II SAB/Wa 549/24

II SAB/Wa 549/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Prezes Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 149 par 1 i 2, art. 154 par. 6, art. 12a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 13 ust. 1, art 4 ust. 1, art. 1 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
W dniu [...] września 2024 r. M. G., dalej "skarżący", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., dalej "Prezes WSA" lub "organ", w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., dalej "WSA w W." lub "Sąd", dopuścił się bezczynności wobec wniosku z [...] sierpnia 2024 r;
2) stwierdzenie, że była to bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, bowiem WSA przekroczył termin ponad dwukrotnie;
3) nałożenie grzywny na WSA z tego tytułu, w tym o przyznanie tej grzywny na jego rzecz;
4) zasądzenie zwrotu wszelkich kosztów sądowych na jego rzecz;
5) dostarczanie pism wyłącznie drogą elektroniczną, np. poprzez ePUAP;
6) wydanie wyroku zgodnie z terminem ustawowym.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że [...] sierpnia 2024 r. zwrócił się do Sądu
z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, w którym w zadał pytanie o to, czy wyrok o sygn. akt [...] jest już prawomocny. Skarżący zaznaczył, że jest stroną skarżącą w tej sprawie. Skarżący podniósł, że prosił również o informację o dokładnej dacie, od której ww. wyrok jest prawomocny - o ile jest, a jeśli nie jest, to wniósł
o doręczenie pisma ze skargą kasacyjną strony przeciwnej.
Skarżący wskazał, że nie dostał żadnej odpowiedzi z WSA w W., która powinna mu być udzielona w ciągu 14 dni, czyli najpóźniej [...] sierpnia 2024 r. Skarżący zarzucił, że Sąd przekroczył termin ponad dwukrotnie i w związku z tym dopuścił się bezczynności.
Dalej skarżący przedstawił argumentację wskazującą na to, że w wyniku bezczynności organu poniósł stratę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie bądź umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2024 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału [...] nakazał m.in. poinformowanie skarżącego, że wyrok WSA w W. z dnia [...] czerwca 2024 r. jest prawomocny od dnia [...] sierpnia 2024 r. Pismem z dnia [...] września 2024 r. Sąd, wykonując zarządzenie, poinformował skarżącego o dacie uprawomocnienia się wyroku wydanego w jego sprawie. Powyższa korespondencja została doręczona skarżącemu (za pośrednictwem ePUAP) w dniu [...] września 2024.
Dalej organ podniósł, że skarżący nieprawidłowo wskazał organ, którego bezczynność uczynił przedmiotem skargi, albowiem organem WSA w W. jest Prezes tego Sądu. Z tego względu skarga jako niedopuszczalna podlegać winna odrzuceniu.
Ponadto organ podniósł, że przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), dalej "u.d.i.p.", nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ skarżący był stroną (skarżącym)
w sprawie o sygn. akt [...], a informacja, której domagał się udostępnienia nie miała waloru informacji publicznej. Organ wyjaśnił również, że nie jest wyłączone uzyskanie na podstawie u.d.i.p., dostępu do dokumentów zawartych w aktach postępowania administracyjnego, gdyż stanowią one informację publiczną, jako odnoszące się do działań podmiotów publicznych. Dostęp do akt postępowania administracyjnego, na podstawie przepisów u.d.i.p., ograniczony jest jednak do podmiotów niebędących stronami postępowania administracyjnego. Dostęp do akt postępowania administracyjnego dla stron tego postępowania reguluje przepis art. 73 k.p.a. W tym zakresie, z mocy art. 1 ust. 2 u.d.i.p., wyłączone jest stosowanie przepisów tej ustawy.
Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. W tym zakresie organ podniósł, że wnioskowana przez skarżącego informacja została mu udzielona w dniu [...] września 2024 r. Tym samym organ nie pozostaje w bezczynności. Organ zauważył również, że w przypadku skargi na bezczynność przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach skarg na bezczynność sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli zatem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte. W takich przypadkach sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.
Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udostępni informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2024 r. zwrócił się do WSA w W. o udzielenie następujących informacji:
- czy wyrok wydany w sprawie o sygn. akt [...] jest już prawomocny?
- jeśli tak, to skarżący wniósł o informację o dokładnej dacie, od której wyrok jest prawomocny,
- jeśli nie, to skarżący wniósł o dostarczenie pisma ze skargą kasacyjną złożoną przez Krajową Radę Biblioteczną.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Nie ulega wątpliwości, że Prezes WSA jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., tj. podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu cyt. ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. wymienia zaś kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu. Wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy, co prowadzi do wniosku, że - co do zasady - wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez niedokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi, więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź w jakikolwiek sposób dotyczących go. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części go dotyczą), nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją, jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się jednocześnie, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych.
Informacja o tym, czy wyrok wydany przez wojewódzki sąd administracyjny oraz
o dacie od kiedy ten wyrok jest prawomocny niewątpliwie stanowi informację publiczną.
Istotne jest, że skarżący jest stroną postępowania, w którym wydano ten wyrok, albowiem to on wywiódł skargę rozpoznaną przedmiotowym wyrokiem.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
W doktrynie wskazuje się, że ustawodawca w powyżej cytowanym przepisie stworzył normę kolizyjną, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy tylko w sytuacji,
w której inna ustawa reguluje ten sam zakres. Pozwala to na wyodrębnienie dwóch grup informacji: podlegających udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie
o dostępie do informacji publicznej oraz takich, które ujawnia się na zasadach i w trybie przewidzianym w ustawach szczególnych. W przypadku kolizji przepisy zawarte
w ustawach odrębnych mają pierwszeństwo i wyłączają też stosowanie ustawy
o dostępie do informacji publicznej. W takiej sytuacji podmiot zobowiązany zawiadamia jedynie wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie może być udostępniona
w trybie przewidzianym w omawianej ustawie (tak: M. Bidziński, M. Chmaj, P. Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 3, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018 i powołana tam publikacja G. Sibigi, Prawne formy działania podmiotów udostępniających informację publiczną, s. 12).
Zasady dostępu do akt postępowania sądowoadministracyjnego, sporządzania
z nich odpisów, w tym wydawania kserokopii z dokumentów i uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy reguluje art. 12a p.p.s.a. Zgodnie z art. 12a § 1 p.p.s.a. dla każdej sprawy
z zakresu, o którym mowa w art. 1 tworzy się akta. Akta są tworzone w postaci elektronicznej lub papierowej. Akta w postaci elektronicznej są przetwarzane
z wykorzystaniem systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją w rozumieniu przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (art. 12a § 2 p.p.s.a.). Akta
w postaci papierowej są przetwarzane w tej postaci oraz z wykorzystaniem systemu elektronicznego zarządzania dokumentacją w rozumieniu przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (art. 12a § 3 p.p.s.a.). Istotną regulację z punku widzenia niniejszej sprawy zawiera art. 12a § 4 p.p.s.a., który stanowi, że akta sprawy udostępnia się stronom postępowania. Strony mają prawo przeglądać akta sprawy
i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt.
Powyższe oznacza, że powołana ustawa – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób kompleksowy i autonomiczny reguluje kwestię dostępu do akt tego postępowania, przyznając to uprawnienie w sposób nieograniczony jego stronom, w tym skarżącemu. Dostęp ten obejmuje zarówno możliwość wglądu w całe akta sprawy, jak i poszczególne dokumenty, złożone do tych akt. Zdaniem Sądu dostęp ten obejmuje również prawo do uzyskiwania informacji dotyczących prawomocności wydanego w sprawie wyroku. Informacja taka wynika bowiem ze zgromadzonych
w aktach dokumentów. W przypadku zatem informacji, które są informacją publiczną znajdującą się w aktach sądowych, a do których dostęp regulują przepisy szczególne
w rozumieniu art. 1 ust. 2 u.d.i.p., nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że wniosek skarżącego z [...] sierpnia 2024 r. nie podlegał rozpatrzeniu w trybie u.d.i.p. Zauważyć przy tym należy, że skarżący składając ten wniosek nie powołał się na przepisy u.d.i.p. Wniosek ten, jako pochodzący od strony postępowania dołączony został do akt sprawy o sygn. [...]. Na podstawie zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału [...] z dnia [...] sierpnia 2024 r. pismem z dnia [...] września 2024 r. poinformowano skarżącego o dacie uprawomocnienia się wyroku wydanego w jego sprawie. Powyższa korespondencja została doręczona skarżącemu (za pośrednictwem ePUAP) w dniu [...] września 2024. Sposób załatwienia przedmiotowego wniosku był prawidłowy.
Nie mając zaś podstaw do zastosowania przepisów u.d.i.p. w zakresie udostępnienia żądanych przez skarżącego informacji organ nie mógł pozostawać
w bezczynności w tym przedmiocie. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.