II SAB/Wr 130/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał skargę P. sp. z o.o. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w przedmiocie samowoli budowlanej polegającej na budowie sieci wodociągowej. Spółka domagała się od PINB podjęcia działań wstrzymujących budowę. Po wcześniejszym zawieszeniu postępowania w związku z pytaniem prawnym skierowanym do NSA, sąd podjął sprawę. Analizując przepisy Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1 i 2, art. 72a) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 61a § 1, art. 37 § 1 pkt 1, art. 227), a także opierając się na uchwale NSA z dnia 8 września 2025 r. (sygn. akt II OPS 2/25), Sąd stwierdził, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. W związku z tym, skarga na bezczynność organu w tym zakresie została uznana za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd podkreślił, że strona nie jest pozbawiona środków ochrony, a sygnalizowanie organowi potencjalnych naruszeń prawa budowlanego może nastąpić poprzez skargę w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego lub zwrócenie się do innych organów (Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich). W niniejszej sprawie organ podjął czynności wyjaśniające (oględziny), które nie uzasadniły wszczęcia postępowania z urzędu. W konsekwencji, skarga została odrzucona, a uiszczony wpis zwrócono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie niedopuszczalności skargi na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawach samowoli budowlanej, które wszczynane są z urzędu, oraz wskazanie alternatywnych ścieżek ochrony prawnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z samowolą budowlaną i trybem wszczynania postępowań przez organy nadzoru budowlanego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej, wszczynanej z urzędu, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawach samowoli budowlanej, które z mocy prawa wszczynane są z urzędu, jest niedopuszczalna.
Uzasadnienie
Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. W związku z tym, brak reakcji organu nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia ani skargi na bezczynność, gdyż nie istnieje prawny obowiązek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek strony. Skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Jakie są alternatywne środki ochrony prawnej dla strony, gdy organ nadzoru budowlanego nie wszczyna postępowania z urzędu w sprawie samowoli budowlanej?
Odpowiedź sądu
Strona może skorzystać ze skargi w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, zwrócić się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich.
Uzasadnienie
Choć skarga na bezczynność jest niedopuszczalna, strona może sygnalizować organowi potencjalne naruszenia prawa budowlanego poprzez skargę w trybie art. 227 k.p.a., co może skutkować wszczęciem postępowania z urzędu. Możliwe jest również zwrócenie się do organów wyższego stopnia lub instytucji ochrony praw człowieka.
Przepisy (11)
Główne
p.b. art. 53a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczyna się z urzędu.
p.b. art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w sprawach określonych w tym przepisie inicjowane jest tylko na zasadzie oficjalności (z urzędu).
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji obejmuje skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Pomocnicze
p.b. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 53a § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nie można wyprowadzić wniosku o dopuszczalność wszczęcia postępowania na wniosek strony.
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawach, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Brak reakcji organu na żądanie wszczęcia postępowania z urzędu nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia.
k.p.a. art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo do skargi jako konstytucyjne prawo podmiotowe.
k.p.a. art. 233
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej wszczyna się z urzędu, a nie na wniosek strony. • Skarga na bezczynność organu w sprawach wszczynanych z urzędu jest niedopuszczalna. • Brak reakcji organu na żądanie wszczęcia postępowania z urzędu nie podlega kontroli w trybie skargi na bezczynność.
Odrzucone argumenty
Bezczynność organu nadzoru budowlanego w przedmiocie samowoli budowlanej może być zaskarżona skargą do sądu administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny • brak reakcji tego organu polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia • skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną
Skład orzekający
Olga Białek
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie niedopuszczalności skargi na bezczynność organu nadzoru budowlanego w sprawach samowoli budowlanej, które wszczynane są z urzędu, oraz wskazanie alternatywnych ścieżek ochrony prawnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z samowolą budowlaną i trybem wszczynania postępowań przez organy nadzoru budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym, która może mieć znaczenie dla wielu inwestorów i właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia, kiedy można, a kiedy nie można skarżyć organu na bezczynność.
“Czy można skarżyć nadzór budowlany za bezczynność w sprawie samowoli? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 100 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.