II SAB/WA 73/19

II SAB/Wa 73/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Konrad Łukaszewicz /przewodniczący/
Stanisław Marek Pietras
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1736/21 - Wyrok NSA z 2022-10-12
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
ART. 200, ART. 205 §1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Konrad Łukaszewicz Sędzia WSA – Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Fundacji [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Fundację "[...] " z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku skarżącego [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Fundacji "[...] " z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego [...] kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r., wysłanym pocztą elektroniczną, K. S. (zwany dalej skarżącym), powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2001 Nr 112 poz. 1198 ze zm. zwaną dalej ustawą), zwrócił się do Polskiej Fundacji Narodowej z siedzibą w [...] (zwana dalej Fundacją) o udostępnienie informacji, kto zorganizował i jakie były całkowite koszty wizyty C. N. w Polsce w ramach akcji 100×100 i poza akcją 100×100.
W związku z brakami formalnymi wniosku, Fundacja dnia [...] grudnia 2018 r. wezwała skarżącego do podania niezbędnych danych, w tym adresowych, w celu wydania i doręczenia odpowiedniej decyzji.
K. S. ponownie wskazał jedynie własne imię i nazwisko, bez wskazania danych adresowych. Wobec tego, pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. został wezwany do podania niezbędnych danych i podpisania wniosku, celem umożliwienia jego rozpoznania i wraz ze stosownym pouczeniem.
Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (data wpływu) skarżący uzupełnił braki wniosku, składając go w odpowiedniej formie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Fundacja udzieliła wnioskodawcy informacji, że "wizytę C. N. w [...] w ramach projektu 100x100 zorganizowała Polska Fundacja Narodowa, zgodnie z celami statutowymi fundacji. Koszty wizyty obejmowały przelot i zakwaterowanie odpowiadające zwykłym realiom rynkowym i zostały poniesione przez Fundację w ramach projektu. Koszty obejmowały honorarium gościa, jednak umowa w tym zakresie nie uprawnia Fundacji bez zgody Gościa do upublicznienia wysokości honorarium. Tym samym nie zostały poniesione takie koszty poza projektem, o co raczył Pan zapytać".
Fundacja wyjaśniła skarżącemu, że powyższe informacje nie zostały udostępnione w trybie ustawy, ale z uwagi na fakt ich powszechnej dostępności i honorowanie przez fundację zasadom transparentności w granicach tajemnic prawnie niechronionych. Jednocześnie stwierdziła, iż nie podlega ustawie, a żądane informacje (dot. kwoty wynagrodzenia) są prawnie chronione. Skarżący został poproszony o wypowiedzenie się, czy żąda udzielenia informacji w powyższym zakresie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. skarżący podtrzymał żądanie udzielenia informacji w zakresie całkowitych kosztów wizyty C. N. w Polsce w ramach akcji 100x100 oraz poza akcją 100x100.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Fundacja zawiesiła postępowanie w przedmiocie w.w. wniosku do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy ze skargi na decyzję Fundacji nr [...] z dnia [...] października 2017 r., odmawiającą dostępu do informacji publicznej (sygn. akt II SA/Wa 2069/17). W uzasadnieniu swego postanowienia w szczególności wskazała, że Fundacja na gruncie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności art. 4 ustawy, nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej tzn. nie jest podmiotem podpadającym pod ustawę.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, wnosząc o udostępnienie wnioskowanych informacji.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Fundacja postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymała w.w. postanowienie z dnia [...] stycznia 2019 r. w mocy, uznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i zawartą w nim argumentację za bezzasadną.
K.S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Polskiej Fundacji Narodowej z siedzibą w [...] w przedmiocie nieudostępnienia w terminie żądanej informacji publicznych, zarzucając naruszenie:
1) art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (D.U. 2001, nr 112, poz.1198 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa" lub "u.d.i.p.") poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że informacja objęta wnioskiem skarżącego z dnia [...] grudnia 2018 roku nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu treści powołanego przepisu, a podmiot do którego skierowano wniosek podtrzymuje, że nie jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy,
2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy poprzez nieudostępnienie skarżącemu w terminie informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 roku.
oraz wniósł o:
1) stwierdzenie, że Fundacja dopuściła się bezczynności w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 roku, w zakresie nieudostępnienia żądanej informacji publicznej,
2) zobowiązanie Fundacji do załatwienia wniosku z dnia [...] grudnia 2018 roku w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt,
3) zasądzenie od Fundacji na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, według norm przepisanych,
4) uznania, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Fundacja w odpowiedzi na skargę wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie wskazując, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. zawiesiła postępowanie w przedmiocie w.w. wniosku skarżącego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy o sygn. akt II SA/Wa 2069/17. Następnie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymała w.w. postanowienie w mocy, uznając wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i zawartą w nim argumentację za bezzasadną. W terminie wynikającym z ustawy wydała stosowne rozstrzygnięcie, a zatem nie może być mowy o bezczynności, bowiem podjęła odpowiednie czynności - działania, zaś ewentualna weryfikacja skuteczności i prawidłowości tego rozstrzygnięcia (o zawieszeniu postępowania) nie może odbywać się w trybie skargi na bezczynność, a tylko w trybie skargi na postanowienie o zawieszeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność Fundacji "Polska Fundacja Narodowa" w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2018 r. zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy przywołać treść uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Wa 2069/17, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesądził, iż Fundacja jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udzielania informacji publicznej.
Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela ten pogląd, w związku z czym zacytować należy stosowny fragment uzasadnienia wyroku, wydanego w powołanej wyżej sprawie:
"Jest faktem powszechnie znanym, że Polska Fundacja Narodowa została utworzona z inicjatywy Polskiego Rządu przez 17 spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa w celu realizacji określonych zadań publicznych, zapisanych w Statucie Fundacji m. in. w celu promocji i ochrony wizerunku Rzeczypospolitej Polskiej oraz polskiej gospodarki. Zgodnie ze statutem Fundacji Rząd RP, poprzez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa oraz ministra właściwego do spraw energii, ma zapewniony władczy wpływ na funkcjonowanie Fundacji. Tylko za zgodą tych ministrów może nastąpić powołanie i odwołanie członków Zarządu Fundacji oraz Rady Fundacji, dokonanie zmian w statucie Fundacji, czy też postawienie Fundacji w stan likwidacji.
Majątek Fundacji stanowi Fundusz Założycielski w kwocie 97,5 mln zł, na który składają się środki finansowe wniesione przez Fundatorów (spółki kontrolowane przez Skarb Państwa) do [...] grudnia 2016 r. Ponadto każdy z Fundatorów zobowiązał się do dokonywania przez 10 lat począwszy od 2017 r. określonych corocznych wpłat na działalność statutową Fundacji.
Majątek, którym dysponuje Fundacja, nie jest wprawdzie "majątkiem publicznym" sensu stricto, albowiem nie jest własnością Państwa, lecz własnością Fundacji działającej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz. U. z 2016 r. poz. 40 ze zm.). Nie są to też środki publiczne w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077). Jednak w sytuacji, gdy Państwo realizuje swoje zadania publiczne poprzez tworzenie takich podmiotów z wykorzystaniem środków finansowych, pochodzących od spółek kontrolowanych przez Skarb Państwa, to nie można uznać, że majątek, który został Fundacji przekazany, nie zachował charakteru "majątku publicznego". Sposób zarządzania tym majątkiem powinien zatem podlegać, jeśli idzie o informację publiczną, takim samym zasadom transparentności i społecznego nadzoru, jak w odniesieniu do majątku będącego własnością Państwa".
Przepis art. 4 ust. 3 u.di.p. stanowi, iż podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, są obowiązane do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu.
Informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów, wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. W szczególności uwagi powyższe dotyczące dokumentów finansowych, faktur, i innych informacji o wysokości wynagrodzenia, szeroko rozumianych kosztów, wypłaconych ze środków publicznych.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy, prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu, w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana.
Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt. 2) lit. c) ustawy,b udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o przedmiocie działalności i kompetencjach podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, zaś w myśl pkt. 3) lit. d) informacja o sposobach przyjmowania i załatwienia spraw, a według pkt. 3 lit. f) informacja o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że informacje, o których udostępnienie wniósł skarżący, stanowią informację publiczną i tym samym została wyczerpana przesłanka przedmiotowa ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Skoro zatem została przesądzona kwestia, że Fundacja jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, a żądane przez skarżącego informacje są informacjami publicznymi, należy stwierdzić, że bez wątpienia w sprawie niniejszej, wywołanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] grudnia 2018 r., Fundacja pozostawała w bezczynności.
Organ pozostawał w bezczynności w ich udzieleniu, gdyż do dnia wydania niniejszego wyroku nie udzielił żądanej wnioskiem informacji.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność organu ma na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70, por. też wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia [...] lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. j.w.).
Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej podkreślenia wymaga, że oceny pozostawania w bezczynności nie zmienia fakt, że Fundacja wydała postanowienie o zawieszeniu postępowania. Zdaniem Sądu fakt ten przesądził jednak o uznaniu, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z lekceważeniem, bądź ignorowaniem obowiązków skarżącego, gdyż organ usprawiedliwiał przyczyny opóźnienia oczekiwaniem na prawomocne rozpoznanie sprawy II SA/Wa 2069/17 w celu uzyskania wiadomości, czy jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Dlatego Sąd orzekający w sprawie niniejszej stwierdził, że bezczynność Fundacji nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W opisanym stanie, na mocy art. 149 § 1 pkt 3) oraz § 1a) w zw. z 151 i art. 132 p.p.s.a., a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Rozpoznanie sprawy nastąpiło w trybie uproszczonym, gdyż stosownie do treści art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dlatego Sąd rozpoznał sprawę w tym trybie, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.