II SAB/Wr 1413/25

II SAB/Wr 1413/25 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2026-05-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Halina Filipowicz-Kremis /przewodniczący/
Malwina Jaworska-Wołyniak /sprawozdawca/
Olga Białek
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 par. 1 pkt 6, art. 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek, Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 28 maja 2026 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia w przedmiocie wykonania zastępczego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W. (dalej: skarżąca, strona) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB) w przedmiocie wykonania zastępczego. Skarżąca wystąpiła o zobowiązanie PINB do podjęcia w terminie 60 dni działań związanych z wykonaniem zastępczym na koszt właściciela lokalu, tj. wykonania orzeczonej decyzją DWINB z dnia 6 listopada 2017 r. (nr 1663/2017), rozbiórki zabudowanego podcienia budynku przy ul. [...] we W. od strony elewacji południowej (ul. [...]), na całej długości sklepu spożywczego usytuowanego w części narożnej parteru budynku. Nadto, wniosła o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie przedstawiając okoliczności faktyczne i prawne niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Przedstawione wyliczenie ma charakter wyczerpujący. W konsekwencji, skarga wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy, jest niedopuszczalna i nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd administracyjny. W związku z tym taka skarga podlega odrzuceniu.
W niniejszej sprawie wywiedziona przez skarżącą skarga dotyczy sprawy z obszaru postępowania egzekucyjnego, regulowanego przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 268 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Stosownie do art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji. Obok wierzyciela (czyli wymienionego powyżej organu) drugą stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, tj. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.).
Stosownie zaś do art. 6 § 1a u.p.e.a. na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych skarga służy podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.
Przywołany przepis przewiduje szczególny tryb w stosunku do trybu ogólnego przewidzianego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Jest to szczególny, względem regulacji art. 37 k.p.a., środek prawny zapobiegania i zwalczania bezczynności wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że podmioty, wymienione w art. 6 § 1a u.p.e.a. nie są stronami postępowania egzekucyjnego. Na mocy zaś tego przepisu służy im wyłącznie, w przypadku bezczynności wierzyciela, uprawnienie do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia. Jest to jedyny środek prawny dostępny dla osoby trzeciej, której interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku bezczynności organu w egzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego w decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA: z dnia 22 marca 2007 r., sygn. II OSK 1588/06, 29 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 1018/14 , postanowienia NSA z 26 czerwca 2019 r. sygn. II OSK 1616/18, z 16 listopada 2022 r. sygn. III OSK 2628/21, postanowienie WSA w Gliwicach z 27 czerwca 2018 r. sygn. II SAB/Gl 18/18, postanowienie WSA w Krakowie z 15 listopada 2019 r. sygn. II SAB/Kr 277/19, postanowienie WSA w Kielcach z 14 marca 2023 r. sygn. II SAB/Ke 2/23, postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24 maja 2023 r. sygn. II SAB/Go 37/23, postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 54/23, CBOISA).
W konsekwencji w realiach rozpoznawanej sprawy strona skarżąca, jako że należy do kręgu podmiotów oznaczonego w art. 6 § 1a u.p.e.a., może jedynie w wąskim zakresie, wyznaczonym treścią tego przepisu, uczestniczyć w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Strona skarżąca nie posiada legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a jej uprawnienia są limitowane treścią art. 6 § 1a u.p.e.a., co determinuje również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego. W świetle tego przepisu strona skarżąca może domagać podjęcia przez wierzyciela stosownych czynności egzekucyjnych jedynie w ten sposób, że skieruje skargę do właściwego organu wyższego stopnia. Środek ten może być kilkakrotnie wnoszony przez uprawniony podmiot, jeżeli uzasadnione to będzie okolicznościami sprawy. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie, a w razie jego nieuwzględnienia skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a ). Tylko bowiem wydane przez organ II instancji ostateczne postanowienie w przedmiocie skargi na bezczynność złożonej w postępowaniu egzekucyjnym podlegać może kontroli sądowo-administracyjnej.
W konsekwencji strona skarżąca nie ma prawnej możliwości wnoszenia w trybie ogólnym, czyli na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. skargi na bezczynność organu egzekucyjnego (wierzyciela) na takiej samej zasadzie, na jakiej dotyczy to postępowania rozpoznawczego (administracyjnego). Ten tryb jest bowiem wyłączony przez przywołane przepisy szczególne u.p.e.a. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do obejścia przepisów ustawy o egzekucji w administracji, a w konsekwencji i niedozwolonej konkurencji trybów rozpatrywania skarg na bezczynność w sprawach egzekucyjnych.
Odnotowania wymaga także i to, że w świetle przywoływanych już wcześniej art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu egzekucyjnego (wierzyciela) może dotyczyć pozostawania przez organ egzekucyjny w bezczynności w wydawaniu postanowień, na które służą zażalenia. Zatem podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a u.p.e.a. może służyć skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania przez organ wyższego stopnia, wniesionej w trybie tego przepisu, skargi bądź nierozpoznanie zażalenia na wydane postanowienie odmawiające uwzględnienie takiej skargi (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1018/14). Podobny wniosek dotyczy skargi na przewlekłość postępowania, uregulowanej obecnie w art. 54a u.p.e.a.
Mając na uwadze powyższe, rozpoznawaną skargę na bezczynność należało uznać za niedopuszczalną i z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., podlegała ona odrzuceniu, co też orzeczono w pkt. I sentencji postanowienia. Rozstrzygniecie zaś zawarte w pkt II znajduje swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligującym Sąd z urzędu do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego.
Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Powołany przepis stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.