Pełny tekst orzeczenia II SAB/Wa 515/15

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Iwona Dąbrowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2015 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [...] na rzecz skarżącego K. G. kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE

K.G. zaskarżył do sądu administracyjnego bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W., w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zarzucając naruszenie przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.) – powoływanej także jako: "u.d.i.p."– przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie wskutek przyjęcia, że data urodzenia i miejscowość zamieszkania sędziego nie stanowi informacji publicznej, a także art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie mimo, że objęte żądaniem wniosku dane stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w e-mailu z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. (na adres e-mail wskazany na stronie internetowej tego sądu) o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów tego sądu z rozbiciem na poszczególne wydziały. Informacja zwrotna miała zostać udzielona w formie elektronicznej na adres e-mail wnioskodawcy.

W ocenie skarżącego informacja o dacie urodzenia sędziego (a więc dniu, miesiącu i roku tego zdarzenia) jest informacją mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej. Zakreśla ona bowiem cezurę czasową pełnienia funkcji sędziego. Zgodnie z art. 61 § 1 pkt 5 ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 427 ze zm.), powoływanej dalej również jako "u.s.p." na stanowisko sędziego w sądzie rejonowym może być powołany ten, kto ukończył 29 lat. Jednocześnie w myśl art. 69 § 1 tej ustawy sędzia przechodzi w stan spoczynku co do zasady z dniem ukończenia 67 roku życia (albo z dniem osiągnięcia wieku określonego w § 1a tego przepisu), a może przejść w stan spoczynku na swój wniosek po ukończeniu 55 lat przez kobietę i 60 lat przez mężczyznę (art. 69 § 2 powołanej ustawy). Z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że ustawodawca przyjmuje wprost, iż sędziami sądu powszechnego nie mogą być osoby poniżej i powyżej określonego wieku.

Zdaniem skarżącego, powyższe oznacza, że dane odnoszące się do daty urodzenia sędziego, zakreślające cezurę czasową pełnienia przez niego funkcji sędziego, są nierozerwalnie związane z tą funkcją, a zatem stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d) u.d.i.p. Na potwierdzenie tego stanowiska skarżący przytoczył kilka orzeczeń sądów administracyjnych. Skarżący wskazał ponadto, że sylwetki osób przedstawianych Prezydentowi RP do powołania na urząd sędziego są w bardzo szerokim zakresie opisywane w uchwałach Krajowej Rady Sądownictwa. Każdy taki opis rozpoczyna się od podania daty urodzenia przyszłego sędziego danego sądu - tj. dnia, miesiąca i roku urodzenia.

Według skarżącego tak samo uznać należy, że dane o miejscowości zamieszkania sędziów sądów powszechnych stanowią informację publiczną, co wynika z art. 95 § 1-3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Skarżący żąda udostępnienia informacji publicznej, polegającej na wskazaniu miejscowości zamieszkania sędziów celem ustalenia, którzy z nich zamieszkują w miejscu pełnienia służby, a którzy poza nią - i w jakiej odległości od sądu, a następnie skali wydatków z budżetu państwa na pokrycie kosztów dojazdów sędziów. Skarżący dodał, że w świetle art. 95 u.s.p., informacja o miejscowości zamieszkania sędziego ma ścisły związek z pełnieniem przezeń funkcji publicznej i nie pozostaje bez wpływu na warunki jej wykonywania. Należy mieć bowiem na uwadze, że dojazdy z miejsca zamieszkania do siedziby sądu i z powrotem są uciążliwe i czasochłonne, co może rzutować na jakość wykonywanej pracy. Nadto dojazdy generują należności zwiększające wydatki budżetowe sądu (które w całości finansowane są ze środków publicznych). Im większa odległość od miejscowości zamieszkania sędziego do miejscowości będącej siedzibą sądu, tym większy jest negatywny wpływ na jakość pracy sędziego i tym większe są wydatki ponoszone ze środków publicznych na pokrycie kosztów dojazdu.

Następnie skarżący wyjaśnił, że bezczynność organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w terminie ustawowym nie udostępnia jej w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia w formie decyzji administracyjnej. Skarżący zarzucił, że w przedmiotowej sprawie do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie udostępnił żądanej informacji w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ani też nie wydał decyzji odmownej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W konsekwencji uznać, jego zdaniem, należy, że organ pozostaje w bezczynności w udostępnieniu skarżącemu objętej wnioskiem informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ przesłał listę sędziów Sądu Rejonowego [...] w W. i jednocześnie wskazał, że brak jest podstaw do udostępnienia skarżącemu informacji w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów Sądu Rejonowego [...] w W., albowiem, zdaniem organu, żądane informacje nie stanowią informacji publicznej.

Następnie pismem z dnia [...] lutego 2015 r. organ przesłał skarżącemu żądane przez niego informacje.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego [...] w W. organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2015 r., po ponownym przeanalizowaniu żądania, została udzielona skarżącemu informacja publiczna zawierająca pełne dane, określające wydział wraz z imionami i nazwiskami sędziów pracujących w danym wydziale, a także dane dotyczące daty urodzenia i miejscowości zamieszkania poszczególnych sędziów pełniących funkcję w Sądzie Rejonowym [...] w W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji.

Natomiast o bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mówimy wtedy, gdy organ zobligowany był udostępnić informację publiczną na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a tego nie uczynił i jednocześnie nie wydał stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji.

W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, zobowiązuje organ do załatwienia w określonym terminie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, przy czym sąd nie przesądza o tym, czy zobowiązany podmiot ma udostępnić żądaną informację, czy też powinien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Na marginesie wskazać również wypada, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej dla swej dopuszczalności nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia.

Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Stąd prawo do informacji publicznej jest zasadą, a wyjątki od niego mogą być interpretowane wyłącznie ściśle.

Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 ustawy). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 ustawy).

W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się od Prezesa Sądu Rejonowego [...] w W. udostępnienia informacji publicznej w zakresie dat urodzenia i miejscowości zamieszkania wszystkich sędziów z rozbiciem na poszczególne wydziały. Do dnia wniesienia skargi organ stał na stanowisku, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Prezes Sądu Rejonowego [...]

w W. nie pozostaje w bezczynności, bowiem wniosek K.G. z dnia [...] sierpnia 2014 r. został załatwiony.

Postępowanie w tym zakresie stało się zatem bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Badając wszakże przedmiotową skargę sąd miał na względzie, że art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy doszło do rażącego naruszenia prawa czy też nie. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. wyrazu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do dokonania określonej czynności. Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu, bezczynność organu nie miała charakteru rażącego, spowodowana była bowiem błędnym przekonaniem co do charakteru żądanych informacji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot.