II SAB/WA 728/23

II SAB/Wa 728/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1957/24 - Wyrok NSA z 2025-05-30
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność postępowania i że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13; art. 4 ust. 1 i 3; art. 1 ust. 2; art. 5; art. 14 ust. 2; art. 16; art. 17 ust. 1; art. 3 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi T. D. na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że [...] S.A. z siedzibą w [...] dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego T. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. T.D. (zwany dalej: "Skarżący") zwrócił się, na podstawie ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U z 2022r., poz. 902, zwanej dalej: "u.d.i.p."), do [...] S.A. z siedzibą w [...] (obecnie [...] S.A. z siedzibą w [...], zwany dalej "Spółką") z wnioskiem z [...] kwietnia 2023r. o udostępnienie - na adres e-mail [...] - informacji publicznej w zakresie:
1) ile osób zalegało z niezapłaconymi fakturami za pobór paliwa gazowego dłużej niż 3 miesiące w latach 2021-2022 na terenie województwa [...],
2) ile osób nielegalnie pobierało paliwo gazowe i z jakiej podstawy prawnej w latach 2021-2022 na terenie województwa [...],
3) ile razy Spółka złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, do jakich organów i z jakiej podstawy prawnej w latach 2021-2022 na terenie województwa [...].
2.Spółka w odpowiedzi z 25 kwietnia 2023r. na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazała, że wnioskowane informacje dotyczą działalności biznesowej Spółki, więc nie są informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p.
3. Skarżący pismem z 4 czerwca 2023r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Spółki w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku z [...] kwietnia 2023r. o udostępnienie informacji publicznej, wnosząc o zobowiązanie Spółki do udostępnienia informacji publicznej, objętej wnioskiem, z uwagi na naruszenie:
a) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - przez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
b) art. 10 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w BIP lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek.
Skarżący wskazał, że termin do udostępnienia informacji publicznej upłynął po 14 dniach od złożenia wniosku, a Spółka nie udostępniła wnioskowanej informacji. Spółka pozostaje więc w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
4. Spółka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podkreślając, że nie jest organem władzy publicznej ani organem samorządu gospodarczego i zawodowego i nie gospodaruje mieniem Skarbu Państwa. Nie jest też podmiotem, w którym Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.
5. Spółka w piśmie z 26 stycznia 2024r. wskazała, że odpowiedź na ww. wniosek o udostępnienie informacji publicznej wysłała listem zwykłym i nie ma dowodu jego doręczenia.
6. Skarżący w piśmie z 18 lutego 2024r. poinformował Sąd, że nie przypomina sobie, aby otrzymał od Spółki odpowiedź z 25 kwietnia 2023r. na wniosek z [...] kwietnia 2023r. o udostępnienie informacji publicznej.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga jest zasadna.
2. Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492) i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
3. Sąd wyjaśnia, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest bezczynność ww. Spółki w zakresie wniosku Skarżącego z [...] kwietnia 2023r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) ile osób zalegało z niezapłaconymi fakturami za pobór paliwa gazowego dłużej niż 3 miesiące w latach 2021-2022 na terenie województwa [...], 2) ile osób nielegalnie pobierało paliwo gazowe i z jakiej podstawy prawnej w latach 2021-2022 na terenie województwa [...], 3) ile razy Spółka złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, do jakich organów i z jakiej podstawy prawnej w latach 2021-2022 na terenie województwa [...].
Sąd w związku z tym stwierdza, że w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jego adresat może:
(1) udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p."); podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.);
(2) poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej; wskazać, że podmiot zobowiązany nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);
(3) odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p. (bądź umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do art. 16 u.d.i.p. w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., czego dokonuje się w formie decyzji administracyjnej;
(4) odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
Organ winien ponadto podjąć ww. działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot obowiązany któregokolwiek z ww. działań, uzasadnia podniesienie przez wnioskodawcę zarzutu bezczynności. Przepis ten określając termin realizacji kompetencji podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej i jednocześnie gwarantując szybkość realizacji prawa wnioskodawcy do uzyskania informacji publicznej w określonej procedurze ma zarówno aspekty materialnoprawne, jak i procesowe.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się Skarżący, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.
4. Zdaniem Sądu w świetle powyższych rozważań należało uznać, że Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., wykonuje bowiem zadania publiczne jako koncern paliwowo-energetyczny. Analogiczne stanowisko było prezentowane w judykaturze (por. prawomocne wyroki WSA w Warszawie z: 16 lutego 2023r. sygn. akt II SAB/Wa 702/22; 13 stycznia 2023r. sygn. akt II SAB/Wa 561/22 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd nie kwestionuje też stanowiska Spółki, że żądane przez Skarżącego dokumenty dotyczą działalności biznesowej Spółki, więc nie są informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Sąd stwierdza natomiast, że Spółka nie wykazała, że zdołała poinformować o tym Skarżącego w 14-dniowym terminie, przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Spółka przyznała bowiem w piśmie z 26 stycznia 2024r., że odpowiedź skierowana do Skarżącego 25 kwietnia 2023r. (wskazująca, że wniosek Skarżącego z [...] kwietnia 2023r. nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., bo żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej) wysłała listem zwykłym i nie ma dowodu jego doręczenia. Skarżący podniósł natomiast w piśmie procesowym z 18 lutego 2024r., że nie przypomina sobie, aby otrzymał od Spółki odpowiedź z 25 kwietnia 2023r. na wniosek z [...] kwietnia 2023r. W związku z tym należało uznać, że brak dowodów doręczenia Skarżącemu ww. odpowiedzi Spółki z 25 kwietnia 2023r. nie pozwala przyjąć, że w chwili wniesienia skargi, Spółka nie pozostawała w bezczynności. Bezczynność ta ustała jednak przed wydaniem przez Sąd orzeczenia, gdyż Skarżący wraz z odpowiedzią na skargę uzyskał odpowiedź na ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej (k. 80, 92, 96 101 akt sądowych).
5. Sąd, z tego względu uznał, że Spółka dopuściła się bezczynności w udzieleniu odpowiedzi na ww. wniosek Skarżącego i w związku z tym zasadne było wydanie orzeczenia zawartego w punkcie pierwszym sentencji wyroku, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a.
W ocenie Sądu w sprawie nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdyż zachodzi ono wówczas, gdy wadliwość działania organu ma szczególnie duży ciężar gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Okoliczności te w sprawie nie zachodziły. W judykaturze podkreśla się ponadto, że do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z: 24 lipca 2015r. sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; 21 czerwca 2012r. sygn. akt I OSK 675/12 - dostępne na www.nsa.gov.pl). Tym samym zasadne było wydanie orzeczenia zawartego w punkcie drugim sentencji wyroku, na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a.
Sąd wskazuje ponadto, że postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych – zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego wpisu sądowego od skargi (punkt trzeci wyroku) wydano stosownie do art. 200 i art. 209 P.p.s.a.