II SAB/Wr 1439/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA we Wrocławiu stwierdził bezczynność Burmistrza Ścinawy w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew, uznając, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu nieprecyzyjnego określenia gatunku drzewa było niezasadne.
Skarżący złożył wniosek o zezwolenie na usunięcie 30 drzew, podając gatunek "brzoza samosiejka". Organ kilkukrotnie wzywał do uzupełnienia wniosku, kwestionując podany gatunek i pozostawiając wniosek bez rozpoznania. WSA we Wrocławiu uznał bezczynność organu, stwierdzając, że wniosek nie był dotknięty brakami formalnymi uniemożliwiającymi jego rozpoznanie, a organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
Skarżący M. B. złożył wniosek do Burmistrza Ścinawy o zezwolenie na usunięcie 30 drzew gatunku "brzoza samosiejka", wskazując na potrzebę zalesienia działki. Burmistrz kilkukrotnie wzywał do uzupełnienia wniosku, kwestionując podanie "samosiejka" jako gatunku drzewa i pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził bezczynność Burmistrza, uznając, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania z powodu nieprecyzyjnego określenia gatunku drzewa było niezasadne. Sąd wskazał, że organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a nie od razu pozostawiać wniosek bez rozpoznania. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, dlatego oddalono wniosek o ukaranie organu grzywną. Sąd zobowiązał organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pozostawienie wniosku bez rozpoznania w takiej sytuacji jest nieuzasadnione. Organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek skarżącego czynił zadość ustawowym wymaganiom, podając gatunek "brzoza". Określenie "samosiejka" wskazuje na samoistny wzrost, a nie brak gatunku. Jeśli organ miał wątpliwości, powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zamiast pozostawiać wniosek bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_bezczynność
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 37 § 1 pkt 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 83b § 1 pkt 4
Ustawa o ochronie przyrody
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 12 § 1 i 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 63 § 2 i 3 lub 3a
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 154 § 6
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek skarżącego nie był dotknięty brakami formalnymi uniemożliwiającymi jego rozpoznanie. Organ powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia gatunku drzew, zamiast pozostawiać wniosek bez rozpoznania.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że brak podania precyzyjnego gatunku drzewa stanowił brak formalny wniosku, uzasadniający jego pozostawienie bez rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
"samosiejka" nie jest gatunkiem brzozy wniosek czyni zadość wymaganiom prawnym bezczynność organu zachodzi, gdy terminy ustawowe upłynęły, a sprawa nie została załatwiona nie sposób uznać, że organ bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie gatunku danych drzew kierować miałby się samym oświadczeniem strony
Skład orzekający
Adam Habuda
przewodniczący
Olga Białek
sprawozdawca
Marta Pawłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organu w kontekście wniosków o zezwolenie na usunięcie drzew, zwłaszcza w kwestii oceny braków formalnych wniosku i obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o usunięcie drzew i interpretacji przepisów k.p.a. oraz ustawy o ochronie przyrody. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowy konflikt między obywatelem a urzędem, gdzie drobne nieporozumienie formalne prowadzi do długotrwałego sporu. Pokazuje też, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych.
“Czy "brzoza samosiejka" to gatunek drzewa? Urzędnicza pułapka i wyrok sądu.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SAB/Wr 1439/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2023-03-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Adam Habuda /przewodniczący/ Marta Pawłowska Olga Białek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody 658 Hasła tematyczne Ochrona środowiska Skarżony organ Burmistrz Miasta Treść wyniku *Stwierdzono bezczynność organu Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 149 par. 1 pkt 1, 3, art. 149 par. 2, art. 154 par. 6 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 35, art, 36, art, 37 par .1 pkt 1, art. 64 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 916 art. 83b ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Burmistrza Ścinawy w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. stwierdza, że Burmistrz Ścinawy dopuścił się bezczynności w postępowaniu z wniosku skarżącego z dnia 9 sierpnia 2022 r.; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Ścinawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Burmistrza Ścinawy na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie M. B. (dalej jako: skarżący) w dniu 12 października 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Burmistrza Ścinawy (dalej jako: organ, Burmistrz) w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew. W dniu 9 sierpnia 2022 r. skarżący złożył do organu wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie 30 drzew w gatunku "brzoza samosiejka". W treści wniosku wskazano, że nieruchomość została nabyta w celu powiększenia gospodarstwa rolnego, a wycięcie samoistnie wyrosłych drzew jest niezbędne, aby dokonać planowanego zalesienia działki, na skutek zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Burmistrz w dniu 19 sierpnia 2022 r. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 83b ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o informację w zakresie nazwy gatunku drzewa. Organ wezwał również do sprecyzowania wniosku poprzez konkretne wskazane powodu planowanej wycinki, gdyż stwierdził sprzeczność w treści wniosku – wycinka drzew została uzasadniona powiększeniem gospodarstwa rolnego oraz zalesieniem przedmiotowej działki. W dniu 23 sierpnia 2022 r., w odpowiedzi na wezwanie skarżący wskazał, że informacje, o które wezwał go organ znajdują się we wniosku oraz podał, że gatunkiem drzewa jest "brzoza samosiejka", a celem wycinki jest rozpoczęcie prac dotyczących zalesienia działki, na skutek zmian w obowiązującym mpzp. Pismem z dnia 31 sierpnia 2022 r. Burmistrz ponownie wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie gatunku drzewa, wyjaśniając jednocześnie, że "samosiejka" nie jest gatunkiem brzozy i wymieniając, jakie gatunki brzóz występują w Polsce. Odpowiadając w dniu 1 września 2022 r. na powyższe wezwanie, strona poinformowała organ, że brzozy wyrosły samoistnie i skarżący nie posiada informacji o ich dokładnym gatunku. Pismem z dnia 7 września 2022 r. Burmistrz zawiadomił stronę o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania. W dniu 9 września 2022 r. do organu wpłynęło "wezwanie do wykonania wniosku", w którym skarżący podniósł, że wcześniejszymi pismami odniósł się w sposób precyzyjny, jasny i rzeczowy zgodnie z posiadaną wiedzą do wezwań organu. Podkreślił, że wniosek dotyczył drzewa z gatunku brzoza. Podniesiono, że wniosek czyni zadość wymaganiom prawnym, na koniec odnosząc się do ewentualnej skargi na bezczynność. W dniu 12 października 2022 r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność Burmistrza w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew. W skardze zarzucono naruszenie: 1/ art. 35 § 3 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie, 2/ art. 8 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione odejście od utrwalonej praktyki rozstrzygani spraw w taim samym stanie faktycznym i prawnym, oraz wniesiono o: 1/ stwierdzenie, że doszło do bezczynności, 2/ zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, 3/ zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, 4/ wymierzenie organowi kary grzywny. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że odpowiadając na wezwania organu wskazał on gatunek drzew, których wniosek dotyczy, Burmistrz jednak ponowił wezwanie, a następnie pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Podkreślono, że pismem z dnia 9 września 2022 r. skarżący ponaglił organ. Podniesiono, że w niniejszej sprawie zachodzi konieczność zdyscyplinowania organu, co uzasadnia nałożenie na Burmistrza grzywny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W treści pisma procesowego Burmistrz wskazał, że wniosek strony został pozostawiony bez rozpoznania w skutek nieusunięcia przez nią braków formalnych w postaci podania gatunku drzew, na których wycinkę ma udzielić pozwolenia organ. Powołując się na art. 83b ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody Burmistrz podkreślił, że określenie gatunku drzewa jest wymogiem formalnym przedmiotowego wniosku, wobec czego wezwania w tym zakresie były zasadne. Organ podniósł, że w dniu 12 września 2022 r. do organu wpłynął nowy wniosek o udzielenie zezwolenia na wycinkę drzew i w dniu 29 listopada 2022 r. Burmistrz wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne wszczęte tym wnioskiem. Pismem procesowym z dnia 24 stycznia 2022 r. skarżący wskazał, że gatunek drzew określono na podstawie aktu notarialnego z dnia 24 października 2022 r. rep. [...] nr [...], w którym zgodnie z § 2 na działce znajdują się liczne samosiewy drzew – sosny i brzozy. Strona wyjaśniła, że złożyła nowy wniosek o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew z dnia 12 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Po myśli zaś art. 134 ww. ustawy sąd administracyjny przy rozpoznaniu skargi nie jest związany zawartymi w niej wioskami i zarzutami. Ze względu na wyżej wskazany przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.). Przed przystąpieniem do rozważań merytorycznych Sąd stwierdził, że skarga pod względem formalnym jest dopuszczalna, gdyż poprzedzona została pismem z dnia 9 września 2022 r. wzywające do rozpatrzenia wniosku, które ze względu na jego treść kwalifikować należy jako środek zaskarżenia w postaci ponaglenia. Z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność bez znaczenia pozostaje czy środek ten został rozpatrzony przez właściwy organ. Tym samym uznać należało, że spełniony został wymóg złożenia ponaglenia w rozumieniu art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pojęcie bezczynności nie zostało zdefiniowane w przepisach p.p.s.a., jednak wynika z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. normującego instytucję ponaglenia. W przepisie tym ustawodawca określa bowiem bezczynność jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z przywołanych regulacji jasno więc wynika stan bezczynności organu zachodzi, gdy terminy ustawowe oraz termin wskazany przez organ dla załatwienia sprawy na podstawie art. 36 § 1 k.p.a upłynęły, a sprawa nie została załatwiona. Odnosząc się do przedmiotu sporu wyjaśnić najpierw trzeba, że w aktualnym stanie prawnym pojęcie bezczynności wynika z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. normującego instytucję ponaglenia. W przepisie tym ustawodawca definiuje bowiem bezczynność jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Rozwinięcie powyższej zasady znajduje się w art. 35 § 1-3 k.p.a. który zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem – niezwłocznie - winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Resumując, dla stwierdzenia bezczynności konieczne jest zatem stwierdzenie wystąpienia dwóch przesłanek: istnienia ustawowego obowiązku podjęcia przez organ określonego działania oraz braku jego podjęcia w terminach określonych właściwymi przepisami (postępowania lub szczególnymi). Ich łączne spełnienie obliguje Sąd do uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. W rozpoznawanej sprawie zarzucana przez stronę skarżącą bezczynność wynika z pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 9 sierpnia 2022r. Na podstawie akt sprawy ustalić można, że skarżący pismem z dnia 19 sierpnia 2022 r. został wezwany do uzupełnienia ww. wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania o: 1/ informację w zakresie nazwy gatunku drzewa; 2/ sprecyzowanie powodu planowanej wycinki drzew. W odpowiedzi Strona podniosła, że we wniosku znajdują się te informacje, podając jednocześnie, że chodzi o gatunek drzewa "brzoza samosiejka" a celem wycinki jest rozpoczęcie prac dotyczących zalesiania działki. W kolejnym piśmie z dnia 31 sierpnia 2022 r. Burmistrz w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a. ponowił wezwanie do uzupełnienia wniosku o nazwę gatunków drzew (wymaganą przez art. 83b ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody). Do wykonania wezwania organ zakreślił termin 7 dni pouczając, że jego niewykonanie spowoduje skutek w postaci pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Organ wyjaśnił także, że określenie "samosiejka" oznacza, że drzewo jest samosiewem, nie stanowi natomiast nazwy jego gatunku. Poinformował także o gatunkach drzew. W odpowiedzi skarżący podał, że drzewa planowane do usunięcia są samosiewami, które samoistnie wyrosły na działce i nie posiada wiedzy specjalistycznej aby dokładnie określić gatunek brzozy. Organ poinformował zatem o pozostawieniu wniosku z dnia 9 sierpnia 2022 r. bez rozpoznania (pismo z dnia 7 września 2022 r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że przedmiotem kontroli jest przede wszystkim prawidłowość zastosowania w sprawie art. 64 § 2 k.p.a. Odnosząc się do tej kwestii zauważyć należy, że wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony możliwe jest tylko na podstawie takiego wniosku, który czyni zadość wymaganiom formalnym określonym w art. 63 § 2 i 3 lub 3a k.p.a. oraz ewentualnym dalszym wymaganiom prawnym, określonym innymi przepisami. W przypadku, gdy podanie nie spełnia tych wymagań organ zobowiązany jest sięgnąć do instrumentu prawnego przewidzianego w art. 64 k.p.a. w postaci wezwania do usunięcia braków formalnych podania. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że instytucja ta odnosi się do takich braków formalnych podania, które powodują jego prawną bezskuteczność, a więc niemożność w ogóle wszczęcia postępowania administracyjnego. Do takich braków należą brak adresu wnioskodawcy i niemożność jego ustalenia (art. 64 § 1 k.p.a.) oraz brak innych wymagań co do treści pisma (art. 64 § 2 k.p.a.), jak niezałączenie dokumentu pełnomocnictwa, czy niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Charakterystyczną cechą tych braków pozostaje to, że ich usunięcie może nastąpić w stosunkowo prosty i szybki sposób. Orzecznictwo zwraca także uwagę, że powołanie się przez organ administracyjny na treść art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. W art. 64 § 2 k.p.a. mowa jest o innych wymaganiach formalnych ustalonych w przepisach szczególnych. Organ nie może zatem, na tym etapie postępowania żądać od strony spełnienia innych wymagań, nawet jeżeli byłoby to pożądane dla rozstrzygnięcia sprawy. Funkcją komentowanego przepisu jest bowiem stworzenie organowi możliwości wezwania autora podania do wskazania w piśmie tylko takich elementów, które są niezbędne do nadania podaniu biegu prawnego (zob. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1996 r., II SA 1473/94, ONSA 1997, Nr 3, poz. 114). Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew wszczyna postępowanie administracyjne które powinno zakończyć się wydaniem decyzji lub w inny sposób prawem przewidzianym. Postępowanie w tej sprawie zostało sformalizowane przez określenie w art. 83b ust. 1 ustawy dnia 16 kwietnia 2004 r. ustawy o ochronie przyrody (Dz.U z 2022 r. poz. 916 dalej jako "u.o.p") elementów składowych jakie powinien zawierać wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. W niniejszej sprawie skarżący w treści wniosku jako nazwę gatunku drzew planowanych do wycinki podał, że jest to brzoza samosiejka – czyli taka która wyrosła samoistnie, twierdząc, że nie posiada wiedzy specjalistycznej do określenia gatunku drzew w sposób oczekiwany przez organ – czyli brzoza brodawkowata (Betula pendula), brzoza omszona (Betula pubescens) brzoza niska (Betula humilis) brzoza karłowata (Betula nana) brzoza Szafera (Betula szafri), brzoza ojcowska (Betula Ojcowiensis) brzoza czarna (Betula obscura). Z tego też względu jego wniosek pozostawiony został bez rozpoznania. W tej sytuacji istota problemu sprowadza się do konieczności oceny, czy istotnie wniosek skarżącego dotknięty był brakiem formalnym uniemożliwiającym nadanie mu biegu przez organ. W ocenie Sądu wniosek strony w niezbędnym zakresie czynił zadość ustawowym wymaganiom. Skarżący podał bowiem jaki jego zdaniem jest gatunek drzew planowanych do usunięcia - brzoza – a zatem uczynił to w sposób umożliwiających ich identyfikację. Mając na uwadze, że strona nie posiada wiedzy specjalistycznej z tego zakresu, jeżeli organ podjął wątpliwości co do prawidłowości określenia nazwy gatunku drzew mających podlegać wycince, powinien przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Ustalenie niezgodności wniosku z faktycznie znajdującymi się na terenie przedmiotowej działki drzewami stanowiłby podstawę do ewentualnego podjęcia prawem przewidzianych aktów administracyjnych. Nie sposób uznać, że organ bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń w zakresie gatunku danych drzew kierować miałby się samym oświadczeniem strony w tej kwestii. Z samej specyfiki tego postępowania wynikać będzie konieczność posiadania wiedzy z zakresu przyrody w odniesieniu do określenia gatunków drzew, Burmistrz więc działając poprzez pracowników organu odpowiednio do tego wykwalifikowanych powinien dokonywać weryfikacji zgodności wniosku z roślinami znajdującymi się na nieruchomości – ich ilością i systematyką biologiczną. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że wniosek strony nie był dotknięty brakami uniemożliwiającymi procedowanie sprawy. W tej sytuacji pozostawienie go bez rozpoznania było nieuzasadnione. Zgodnie z orzecznictwem organ, który z naruszeniem obowiązujących przepisów pozostawia wniosek bez rozpoznania mimo, że nie zaszły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., pozostaje w bezczynności ponieważ bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania decyzji (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., I OPS 2/13). Konsekwencją powyższego jest zawarte w pkt I sentencji wyroku stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni (pkt III sentencji wyroku). Wydają powyższe orzeczenie Sąd uwzględnił, że z informacji uzyskanych od organu wynika, iż skarżący złożył w dniu 12 października 2022 r. nowy wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, co zostało potwierdzone w piśmie procesowym skarżącego z dnia 24 stycznia 2023 r. Co więcej, organ podkreślił że rozpatrzył ten wniosek i udzielił zezwolenia na wycinkę. Ze znajdującego się jednak w aktach wniosku wynika, że wniosek z dnia 12 października 2022 r. dotyczy 25 drzew, natomiast wniosek z dnia 9 sierpnia 2022 r. inicjujący postępowanie będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie obejmował 30 drzew. Z uwagi na to, że postępowanie w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew wszczyna się wyłącznie na wniosek strony, organ jest też związany zakresem takiego podania. Nie sposób więc uznać, że wnioski te są tożsame i dotyczą w całości tej samej sprawy administracyjnej. Organ powinien natomiast ocenić w niniejszym postępowaniu zakres obu wniosków i w jakim stopniu ich przedmiot się pokrywa. Jeżeli 25 drzew określonych w ponownym wniosku było również objętych pierwotnym wnioskiem z 9 sierpnia 2022 r. (dotyczącym 30 drzew), to w przypadku wydania już zezwolenia na ich wycinkę Burmistrz powinien dokonać oceny, czy i w jakim zakresie postępowanie zainicjowane podaniem z 9 sierpnia 2022 r. stało się bezprzedmiotowe i odpowiednio rozstrzygnąć tę kwestię w prawem przewidzianej formie. Sąd nie ma w tym zakresie możliwości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem oceny, które konkretnie drzewa planowane były do wycinki we wniosku z dnia 9 sierpnia 2022 r. Postępowanie będące przedmiotem kontroli sądowej zostało zakończone na etapie oceny spełnienia warunków formalnych, brak więc w aktach sprawy dokumentów pozwalających na ustalenie o usunięcie, których drzew strona wnosiła do organu w wnioskiem z 9 sierpnia 2022 r., a co za tym idzie również skonfrontowania takich informacji z późniejszym wnioskiem. Takie czynności będą natomiast w zakresie kompetencji organu, który po wyjaśnieniu tych kwestii załatwi sprawę przez wydanie odpowiedniego aktu. Jednocześnie mając na względzie całokształt okoliczności sprawy oraz zakres stwierdzonego naruszenia prawa Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zwłoka w prawidłowym załatwieniu sprawy nie wynikała bowiem z lekceważenia obowiązków nałożonych przepisami u.o.p. ale z innej ich interpretacji. W konsekwencji powyższego działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku skarżącego dotyczącego wymierzenia organowi grzywny (pkt IV sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a.: "Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6". Wskazany przepis ma charakter uznaniowy. Sąd w składzie orzekającym stoi na stanowisku, że brak charakteru rażącego bezczynności nie uzasadnia wymierzenia organowi grzywny. Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a jest środkiem dyscyplinująco-represyjnym o charakterze dodatkowym, który powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić go należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, dostępny w CBOSA). Skoro orzeczona bezczynność nie miała charakteru rażącego, a sama bezczynność wynikała nie z celowego unikania dalszego procedowania sprawy, a z nieprawidłowego zastosowania przepisów i pozostawienia podania bez rozpoznania, represjonowanie podmiotu zobowiązanego do rozpatrzenia wniosku strony nie jest celowe. Stanowiłoby to zaprzeczenie istoty tej instytucji. Okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają wymierzenia grzywny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I – IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI