IV SAB/WR 452/24

IV SAB/Wr 452/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Aneta Brzezińska /sprawozdawca/
Gabriel Węgrzyn
Katarzyna Radom /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
*Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 14 ust. 2, art. 13 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska (sprawozdawca), Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi T. B. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 15 stycznia 2024 r. I. stwierdza, że Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 15 stycznia 2024 r. i bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. zobowiązuje Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 15 stycznia 2024 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; III. zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu od na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 15 stycznia 2024 r. T. B. (dalej: skarżący) zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, poprzez udzielenie odpowiedzi, czy przez tutejszy Sąd w latach 2019-2023 zostały wydane wyroki sądowe w sprawach o zapłatę przeciwko W. Sp. z o.o. oraz przesłanie, po uprzedniej anonimizacji, wyroków Sądu Okręgowego w Wrocławiu wraz z uzasadnieniem w sprawach o zapłatę przeciwko W. Sp. z o.o., jeżeli zapadły w ww. okresie. Skarżący wskazał, że wnosi o udostępnienie wnioskowanej informacji w formie kserokopii wyroków z uzasadnieniem, w terminie zakreślonym przez art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z 16 stycznia 2024 r. Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu wyjaśnił, iż żądana informacja nie ma cech informacji publicznej w rozumieniu art. 1 i 6 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej: u.d.i.p. i nie podlega udostępnieniu. Wyjaśnił, że informacją publiczną jest informacja o sprawach publicznych. Pod pojęciem sprawy publicznej, w jej najszerszym ujęciu, należy natomiast rozumieć te źródła informacji (np. dokumenty), które powstają w związku z działaniem podmiotu zobowiązanego oraz jego funkcjonariuszy, w zakresie wynikającym z wykonywania zadań i kompetencji publicznoprawnych, a także szeroko rozumianym dysponowaniem majątkiem publicznym. Żądanie zawarte we wniosku, nie dotyczy natomiast udostępnienia informacji o działaniu Sądu Okręgowego we Wrocławiu jako instytucji publicznej, lecz prowadzi do udzielenia informacji w zakresie sytuacji procesowej indywidualnego podmiotu prawa prywatnego.
Dalej, Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu przywołał treść wyroku NSA z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK182/15 z którego wynika, że oznaczenie pozwanego (współpozwanego), daty wniesienia pozwu, sygnatury akt, informacji o prawomocności orzeczenia, wniesionych środkach zaskarżenia, wynikają z urządzeń ewidencyjnych prowadzonych przez organ. Nie oznacza to jednak, że wykazy spraw toczonych (będących w toku lub zakończonych) przez Sądem Okręgowym w Ł. przez wskazany podmiot prawa prywatnego stanowią informację publiczną. Żądanie sporządzenia przedmiotowych wykazów zmierza bowiem do ustalenia danych dotyczących wskazanej Spółki i jej sytuacji procesowej. Informacja ta nie jest w żaden sposób związana z funkcjonowaniem władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, nie jest też informacją odnoszącą się do władz publicznych lub podmiotów, czy osób pełniących funkcję publiczną. Nie jest to zatem informacja o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.
W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać jej społeczną kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego, żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych, czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych.
W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu, wniosek skarżącego z 15 stycznia 2024 r. nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż jego żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej. Nie spełnia on przesłanki przedmiotowej, która decydowałaby o istnieniu obowiązku udostępnienia informacji publicznej, wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Pismem z 15 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego we Wrocławiu. Wskazał, że wnioskowane przez niego żądanie udostępnienia wyroków sądowych stanowi informację publiczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W tym przypadku przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - pomimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu.
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej, lub niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, niewiarygodnej, a także gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej dla tej czynności formie, bądź nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Ustawodawca przewidział bowiem, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź że postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Mając powyższe regulacje na uwadze podkreślić należy, że w toku oceny zasadności skargi na bezczynność z zakresu dostępu do informacji publicznej Sąd administracyjny zobowiązany jest zatem do ustalenia trzech kluczowych kwestii, czy podmiot, do którego skierowano wniosek był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, czy dane, o które wnioskowała strona skarżąca, miały charakter informacji publicznej oraz (co istotne w sprawie), czy żądanie wnioskodawcy zostało rozpatrzone w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami tj. w formie i w terminie wynikających z regulacji ustawowej.
W sprawie, Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu, udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, aczkolwiek uczynił to (zwykłym) pismem z 16 stycznia 2024 r. wskazując, że nie spełnia on przesłanki przedmiotowej, która decydowałaby o istnieniu obowiązku udostępnienia informacji publicznej, wynikającym z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wniosek nie dotyczy bowiem udostępnienia informacji o działaniu Sądu Okręgowego we Wrocławiu jako instytucji publicznej, lecz prowadzi do udzielenia informacji w zakresie sytuacji procesowej indywidualnego podmiotu prawa prywatnego. Z twierdzeniem tym nie zgodził się natomiast skarżący, gdyż w jego ocenie żądanie udostępnienia wyroków sądowych stanowi informację publiczną, dlatego też wnioskowane wyroki sądowe powinny zostać mu udostępnione w postaci zanonimizowanych kserokopii.
Odnosząc się do kwestii podmiotowej, wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W sprawie nie jest sporne, że prezes sądu jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej. Nie budzi bowiem wątpliwości, że sądy, realizując zadanie publiczne, jakim jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, zalicza się do organów władzy publicznej, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Przechodząc zaś do analizy aspektu przedmiotowego sprawy tj. do oceny, czy informacje żądane przez skarżącego stanowią informację publiczną wskazać należy na art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym przez "informację publiczną" rozumie się "każdą informację o sprawach publicznych". Przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu zawiera natomiast art. 6 ust. 1 u.d.i.p., w którym znalazły się m.in. informacje o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p.).
Zauważenia jednak wymaga, że – jak wynika z treści wniosku z 15 stycznia 2024 r. – skarżący domagał się udzielenia informacji publicznej w postaci kserokopii zanonimizowanych wyroków sądowych, aczkolwiek w sprawach konkretnie oznaczonego podmiotu prywatnego (W. Sp. z o.o.), co też zostało podniesione przez Prezesa Sądu w piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek. Dlatego też, dalsza ocena Sądu, winna zostać dokonana z uwzględnieniem - tej istotnej w sprawie - okoliczności. Spojrzenie na orzeczenia sądowe wymaga bowiem szczególnej uwagi. Zasadniczo – co też wprost wynika z ww. art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. – wyroki sądów mają status informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia sądowe wraz z uzasadnieniami, jako wydane w sprawie przez sąd powszechny, w ramach jego działalności orzeczniczej opartej na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, są danymi publicznymi i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p. (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 784/16, CBOSA). Niemniej jednak – za poglądem wyrażonym przez tutejszy Sąd w wyroku o sygn. akt IV SAB/Wr 718/22 – wykładnia przywołanego zapisu wymaga sięgnięcia do otoczenia normatywnego, w szczególności art. 1 ust. 1 i art. 5 u.d.i.p. i oceny, czy istotnie dostęp do treści danego orzeczenia – zawsze – będzie realizował cele publiczne i nie będzie wkraczał w dziedzinę objętą ochroną wyłączającą jawność danych (chodzi tu o dokument jako całość, gdyż oczywistym jest ograniczenie jawności danych, o których mowa w art. 5 u.d.i.p.). Zgodnie z poglądami piśmiennictwa i utrwalonym orzecznictwem: "informacja publiczna to taka informacja, która co do zasady nie obejmuje spraw prywatnych, niepublicznych, osobistych, intymnych (danych osobowych, życia prywatnego, rodzinnego), a także informacji, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste organu lub osób będących piastunem organu (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009). Jeśli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa nie podlega ona udostępnieniu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 marca 2016 r. sygn. akt II SAB/Kr 18/16, CBOSA). Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania jej w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Zakres przedmiotowy ustawy obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 453/20, CBOA).
Domaganie się zatem od podmiotu zobowiązanego udostępnienia wyroku dotyczącego konkretnej sprawy identyfikowanej poprzez wskazanie podmiotu, którego dotyczy (tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie) – może budzić zastrzeżenia – czy istotnie takie żądanie stanowi informację publiczną i nie narusza sfery chronionej ustawowo, w szczególności prawa do prywatności. Trzeba bowiem podkreślić, że orzeczenia sądowe dotyczą także spraw osób prywatnych w dziedzinie prawa karnego, rodzinnego, cywilnego. Ujawnienie treści tych orzeczeń, w sytuacji gdy wniosek wskazuje na konkretny podmiot lub umożliwia jego identyfikację, wykracza już poza granice sprawy publicznej. W takim przypadku zastosowanie ochrony wynikającej z art. 5 ust. 2- 2b u.d.i.p. byłby iluzją i nie spełniałoby celu ochronnego tego zapisu.
Inaczej rzecz się ma gdy wnioskodawca domaga się udostępnienia orzeczeń spełniających określone cechy, np. poprzez wskazanie zagadnienia prawnego którego dotyczyły. Wówczas orzeczenie takie, po usunięciu danych identyfikujących podmiot i innych danych prawnie chronionych, mogłoby zostać udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z twierdzenia tego nie można jednak czynić zasady, gdyż z uwagi na ważką materię i fakt, że orzeczenia odnoszą się także do podmiotów prywatnych, każda sprawa winna podlegać indywidualnej ocenie. Pogląd ten ma uzasadnienie w piśmiennictwie, w którym podkreśla się, że aby właściwie przedstawić istotę jawności wyroków sądowych, na samym początku trzeba przyjąć pewne założenie – każdy wyrok sądowy wydawany w Polsce w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, co wynika wprost z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. Uznanie każdego wyroku za informację publiczną oznacza, że jego ujawnianie i zakres jawności muszą być rozstrzygane w świetle zasad określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Skoro bowiem nie każda sprawa rozstrzygana przez sądy jest sprawą publiczną, ujawnianie wyroku wraz z uzasadnieniem w trybie ustawy o dostępie do informacji musi odbywać się z bezwzględnym poszanowaniem ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 2 i ust. 2a u.d.i.p. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Przedmiot informacji aby mieścił się w definicji zawartej w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. musi dotyczyć sprawy ważnej dla ogółu lub szerszej grupy obywateli albo też gospodarowania mieniem publicznym. Nie są wobec tego "sprawą publiczną" a tym samym nie stanowią informacji publicznej informacje dotyczące konkretnego zindywidualizowanego postępowania toczącego się przed organem administracji czy też sądem (Piotr Marek Sitniewski, [w:] Udzielanie informacji publicznej przez sądy powszechne. Poradnik z wzorami pism, Warszawa 2021, s. 184. i powołane tam orzecznictwo, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1725/15, dostępny w CBOSA).
Podkreślenia wymaga, że przywołane uwagi mają odniesienie wyłącznie do spraw dotyczących podmiotów prywatnych, nie znajdą natomiast zastosowania w sytuacji, gdy wniosek dotyczy podmiotu publicznego. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 3 u.d.i.p. nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2-2b, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względu na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji
Zatem publiczny charakter wyroków sądowych można ujmować dwojako. Wyroki sądowe są zawsze informacją publiczną, jednak w pewnych wypadkach są publiczne w wymiarze dualnym. Jeżeli przed sądem spór toczą podmioty publiczne o których mowa w art. 5 ust. 3 u.d.i.p., wtedy publiczny charakter wyroków jest niejako podwójny. Jeżeli natomiast stronami postępowań są podmioty o charakterze całkowicie prywatnym, publiczny charakter wyroków nie oznacza ich jawności w wymiarze identyfikującym strony tych procesów (Piotr Marek Sitniewski, [w:] Udzielanie informacji publicznej przez sądy powszechne. Poradnik z wzorami pism, Warszawa 2021, s. 185).
Reasumując, w art. 5 ust. 3 u.d.i.p. ustawodawca stworzył autonomiczną regułę dotyczącą zakazu ograniczania dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniach między innymi sądowych, jeżeli postępowanie to dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne albo osób pełniących funkcję publiczne (w zakresie tych zadań, czy też funkcji). A contrario zatem, sytuacja procesowa podmiotów prywatnych (niewymienionych w art. 5 ust. 3 u.d.i.p), nie jest objęta tak szerokim prawem do informacji, które gwarantuje art. 5 ust. 3 u.d.i.p. Jawność informacji na temat trwającego lub zakończonego procesu sądowego wobec tych podmiotów odbywa się na podstawie stosownych przepisów regulaminu urzędowania sądów powszechnych (jawność wokandy) lub przepisów zawartych w uregulowaniach o charakterze materialno-procesowym w odniesieniu do zapadłych orzeczeń. W pozostałym zakresie ujawnianie treści wyroków zapadłych wobec podmiotów prywatnych może się odbywać jedynie w ujęciu statystycznym (np. o liczbie skazań danego rodzaju za określone przestępstwa, o zastosowanych środkach karnych i innych zdarzeniach procesowych ukazujących określoną grupę procesów w ujęciu statystycznym).
Oczywiście jest również możliwe – czego przejawem jest portal orzeczeń sądów powszechnych funkcjonujący w Polsce – by ujawniać także na wniosek nie tylko samą informację, lecz także nośniki informacji w postaci wyroków sądowych. W takim jednak przypadku wyrok sądowy musi być poddany całkowitej anonimizacji. Anonimizacja nie może być (jednak) pozorna i nie może prowadzić do sytuacji, w której wnioskodawca będzie wiedział, kogo dotyczy
uzyskany wyrok. Dlatego też, podejmowanie się działań anonimizacyjnych w sytuacji, kiedy wnioskodawca w trybie ustawy o dostępie do informacji pragnie uzyskać wyrok odnoszący się do wskazanego z imienia i nazwiska oraz adresu skazanego (czy też, tak jak to mało właśnie miejsce w rozpoznawanej prawie, konkretnej Spółki, na co słusznie zwrócił uwagę Prezes Sądu), nie mieści się, w zakresie prawa do informacji. Ponieważ nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 informacja o sytuacji procesowej prywatnego obywatela (podmiotu), którego sytuacja prawno-faktyczna nie umiejscawia go w katalogu podmiotów wskazanych w art. 5 ust. 3 u.d.i.p.
Biorąc jednak pod uwagę fakt, że każdy wyrok sądowy jest informacją publiczną, co wynika z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p, na każde tego typu żądanie Prezes Sądu powinien odpowiedzieć (jednak) wydaniem decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na prawo do prywatności. Odmowa dostępu do informacji w odniesieniu do wyroku sądowego będącego informacją publiczną wymaga zastosowania władczego rozstrzygnięcia (decyzji). Każdy wyrok sądu, nawet jeżeli kształtuje sytuację procesową osoby prywatnej (podmiotu prywatnego), pozostaje informacją publiczną, gdyż jest wydawany w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, a jego moc obowiązywania wynika z posiadanego imperium publicznego wywodzonego ze współtworzenia przez sądownictwo zasady ustrojowej trójpodziału władz publicznych. (Piotr Marek Sitniewski, 2. Komu przysługuje prawo do informacji [w:] Udzielanie informacji publicznej przez sądy powszechne. Poradnik z wzorami pism, Warszawa 2021, s. 202).
Tymczasem w sprawie Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu – załatwiając wniosek zawierający żądanie przesłania zanimizowanych wyroków sądowych konkretnego podmiotu prywatnego (Spółki) – zwykłym pismem z 16 stycznia 2024 r. poinformował skarżącego, że zawarte w nim żądanie nie dotyczy udostępnienia informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 i 6 u.d.i.p. (brak mu elementu przedmiotowego). Takie działanie organu nie znajduje jednak uzasadnienia w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Skoro bowiem (co zostało powyżej wywiedzione) wyroki sądowe stanowią informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p.), a jednocześnie wniosek skarżącego z 15 stycznia 2024 r. zawiera żądanie udostępnienia wyroków sądowych w sprawach ściśle dookreślonego podmiotu prywatnego (konkretnej Spółki) – to rzeczą Prezesa Sądu było wyrazić swoje stanowisko (z powołaniem się na prawo do prywatności) – nie w zwykłym piśmie (tak jak to uczynił), lecz w decyzji odmownej, o której mowa w art. 16 u.d.i.p.
W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że Prezes Sądu Okręgowego we Wrocławiu pomimo, iż w terminie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego już 16 stycznia 2024 r., to uczynił to w nieprawidłowej formie. Powyższe nakazuje natomiast stwierdzenie, że organ ten dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu złożonego wniosku, o czym, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest bowiem to, aby stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było w wymaganych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej terminie i formie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 51/22).
Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru (pkt I sentencji wyroku). Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu nie uchylał się natomiast od udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego.
O zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II wyroku).
O kosztach w postaci uiszczonego przez skarżącego wpisu w wysokości 100 zł orzeczono w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Jako, że przedmiotem skargi była bezczynność organu, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, w składzie trzech sędziów, stosownie do art. 119 pkt 4 oraz art. 120 p.p.s.a.