II SAB/Wa 660/23

II SAB/Wa 660/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Lucyna Staniszewska /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6480
659
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka–Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 marca 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenie [...] na przewlekłość Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie prowadzenia postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1785/22 oddala skargę
Uzasadnienie
I. Przedmiotem zaskarżenia jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Sprawiedliwości (dalej: ,,Organ’’) w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lutego 2023 r. sygn. akt Il SA/Wa 1785/22
II. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
1. Stowarzyszenia [...] (dalej: ,,Skarżący’’) za pośrednictwem poczty elektronicznej dnia [...] października 2017 r. zwrócił się do organu o udostępnienie, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, kodu źródłowego oprogramowania o nazwie System Losowego Przydziału Spraw (dalej: ,,SLPS’’). SLPS służy w sądach powszechnych do losowego przydziału spraw referentom w różnych kategoriach spraw.
2. Następnie, dnia 13 listopada 2017 r., organ zawiadomił Skarżącego, że wnioskowana informacja, w jego ocenie, nie ma charakteru informacji publicznej.
3. Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dwie skargi na bezczynność. Jedna ze skarg z uwagi na tożsamość spraw została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 czerwca 2018 r. (sygn. akt 11 SAB/Wa 253/18).
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 502/18 uznał, że kod źródłowy oprogramowania SLPS nie stanowi informacji publicznej.
5. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 maja 2022 r. sygn. akt III OSK 1189/21 uchylił wyrok Sądu I instancji i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku Skarżącego. Doręczenie wyroku do Organu wraz z aktami sprawy nastąpiło 1 lipca 2022 r.
Organ wykonał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie wyznaczonym przez Sąd, poprzez wydanie decyzji z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia kodu źródłowego oprogramowania SLPS. Materialnoprawną podstawę decyzji Organ wskazał art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.
6. Skarżący ponownie wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od ww. decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 24 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1785/22 uchylił decyzję organu. Doręczenie odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy do organu nastąpiło 17 sierpnia 2023 r.
7. Dnia 31 sierpnia 2023 r. organ zawiadomił Skarżącego o potrzebie przedłużenia terminu rozpatrzenia wniosku. Podstawę zawiadomienia stanowił art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Zawiadomienie zostało uzasadnione. Organ wskazał nowy termin udzielenia odpowiedzi, tj. 17 października 2023 r.
8. Dnia [...] października 2023 r. organ przekazał Skarżącemu decyzję nr [...] z tej samej daty o odmowie udostępnienia kodu źródłowego oprogramowania SLPS.
III. 1. Dnia 3 października 2023 r. (data wpływu do organu 10 października 2023 r.) Skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarżący podniósł, że zarzuca Organowi naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, a to: art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. - przez bezpodstawne i niczym nieuzasadnione przedłużenie terminu załatwienia sprawy i pozorowanie prowadzenia postępowania. Ponadto, Skarżący wniósł o stwierdzenie, że Organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, orzeczenie o jego charakterze jako rażącego naruszenia prawa i nakazanie Organowi rozpoznania wniosku Skarżącego w terminie 1-ego dnia od otrzymania akt postępowania wraz z prawomocnym wyrokiem. Ponadto, Skarżący wniósł o wymierzenie Organowi grzywny w wysokości 50.000,00 zł. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego przez radcę prawnego, wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący podniósł, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia [...] października 2017 r., a więc wnioskiem złożonym niemal sześć lat temu. Przyczyną tak długiego procedowania sprawy, w ocenie Skarżącego, jest wyłącznie obstrukcja stosowana przez Organ, który podejmuje wszelkie możliwe kroki celem nieudostępnienia Skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej.
W ocenie Skarżącego, Organ nieprawidłowo pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. z powołaniem się na art. 13 ust. 2 U.d.i.p. wydłużył sobie termin załatwienia sprawy do dnia 17 października 2023 r. Organ powołał się przy tym na rzekomą "konieczność wnikliwej analizy obszernego stanowiska Sądu wyrażonego w ww. wyroku w celu właściwego zrealizowania wytycznych Sądu", podczas gdy takie okoliczności nie wystąpiły. Skarżący zauważył, że rozważania WSA w Warszawie zawarte w wyroku, a nie stanowiące sprawozdania z dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przytoczenia obowiązujących przepisów, zajmują nieco ponad stronę formatu A4 - od ostatniego akapitu na stronie 10 do pierwszego akapitu na stronie 12. Nie sposób zatem, w przekonaniu Skarżącego, uznać tego stanowiska ani za obszerne, ani za szczególnie skomplikowane.
Skarżący ocenił działania Organu jedynie jako pozorne prowadzenie postępowania.
2. W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu Organ wyjaśnił czym jest SLPS. Wskazał, że jest to system, który został trwale połączony z innymi systemami teleinformatycznymi wymiaru sprawiedliwości, aby móc pobierać z nich informacje potrzebne do przeprowadzania przydziału spraw do referentów w sądach. Jednym z połączonych w ten sposób systemów jest Zintegrowany System Rachunkowości i Kadr (ZSRK). W tym systemie gromadzone są dane osobowe około 56 tysięcy sędziów i innych pracowników sądów powszechnych (przede wszystkim numery PESEL, adresy zamieszkania, dane o wynagrodzeniach, o kontach bankowych, o zwolnieniach lekarskich, urlopach, przebiegu zatrudnienia, dane ubezpieczeniowe, dane o niepełnosprawności etc.). Z kolei ZSRK jest połączony z innymi systemami, w tym z systemem bankowym NBP oraz platformą e-Płatności Resortu Sprawiedliwości. Organ podkreślił, że aktualnie dostęp do kodu źródłowego SLPS posiadają wyłącznie upoważnieni imiennie administratorzy systemu. Organ podkreślił, że otrzymanie kodu źródłowego w połączeniu ze znajomością opublikowanego w domenie publicznej algorytmu SLPS (https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/algorytm) może pozwolić na zdalne (niekontrolowane przez administratorów) dostanie się do SLPS, a za jego pośrednictwem także do innych systemów.
Organ wskazał, że wszystkie zagrożenia, które zidentyfikował w związku z ewentualnym udostępnieniem kodu źródłowego SLPS podmiotowi spoza instytucji wymiaru sprawiedliwości zostały szczegółowo przedstawione w decyzji organu z [...] października 2023 r. nr [...]. Podkreślił nadto, że wyjaśnienie, czym jest kod źródłowy SLPS oraz jakie aspekty wskazują na potrzebę objęcia go szczególną ochroną były również wielokrotnie komunikowane Skarżącemu. Zarówno w toku postępowań administracyjnych, dotyczących tej materii, jak i w trakcie postępowań sądowoadrninistracyjnych.
Organ podkreślił, że rozbudował znacząco argumentację w decyzji z dnia [...] października 2023 r., zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Organ, nadto zwrócił uwagę, że tylko jednokrotnie od rozpoczęcia sprawy [...] października 2017 r. skorzystał z instytucji przedłużenia terminu na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Miało to miejsce 31 sierpnia 2023 r. W kontekście tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, Skarżący sformułował wobec organu tylko jeden zarzut, tj. naruszenia w sposób rażący art. 13 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., który jest nieuzasadniony i lakoniczny.
Skarżący nie wyjaśnił dlaczego uznaje przedłużenie terminu w okolicznościach niniejszej sprawy za "bezpodstawne" i "niczym nieuzasadnione", a także że organ "pozoruje" prowadzenie postępowania. Organ wskazał, że Skarżący jedynie hasłowo odniósł się też do swojego wniosku o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, które jego zdaniem jest "dostrzegalne na pierwszy rzut oka i nie wymaga głębszej analizy" (str. 2 skargi).
W ocenie Organu, postawa Skarżącego, który nie widzi powodu do "głębszej analizy" zarzutu rażącego naruszenia prawa stoi w sprzeczności z doniosłością tego zarzutu, jako postaci kwalifikowanej przekroczenia normy ustawowej oraz powiązanego z tym zarzutem wniosku o wymierzenie organowi grzywny w górnej granicy ustawowego zagrożenia (także wysokość wnioskowanej grzywny w żaden sposób uzasadniona).
Organ w kontekście przedstawionej powyżej charakterystyki kodu źródłowego, podkreślenia wymaga, że sprawa zdecydowanie nie ma prostego, nieskomplikowanego charakteru. Na wyjątkowy charakter sprawy, dotyczącej oprogramowania Systemu Losowego Przydziału Spraw zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 836/21.
Nadto, Organ podniósł, że "dopiero" 1 lipca 2022 r. mógł przystąpić do rozpoznania wniosku w oparciu o ostateczny (wiążący) wyrok stwierdzający, że kod źródłowy SLPS należy traktować jako informację publiczną, do której znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Organ nie podziela stanowiska Skarżącego, że od chwili wniesienia wniosku (w październiku 2017 f.) stosuje "obstrukcję" (str. 2 skargi). WSA w Warszawie w wyroku z 24 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1785/22 sformułował wobec organu szereg zaleceń zmierzających do skutecznego wykazania przesłanek ograniczających dostęp do wnioskowanej informacji publicznej (str. 9-12 uzasadnienia wyroku). Organ mógł przystąpić do ponownego rozpoznania wniosku Skarżącego ,,dopiero" od 17 sierpnia 2023 r., a więc od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności i zwrotem akt postępowania.
Nadto, Organ podkreślił, że Sąd nie wskazał terminu wykonania wyroku, co w świetle art. 286 S 2 p.p.s.a., oznacza obowiązek załatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach prawa, tj. w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z kolei w myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Organ nie znajduje podstawy prawnej w oparciu, o którą skorzystanie z dyspozycji art. 13 ust. 2 u.d.i.p. stanowi naruszenie prawa (tym bardziej rażące naruszenie) w przypadku ponownego rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Z uwagi na skomplikowany charakter wnioskowanej informacji (ok. 3 mln wierszy różnorodnych informacji), który zasygnalizowano na wstępie, rozpoznanie wniosku w podstawowym 14 - dniowym terminie okazało się niewykonalne. Organ przeprowadził szereg konsultacji w ramach podległych departamentów merytorycznie właściwych w sprawie, konsultował też sprawę z administratorami SLPS poza Ministerstwem Sprawiedliwości, w sądach.
W ocenie Organu analiza sprawy koncertowała się zarówno na aspekcie informatycznym udostępnienia kodu źródłowego (w zakresie m.in. rozpoznania budowy SLPS i kodu, powiązania SLPS z innymi systemami informatycznymi wymiaru sprawiedliwości), jak też na aspekcie bezpieczeństwa i cyberbezpieczeństwa infrastruktury informatycznej wymiaru sprawiedliwości (wzięto m.in. pod uwagę możliwość zdalnego wejścia do SLPS bez autoryzacji przez nieuprawnione osoby, możliwość ingerowania w budowę i funkcjonowanie SLPS, możliwość wpływu na wynik pracy SLPS, a więc wyniki losowań w poszczególnych sprawach, wszystkie aspekty dotyczące przesyłania i przechowywania, po udostępnieniu, kodu źródłowego w warunkach niespełniających wymaganych norm bezpieczeństwa, czy obowiązujące na terenie całego kraju stopnie zagrożenia w cyberprzestrzeni).
Wyniki ww. konsultacji i analiz znalazły odzwierciedlenie w treści decyzji organu z [...] października 2023 r. Organ, podkreślił, że sumiennie rozważył, przed wyznaczeniem terminu z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., czas niezbędny do podjęcia odpowiedzialnej decyzji w sprawie udostępnienia kodu źródłowego.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
2. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Wniesiona skarga dotyczyła przewlekłości w działaniu organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] października 2017 r.
3. Przesłanki i sposoby udostępnienia informacji publicznej zostały unormowane w u.d.i.p.
4. Rozpatrując skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie wniesienia skargi do sądu, to znaczy dla stwierdzenia stanu bezczynności albo przewlekłości trzeba ustalić, że stan taki istniał w dacie złożenia skargi.
Skarżący zarzuca organowi przewlekłość w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] pażdziernika 2017 r. Należy zatem wskazać, że przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan przewlekłości. W orzecznictwie oraz w doktrynie jednolicie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania zachodzi w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (por. art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.). Stan taki wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (wyrok NSA z 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, publ. CBOSA). Inaczej ujmując, stan przewlekłości postępowania oznacza prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Chodzi o opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym (wyrok NSA z 3 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2341/15, publ. CBOSA). Zatem przewlekłość postępowania zachodzi w sytuacji, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego załatwienia sprawy w sposób prawem przewidziany. Ocena czy postępowanie trwa dłużej niż jest to niezbędne, dokonywana musi być przy tym na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem indywidualnego charakteru danej sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania może zostać stwierdzone tylko w przypadku, gdy organ mając kompetencje do wydania konkretnego aktu bądź podjęcia określonej czynności nie realizuje tych kompetencji w zgodzie z prawnymi standardami szybkości i efektywności postępowania określonymi w konkretnych przepisach prawa.
Po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany powinien: 1) zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną; 2) ewentualnie w tym terminie wydać - zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.: 3) albo jeżeli podmiot nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku lub gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, by nie pozostawać w stanie bezczynności lub przewlekłości, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Celem u.d.i.p. jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez tę ustawę terminie. Na gruncie u.d.i.p. można wskazać generalnie trzy rodzaje terminów udostępniania informacji publicznej, a mianowicie: udostępnienie informacji publicznej niezwłocznie, udostępnienie bez zbędnej zwłoki, ale w terminie nie dłuższym niż 14 dni, udostępnienie informacji w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące.
Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie początkowo organ administracji nie zrealizował żądania Skarżącego wobec uznania, że nie stanowi to informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 502/18 oddalił skargę. Skargę kasacyjną złożyło Stowarzyszenie [...] w [...], zaskarżając powyższy wyrok w całości. Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2022 r., sygn. akt III OSK 1189/21 uchylił zaskarżony wyrok i zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania punktu 1. wniosku z [...] października 2017 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy. Nadto, stwierdził, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu punktu 1. wniosku z [...] października 2017 r., a bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ dopiero 1 lipca 2022 r. otrzymał wyrok stwierdzający, że kod źródłowy SLPS należy traktować jako informację publiczną. Organ następnie wykonał wyrok NSA w terminie wyznaczonym przez Sąd, poprzez wydanie decyzji z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w powołaniu na art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Decyzja ta została następnie poddana kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1785/22 uchylił decyzję Organu. Wyrok ten wraz z aktami doręczono Organowi dnia 17 sierpnia 2023 r.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Przepis art. 13 ust. 2 u.d.i.p. stanowi, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy zasadne jest twierdzenie Skarżącego w kontekście obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Uwzględnienie skargi jest uwarunkowane bezskutecznym upływem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., liczonym od daty złożenia wniosku.
5. Zgodnie z art. 286 § 1 p.p.s.a. po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie, akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności( § 1). Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli akta administracyjne sprawy są prowadzone w postaci elektronicznej. Organowi administracji publicznej doręcza się odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności ( § 1a). Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia organowi akt albo, w przypadku, o którym mowa w § 1a, odpisu orzeczenia ( § 2).
Przepis art. 286 § 2 p.p.s.a określa zatem moment początku biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ po wydaniu orzeczenia kończącego postępowania przez sąd administracyjny I instancji. Termin ten liczony jest od chwili zwrócenia akt administracyjnych sprawy organowi administracji publicznej wraz z odpisem orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności, a jeśli akta były prowadzone w postaci elektronicznej to od momentu doręczenia organowi odpisu orzeczenia.
6. Sądowi wiadomym jest z urzędu, iż akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1785/22 zostały doręczone od Organu w dniu 17 sierpnia 2023 r. Zatem dopiero od tej daty liczyć należy, określony w przepisach prawa – tj. w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowy termin do załatwienia przez Organ wniosku z [...] października 2017 r. w zakresie udostępnienia kodu źródłowego programu ,,Losowego Przydziału Spraw’’.
Na marginesie zauważyć należy, iż podejmowanie przez podmiot zobowiązany czynności w sprawie jeszcze przed datą zwrotu akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku nie ma wpływu na wynikający z powszechnie obowiązujących przepisów sposób liczenia biegu terminu do załatwienia sprawy przez organ po prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego.
Organ w piśmie z dnia 31 sierpnia 2023 r. na podstawie 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 902) wskazał, że zawiadamia o potrzebie przedłużenia terminu rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2017 r. Jest to uzasadnione koniecznością wnikliwej analizy stanowiska Sądu wyrażonego w wyroku z dnia 24 lutego 2023 r. i właściwego zrealizowania wytycznych Sądu. Odpowiedź zostanie przesłana do 17 października 2023 r.
Skoro odpis prawomocnego wyroku z dnia 24 lutego 2023 r. Minister Sprawiedliwości otrzymał 17 sierpnia 2023 r. to zatem w ciągu 14 dni od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami, poinformował Skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy, do 17 października 2023 r.
W wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 1785/22 Sąd wskazał, że jeśli w ocenie Organu istnieje podstawa do odmowy udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej – to nie została ona w istocie powołana w decyzji. Argumentacja w zaskarżonej decyzji ma charakter hasłowy i odwołuje się do ogólnych twierdzeń. Minister powinien wykazać przesłanki ograniczające dostęp do wnioskowanej informacji publicznej wynikających z przepisów o ochronie informacji niejawnych, jak też przepisów o ochronie tajemnic ustawowo chronionych, o których mowa w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. Sąd zauważył, że organ nie wyjaśnił powodów ograniczenia prawa do wnioskowanej informacji, które by wynikały z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Sąd stwierdził naruszenie art. 107 § 3 k.p.a, ponieważ w istocie nie poddaje się kontroli sądu administracyjnego. Sąd zobowiązał Organ do ponownego rozpoznania pkt 1 wniosku Skarżącego z dnia [...] października 2017 r.
Sąd zatem nie podziela Stanowiska Skarżącego, że skoro rozważania WSA w Warszawie zawarte w wyroku, a nie stanowiące sprawozdania z dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przytoczenia obowiązujących przepisów, zajmują nieco ponad stronę formatu A4 - od ostatniego akapitu na stronie 10 do pierwszego akapitu na stronie 12 to rozpoznanie sprawy nie wymaga poszerzonej analizy celem realizacji wytycznych Sądu.
Należy zaznaczyć, że w przepisie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. nie wskazano jakichkolwiek kryteriów stanowiących jakie powody niemożności udostępnienia informacji w terminie 14 dni należy uznać za dopuszczalne, a jakie nie. W doktrynie przyjmuje się, że jest to konstrukcja analogiczna do postanowień art. 36 K.p.a. jednakże ograniczona dwumiesięcznym terminem instrukcyjnym. Katalog ten ma zatem charakter otwarty. Wspomniana regulacja ma na celu poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach przedłużenia terminu rozpoznania wniosku. W konsekwencji oceny zasadności wskazanych przyczyn przedłużenia terminu rozpoznania wniosku, należy dokonywać przez pryzmat przepisów określających termin na załatwienie takiej sprawy (art.13 ust.1 u.d.i.p.) oraz przepisów określających zakres orzekania Sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność (art. 149 §1 p.p.s.a.).
Trzeba wskazać, że niektóre wnioski o udostępnienie informacji publicznej dotyczyć mogą kwestii wymagających wyjaśnienia i w tym celu podjęcia przez organ odpowiednich działań. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. W ocenie Sądu taka konieczność wyjaśnienia złożonych okoliczności sprawy zaistniała w rozpatrywanym przypadku wobec czego podważanie w skardze prawidłowości zastosowania przez organ tej prawnej formy działania jaka została przewidziana przez ustawodawcę w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. – jest bezpodstawne, gdyż przepisy u.d.i.p. pozwalają na taki tryb procedowania i na dzień złożenia skargi nie doszło do przekroczenia terminu 2 miesięcy na załatwienie wniosku, a przy tym okoliczności sprawy usprawiedliwiały przedłużenie 14-dniowego terminu na rozpoznanie wniosku. Nie można zatem zarzucić organowi wykonywania czynności pozornych.
Ostatecznie, Organ wydał decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z dnia [...] października 2023 r. Sąd jednak w tej sprawie nie bada natomiast prawidłowości wydania decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 4344/21).
7. Podkreślić należy, że wynikające z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminy podejmowania czynności zostały zatem w sprawie zachowane i brak jest podstaw do uznania, że organ dopuścił się bezczynności czy przewlekłości postępowania.
8. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako niezasadną.
9. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.