II SAB/Wr 43/03

II SAB/Wr 43/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2004-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anna Siedlecka /sprawozdawca/
Halina Kremis /przewodniczący/
Mieczysław Górkiewicz
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Zobowiązano do wydania aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia WSA - Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA - Anna Siedlecka/sprawozdawca/ Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 1 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. H. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej samowoli budowlanej w budynku przy ulicy T. [...] we W. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. do wydania w terminie 30 dni od otrzymania wyroku z uzasadnieniem decyzji w sprawie samowolnej zmiany części poddasza na garderobę oraz samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z modernizacją adaptacji strychu w budynku przy ul. T. nr [...] we W .
Uzasadnienie
Sygn. akt IISAB/Wr 43/03 2
U Z A S A D N I E N I E
Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt IISA/Wr 1945/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu stwierdził nieważność decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] nakazującą M. i B. N. dostarczyć dokumentację powykonawczą na wykonane roboty budowlane związane z samowolną zmianą części poddasza na garderobę, wraz z ekspertyzą techniczną osoby uprawnionej o zgodności wykonanych robót z przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz opinią rzeczoznawcy do spraw p.poż. potwierdzające przydatność w/w pomieszczenia do użytkowania.
Sąd wskazał, że organy administracyjne orzekające w sprawie rażąco naruszyły przepisy prawa, bowiem w dniu wydania zarówno decyzji i jak i II instancji nie były właściwe do orzekania w sprawie na podstawie art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane( Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.). Ponadto, organy naruszyły rażąco prawo poprzez połączenie w jednym postępowaniu dwóch odrębnych spraw administracyjnych, bowiem rozpoznanie na podstawie art. 48 powołanej ustawy - Prawo budowlane jest odrębną sprawą administracyjną. Sąd stwierdził, że nie można w uzasadnieniu decyzji podjętej w innej sprawie przesądzić brak podstaw do zastosowania art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Pozbawia to stronę prawa do obrony interesu prawnego w postępowaniu o określonym ściśle przedmiocie. Strona, wywodziła, że wniosła do organu podanie o rozpoznanie sprawy samowoli na podstawie art. 48 prawa budowlanego. Organ związany jest treścią żądania strony i nie ma prawa zmienić jego kwalifikacji.
Kolejnym wyrokiem z dnia 12 marca 2002 r. sygn. akt IISA/Wr 809/01
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu stwierdził nieważność postanowienia D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. Nr [...] uchylającego postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...]r. Nr [...] zawieszającego postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z modernizacją adaptacji strychu w budynku przy ul. T. nr [...] we W. i umarzającego postępowanie organu I instancji oraz uchylił postanowienie organu I instancji.
Sąd uznał, że połączenie przez organ II instancji rozpoznania i rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania z
Sygn. akt IISAB/Wr 43/03 3
rozstrzygnięciem o bezprzedmiotowości postępowania doprowadziło do rażącego naruszenia art. 104 § 1 i § 2 i art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że zakończone postępowanie następuje w formie decyzji administracyjnej.
Natomiast postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. narusza art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem nie można przyjąć, że postępowanie przed organami architektoniczno-budowlanymi ma pierwszeństwo przed postępowaniem przed organami nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu bowiem nie została wykazana podstawa zawieszenia postępowania, co stanowi naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. po otrzymaniu w dniu [...]r. akt spraw wraz z w/w wyrokami NSA ponownie przeprowadził w dniu [...]r., z udziałem stron postępowania, oględziny samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z modernizacją ( przebudową) adaptacji strychu dla celów mieszkalnych w budynku przy ul. T. [...] we W .
Zawiadomieniem z dnia [...]r. organ nadzoru budowlanego poinformował strony o przystąpieniu do rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego i wskazał, że przed wydaniem decyzji, strony mogą zapoznać się z aktami sprawy do dnia [...]r..
Natomiast postanowieniem z dnia [...]r., wydanym na podstawie art. 7, art.75 § 1, art. 77 § 1, art. 123 kodeksu postępowania administracyjnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał M. i B. N. przedłożyć w terminie do dnia [...]r. następujące dokumenty:
- inwentaryzację geodezyjną powykonawczą obiektu,
- pełną inwentaryzację przebudowanego poddasza, z uwzględnieniem instalacji sanitarnych i elektrycznych, opracowane przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
- aktualną opinię kominiarską potwierdzającą prawidłowość połączeń do kanałów kominowych,
- protokoły sprawdzeń instalacji gazowej,
- orzeczenie techniczne zawierające ocenę wykonanych robót budowlanych sporządzone przez uprawnioną osobę.
Pismem z dnia [...] r. K. H. wniosła do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. polegającą na nie wydaniu w niniejszej sprawie decyzji administracyjnych odnośnie poczynionych samowoli budowlanych w terminie określonym w art. 35 k.p.a.
Sygn. akt IISAB/Wr 43/03 4
Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zażalenie na bezczynność organu I instancji jako bezprzedmiotowe.
W dniu [...]r. K. H. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w wydaniu decyzji administracyjnych w sprawie przedmiotowej samowoli budowlanej.
Skarżąca podnosi, że w dniu [...] r. zostały wydane wyroki NSA o sygnaturach akt IISA/Wr 1945/99 i IISA/Wr 809/01, w sprawach których po stwierdzeniu nieważności orzeczeń administracyjnych, nie zapadły w okresie blisko roku stosowne decyzje administracyjne w sprawie rozbiórki poczynionych samowoli budowlanych. Samowolne budowle powstały na częściach wspólnych budynku i zdaniem skarżącej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może zmierzać do legalizacji tych robót, co wielokrotnie skarżąca podnosiła w trakcie postępowania.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż postępowanie administracyjne dotyczy jednej sprawy - adaptacji strychu dla celów mieszkalnych i w dalszym ciągu jest w toku, bowiem złożona przez inwestora w dniu [...]r. dokumentacja jest w dalszym ciągu niekompletna.
Na rozprawie w dniu [...]r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że dotychczas "decyzja nie została wydana, gdyż jest to wynikiem kolejnych odwołań skarżącej wobec czego organ nie dysponuje aktami i nie może wydać orzeczenia".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest zasadna.
Jest niesporne, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nie wydał decyzji administracyjnej, do czego był zobowiązany po wydaniu wyroków przez NSA w dniu 12 marca 2002 r.
Przede wszystkim należy podkreślić, że zasada sformułowana w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 k.p.a. Stosownie do art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Sygn. akt IISAB/Wr 43/03 5
Oznacza to, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie je podjął, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji.
Wniesienie skargi do Sądu na bezczynność organu jest możliwe, gdy strona wyczerpie tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., ponieważ zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczne z wyczerpaniem środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie zgodzić się trzeba ze skarżącą, że słusznie zarzuca Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego bezczynność w załatwieniu spornej sprawy. Wprawdzie organ I instancji podjął czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej, lecz uczynił to z nadmiernym opóźnieniem, bowiem pierwsze pismo o przeprowadzeniu czynności procesowej sporządzone zostało w dniu [...]r., a więc po półtoramiesięcznym terminie, od otrzymania akt sprawy wraz z wyrokami NSA.
Zawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego nastąpiło zaś w dniu [...]r.( trzy miesiące po wystosowaniu w/w pisma z dnia [...]r.).
W dniu [...]r., a więc blisko po 10 miesiącach od wydania wyroków w dniu [...]r. i pięciu miesiącach od otrzymania akt administracyjnych sprawy wraz z w/w wyrokami, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. nie tylko nie wydał - wbrew zapowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...]r. - decyzji administracyjnej kończącej postępowanie, ale postanowił zobowiązać inwestora do dokonania określonych czynności w wyznaczonym terminie.
Przy czym przekraczając maksymalne terminy ustawowe określone w art. 35 k.p.a., organ nadzoru budowlanego nie wyznaczył, w trybie art. 36 k.p.a. nowego terminu załatwienia sprawy i nie podał stronom przyczyn tego opóźnienia.
W chwili wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu, upłynął ponad rok od daty wydania wyroków w tej sprawie przez NSA, i mimo to decyzja w sprawie samowoli budowlanej przy ul. T. nr [...] we W. nie została wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. W .
Okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny ( art. 35 § 5 k.p.a.), a nie faktyczny. Realizacja kompetencji organu jest bowiem jego ustawowym obowiązkiem a nie prawem. Od obowiązku tego nie mogą zwolnić organu np. trudności obiektywne, bądź niczym nie uzasadnione długotrwałe "przerwy" pomiędzy dokonywanymi kolejnymi czynnościami procesowymi, jak miało to miejsce w
Sygn. akt IISAB/Wr 43/03 6
niniejszej sprawie. Takie działanie organu nie zasługuje na ochronę prawną. Nadmierna przewlekłość postępowania , dodatkowo nie zakończona w terminie stosownym rozstrzygnięciem, musi skutkować wyznaczeniem przez Sąd określonego terminu do wykonania obowiązku ciążącego na organie, tym bardziej, że w chwili wydawania wyroku przez Sąd w niniejszej sprawie w dalszym ciągu decyzja nie została wydana, a rzekomą przeszkodą miały być liczne odwołania skarżącej i brak akt administracyjnych sprawy z powodu przekazania ich do Sądu.
Nieporozumieniem jest w świetle powyższych twierdzeń pełnomocnika organu, iż obecną przeszkodą do wydania decyzji był brak akt sprawy. Organ właściwy do rozpoznania sprawy mógł bowiem podjąć czynności zmierzające do pozyskania wymaganych dokumentów, poprzez np. wystąpienie o nadesłanie akt w celu ich wykorzystania do wydania orzeczenia, względnie sporządzenia odpisów niezbędnych dokumentów. Bierne natomiast oczekiwanie organu na załatwienie sprawy przez sąd administracyjny i zwrot akt może być ocenione tylko jako dalsza bezczynność organu.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że w niniejszej sprawie zachodzą warunki do uznania, że zobowiązany do rozpoznania sprawy organ nie wydał w wymaganym przepisami terminie decyzji, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).