II SAB/Wr 4/26

II SAB/Wr 4/26 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-02-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Marta Pawłowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2026 r. sprawy ze skargi Ł. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia w przedmiocie budowy altany i komórek lokatorskich w garażach podziemnych postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Ł. K. (dalej: skarżący) złożył w dniu 28 listopada 2025 r. skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB) w przedmiocie wskazanym w sentencji. W treści skargi skarżący wyjaśnił, że zarzuca organowi niewszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie nielegalnej altany i nielegalnej zmiany sposobu użytkowania oraz naruszeń przeciwpożarowych w garażach podziemnych.
W odpowiedzi na skargę PINB stwierdził, że skarga jest nieuprawniona i powołał się na uchwałę NSA z dnia 8 września 2025 r., sygn. akt II OPS 2/25, zgodnie z którą, z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, ze zm.), nie jest możliwe wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Stosownie do treści art. 53a u.p.b. (Podobnie 72a w zw. z art. 71a ww. ustawy postępowania dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych), postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa we wskazanych przepisach ustawy, m.in. art. 48-51, wszczyna się z urzędu. Ustawodawca jednoznacznie więc przesądził, że w wymienionych sprawach w zakresie sposobu wszczęcia postępowania zasada skargowości nie ma zastosowania. Oznacza to, że w sprawie wydania decyzji dotyczącej samowoli budowlanej wszczęcie postępowania przez organ nadzoru budowlanego możliwe jest wyłącznie z urzędu. Taki stan rzeczy rodzi jednak określone skutki, w tym – co istotne – wyłącza możliwość potraktowania przez organ zgłoszonego żądania również jako wniosku o wszczęcie postępowania jurysdykcyjnego w tym przedmiocie. Oczywiście żądanie zgłoszone w piśmie, niebędącym wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 k.p.a., nie może pozostać bez jakiejkolwiek reakcji ze strony organu. Niewątpliwie informacja zawarta w piśmie (zawiadomieniu) powinna stanowić dla organu impuls, sygnał wymagający zweryfikowania, czy zachodzą podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania. Organ nadzoru budowlanego powołany jest bowiem do strzeżenia porządku prawnego w budownictwie, a w sprawie dotyczącej wydania decyzji, o której mowa w rozdziale 5b u.p.b., jest organem wyłącznie właściwym do jej rozpoznania i podjęcia rozstrzygnięcia. Informacje wypływające z treści pisma wymagają więc podjęcia czynności wyjaśniających pod kątem ustalenia, czy zachodzą podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania. Na skutek zgłoszonego żądania wyłączona jest jednak możliwość wydania przez organ na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W myśl tego przepisu postanowienie odmowne wydaje się, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Instytucja procesowa przewidująca odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych nie dotyczy jednak postępowań, które mogą być wszczęte wyłącznie z urzędu. W tych sprawach omawiany przepis nie stwarza podstawy prawnej do wydania postanowienia odmownego z tej przyczyny, że wydając takie postanowienie organ byłby jedynym jego adresatem (wyrok NSA z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2467/22). Mając powyższe na uwadze, skoro w wyniku czynności kontrolnych podjętych w związku z żądaniem skarżącego organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie stwierdził naruszeń prawa budowlanego dających podstawę do wszczęcia postępowania, to nie był zobowiązany do wydawania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżącego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że w takiej sytuacji organ powinien udzielić wnioskodawcy odpowiedzi, stosując w tym względzie przepisy Działu VIII kp.a. (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2827/21). Niezadowolenie z działania organu podejmowanego w tym trybie może być z kolei podstawą skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 k.p.a., którą wnosi się do organu właściwego, ustalanego według zasad określonych w art. 229 k.p.a. W niniejszej sprawie organ nie był więc zobowiązany do wszczęcia postępowania albo wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
W uchwale z dnia 8 września 2025 r. (sygn. akt II OPS 2/25) NSA stwierdził natomiast, że:
1) z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a u.p.b. nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu;
2) organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a u.p.b., obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku.
Uwzględniając powyższe, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalną. Stąd orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.