-technicznej, jaką jest wyrobienie cudzoziemcowi karty pobytu. Należy przy tym wskazać, że jakkolwiek charakteru wnioskowego nie przybiera procedura wydania pierwszej karty pobytu, którą wojewoda z urzędu zobowiązany jest wydać cudzoziemcowi, który jest adresatem jednej z decyzji wymienionych w art. 240 ustawy o cudzoziemcach (art. 229 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach), tym niemniej istota działania podejmowanego przez organ pozostaje podobna. Wyrobienie i wydanie karty pobytu w analizowanym przypadku stanowi konsekwencję zakończenia postępowania administracyjnego decyzją administracyjną, pozostając elementem prawnym zwieńczenia procedury legalizującej pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wydanie pierwszej karty pobytu ma charakter materialno-techniczny i powinno zostać zaliczone do grupy "aktów i czynności", o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 7 lutego 2023 r., II OSK 1016/22, II OSK 1011/22 i II OSK 971/22; wyroki NSA z 15 grudnia 2022 r., II OSK 933/22 i II OSK 932/22; wyroki NSA z 15 listopada 2022 r., II OSK 809/22, II OSK 805/22, II OSK 776/22, II OSK 775/22, II OSK 745/22, II OSK 744/22, II OSK 736/22, II OSK 735/22, II OSK 714/22, II OSK 713/22, II OSK 712/22, II OSK 704/22, II OSK 703/22, II OSK 701/22, II OSK 678/22, II OSK 677/22, II OSK 646/22, II OSK 645/22 i II OSK 628/22; wyroki NSA z 24 sierpnia 2022 r., II OSK 549/22, II OSK 532/22, II OSK 517/22 i II OSK 506/22, wyroki NSA z 5 lipca 2022 r., II OSK 477/22, II OSK 420/22 i II OSK 419/22). Zgodnie zaś z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta polega na orzekaniu w sprawach skarg na, między innymi, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. Powyższe z kolei uzasadnia możliwość skorzystania ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Zaakcentować trzeba, że uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny usunął wątpliwości interpretacyjne dotyczące dopuszczalności skargi na przewlekłość organu w sytuacji, gdy postępowanie, w chwili wniesienia skargi, zostało zakończone. W przywołanej uchwale jednoznacznie stwierdzono, że: "Skoro po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego na skutek wniesionej skargi jest wiadome, że udzielenie ochrony jednostce nie jest prawnie możliwe wobec ustania stanu przewlekłości, to prowadzenie w tym przedmiocie postępowania przestaje mieć podstawy prawne ze względu na brak celu jego prowadzenia. Dyscyplinowanie administracji publicznej nakierowane na załatwienie sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie nie może bowiem zostać oderwane od źródła w postaci trwającego postępowania administracyjnego oraz prowadzącego je organu, w stosunku do którego środki dyscyplinujące powinny zostać zastosowane." Z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a. powyższy pogląd ma charakter wiążący. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przyjąć zatem należy, że w przypadku wniesienia skargi na przewlekłość po załatwieniu sprawy przez organ nie istnieje już stan przewlekłości, a to oznacza, że nie istnieje już przedmiot skargi w chwili jej wniesienia. Kontrolowany bowiem w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. A zatem załatwienie sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności. Jeżeli więc organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to zarzucana mu bezczynność realnie przestaje istnieć – ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi. W konsekwencji, skoro stan bezczynności kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywistym jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia.
Powyższa uchwała NSA dotyczy co prawda okoliczności, w której organ przed wniesieniem skargi wydał akt administracyjny kończący prowadzone postępowanie, analizując jednak jej treść, można zauważyć, że w uzasadnieniu podkreślono znaczenie celu jakiemu służy instytucja skargi na bezczynność i przewlekłość, mianowicie doprowadzenie do usunięcia stanu opieszałości organu. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, bezczynność i przewlekłość postępowania pozostają stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia.
Przedstawioną powyżej argumentację można zastosować również w przypadku skargi na przewlekłość wniesionej po dokonaniu czynności materialno-technicznej przez organ. Podobnie jak w przypadku spraw dotyczących decyzji administracyjnej cel skargi jest taki sam – doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Tym samym w przypadku złożenia skargi po wykonaniu czynności materialno-technicznej skarga taka nie będzie mogła zmierzać do usunięcia stanu niezgodnego z prawem. W takich okolicznościach stan przewlekłości (jeżeli wystąpił) będzie mieć wymiar historyczny, nie zaś aktualny.
Mając powyższe na uwadze Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w dniu 21 marca 2025 r. (data stempla pocztowego), a zatem już po poinformowaniu jej o możliwości odbioru karty pobytu, co miało miejsce w dniu 7 stycznia 2025 r. Okoliczności te potwierdzają akta sprawy - w tym nadesłane przez organ wydruki z systemu SI Pobyt oraz Przybysz (k 58 oraz k. 58 akt sądowych). Przedmiotową skargę wniesiono już po zakończeniu postępowania administracyjnego, tj. po dniu zawiadomienia strony skarżącej o możliwości odbioru karty pobytu. Należy jednocześnie uznać, że faktyczna data odbioru karty pobytu przez stronę skarżącą (już po fakcie poinformowania o możliwości jej odbioru) jest niezależna od organu. Powyższe determinuje, że wniesiona skarga nie może odnieść skutku i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie o zwrocie wpisu zawarte w pkt II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.