II SAB/Wa 449/24

II SAB/Wa 449/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-02-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Danuta Kania /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M.J. na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. J. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej: "RPO", "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2024 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynął e-mail Skarżącego, w którym wnioskodawca wystąpił o podanie informacji:
1) jakie czynności określone w art. 14 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2023 r., poz. 1058), dalej: "ustawa o RPO", dokonano w toku badania sprawy (Skarżący załączył do wniosku pismo w sprawie [...]),
2) jakie ustalenia poczynił RPO w ramach badania sprawy co do zakresu naruszenia prawa - chodzi o zakres konkluzji,
3) jakie pisma (poza załączonym) RPO skierował do instytucji i organów w zakresie wskazanym w art. 14 ustawy o RPO do organów procedujących w sprawie.
Ponadto Skarżący wystąpił o komentarz do następujących pytań: czy zdaniem RPO zakres dotychczas podjętych czynności jest prawidłowy i wyczerpujący; czy w ocenie RPO prowadzenie postępowania przeciwko osobie chorej psychicznie z pominięciem ochrony szczególnej takich osoby (co wynika z przepisów międzynarodowych, w tym EKPC) jest prawidłowe i zgodne z prawem; czy w związku z przygotowaniem materiału dla jednej z TV możliwe jest nagranie rozmowy z RPO na kanwie tej sprawy w celu zadania kilku pytań przed kamerą o zakres działania RPO w tej sprawie.
W piśmie z dnia [...] marca 2024 r. organ wskazał, że sprawa będąca przedmiotem wniosku wpłynęła i została zarejestrowana w Biurze Pełnomocnika Terenowego Rzecznika Praw Obywatelskich w [...] w dniu [...] września 2023 r. pod nr [...]. W dniu [...] grudnia 2024 r. zwrócono się o udzielenie informacji o stanie sprawy do Przewodniczącego Wydziału [...] Sądu Rejonowego w [...] (sygn. akt [...], [...]). Przewodniczący Wydziału [...] Sądu Rejonowego w [...] pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. poinformował o stanie sprawy. Nadto organ wskazał, że Skarżący otrzymał informacje w niniejszej sprawie w dniu [...] lutego 2024 r.
W dniu [...] marca 2024 r. Skarżący za pośrednictwem wiadomości e-mail zwrócił się o udzielenie informacji, czy poza wystąpieniem i zreferowaniem stanu sprawy lub przesłaniem akt - RPO podjął jakiekolwiek czynności faktyczne wskazane w art. 14 ust. 2 - 7 ustawy o RPO. W razie udzielenia pozytywnej odpowiedzi Skarżący wniósł o doręczenie mu odpisu korespondencji w tym zakresie.
W piśmie z dnia [...] marca 2024 r. organ wskazał, iż w świetle informacji z Sądu oraz ze względu na przedmiot sprawy, a także z uwagi na kompetencje RPO, ograniczono się do udzielenia Skarżącemu powyższych wyjaśnień (art. 14 pkt 1 ustawy o RPO). W związku z tym dalsze działania w trybie art. 14 pkt 2-7 ustawy o RPO nie były podejmowane.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2024 r. M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Rzecznika Praw Obywatelskich, wnosząc o:
1) zobowiązanie organu do ujawnienia informacji publicznej w terminie 14 dni na wniosek z dnia z dnia [...] marca 2024 r., tj. czy RPO podjął jakiekolwiek czynności faktyczne wskazane w art. 14 ust. 2-7 ustawy o RPO,
2) stwierdzenie bezczynności zobowiązanego w ujawnieniu informacji publicznej,
3) wymierzenie grzywny w trybie art. 154 § 6 ustawy o p.p.s.a. w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia,
4) zasądzenie odszkodowania w trybie art. 154 § 7 p.p.s.a w kwocie co najmniej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia.
Skarżący wniósł również o zasądzenie od organu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów dojazdu na rozprawę w przypadku jej wyznaczenia w kwocie 50 km x 1,15 zł/km w obie strony, co stanowi 115 zł za każdą rozprawę stacjonarną.
W motywach skargi Skarżący wskazał, że jest właścicielem i redaktorem naczelnym portalu [...] zarejestrowanego jako wydawnictwo prasowe pod nr [...] (postanowienie Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt [...]). Powołał się na wniosek z dnia [...] marca 2024 r. Podkreślił, że Skarżący do dnia wniesienia skargi nie udzielił odpowiedzi we wnioskowanym zakresie i w jego ocenie celowo ignoruje pytanie, co ma na celu uniemożliwienie sporządzenia krytyki prasowej.
W odpowiedzi na skargę RPO wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że ustawa o RPO w art. 1 ust. 3 stanowi, że w sprawach o ochronę wolności lub praw człowieka i obywatela Rzecznik bada, czy wskutek działania lub zaniechania organów, organizacji lub instytucji zobowiązanych do ich przestrzegania, nie nastąpiło naruszenie prawa, zasad współżycia i sprawiedliwości społecznej. Czynności, które Rzecznik może podjąć po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem określa art. 11 ww. ustawy, zgodnie z którym RPO może: a) podjąć sprawę, b) poinformować wnioskodawcę o przysługujących mu środkach działania, c) przekazać sprawę innemu organowi według właściwości lub d) sprawy nie podjąć - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy.
W obowiązującym porządku prawnym nie istnieje jakakolwiek norma prawna, obligująca Rzecznika do podejmowania żądanych przez obywateli działań we wszystkich sprawach, w których zwracają się do tego organu. Decyzja o podjęciu lub niepodjęciu sprawy zależy bowiem wyłącznie od suwerennej oceny Rzecznika co do tego, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające jego działanie, tj. naruszenie wolności lub praw człowieka i obywatela.
Powołując się na przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 1914), organ wskazał, że na dziennikarzach spoczywa prawo i obowiązek wszechstronnego, obiektywnego, niezależnego, odważnego i wnikliwego przedstawiania i weryfikowania poczynań władzy publicznej, a także wszelkich przejawów życia mających znaczenie dla dobra publicznego. Prasa pełni funkcję służebną wobec ludzi, działa ze względu na ludzi oraz w ich interesie. Prasa nie działa w swoim interesie, nie realizuje więc swoich partykularnych dążeń, ambicji, celów, lecz podejmuje aktywność w interesie społecznym. Natomiast sprawa, w której ramach Skarżący zwrócił się do Rzecznika o udzielenie informacji dotyczyła osoby trzeciej - tj. T. S.. W sprawie tej Skarżący (jako Wnioskodawca) otrzymał odpowiedzi z dnia: [...] września 2023 r., [...] grudnia 2023 r. i [...] lutego 2024 r. w trybie przepisów ustawy o RPO.
Organ podkreślił przy tym, że osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną, ma takie same uprawnienia w tym zakresie jak osoba działająca na podstawie ustawy z dnia 6 września 2021 r o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902), dalej: "u.d.i.p.", a co za tym idzie, w przypadku tej osoby stosuje się przepisy u.d.i.p.
Jednocześnie organ wskazał, że ustawa o RPO jest ustawą szczególną w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.d.i.p., ustalającą zasady dostępu do informacji o toku postępowań w sprawach, w których obywatele zwracają się do wskazanego organu o ochronę ich wolności lub praw.
Organ stwierdził również, że domaganie się udostępnienia informacji publicznej w sprawie własnej (osobistej, indywidualnej - w niniejszym przypadku Skarżący jest Wnioskodawcą) stanowi nadużycie prawa. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2024 r. Skarżący wskazał, że przedmiotem skargi jest wniosek z dnia [...] marca 2024 r. złożony w trybie art. 3a ustawy Prawo Prasowe. We wniosku tym Skarżący żądał udzielenia informacji o działaniach Rzecznika wskazanych w art. 14 ust. 2-7 ustawy o RPO, tj. podania jakie czynności - enumeratywnie wymienione w ustawie - podmiot zobowiązany wykonał.
Skarżący podkreślił, że wnioskowana informacja w myśl art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. jest informacją publiczną, dotyczy bowiem danych o sposobie procedowania organu publicznego. Odrębną kwestią jest natomiast to, czy ujawnieniu podlega treść dokumentu wytworzonego przez władze publiczne w związku z wykonywaniem przez nie zadań ustawowych. Z tego punktu widzenia, zdaniem Skarżącego, istotna jest okoliczność, że to właśnie Skarżący powiadomił RPO o istnieniu zagadnienia wymagającego interwencji tego organu. Wskazał przy tym na szereg konkretnych okoliczności faktycznych z powołaniem się na dane osobowe, sygnatury akt postępowania i inne wrażliwe dane. Przy czym - nie negując potrzeby ochrony danych osobowych oraz informacji poufnych poprzez ich anonimizację, treść dokumentów powinna być udostępniona prasie. Dokumenty pozwalają bowiem, podobnie jak opisane fakty co do zakresu podjętych czynności, ustalić, czy organ faktycznie wykonuje powierzone mu w ustawie obowiązki. Treść wystąpień, wniosków, czy choćby pism stanowiących element korespondencji, pozwala odtworzyć zakres czynności podmiotu zobowiązanego, a w okolicznościach sprawy raczej ich brak. Nie sposób bowiem nie odnieść wrażenia, że podmiot zobowiązany pod pozorem ochrony danych osobowych stara się ukryć własną bezczynność.
Powyższa kwestia, jak podkreślił Skarżący, miała być przedmiotem krytyki prasowej, której organ stara się zapobiec.
Dalej Skarżący odwołał się do treści art. 4 ustawy Prawo prasowe oraz licznego orzecznictwa sądów administracyjnych. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom organu nie złożył skargi w swojej własnej sprawie, lecz jako organ prasowy domaga się ujawnienia informacji publicznej. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, to w świetle art. 4 ww. ustawy i tak powinna zostać ujawniona. Samo bowiem oświadczenie podmiotu zobowiązanego, że wnioskowane dokumenty, o których odpis zwróciła się redakcja, mają status dokumentu prywatnego - nie jest wystarczający do odmowy udzielenia prasie informacji w trybie ww. przepisu.
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 433/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę ze skargi M. J. zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga została rozpoznana w oparciu o art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Przepisy te stanowią, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność ma na celu ochronę procesową strony przez doprowadzenie do załatwienia sprawy administracyjnej, czy też - w przypadku, gdy znajduje zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej - przez rozpoznanie wniosku w oparciu o przepisy u.d.i.p.
W przypadku skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej Sąd dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Rzecznik Praw Obywatelskich, jako samodzielny organ państwowy, stojący na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w innych aktach prawnych, jest więc podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Informacją publiczną jest natomiast każda informacja o sprawie publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Pojęcie "sprawa publiczna" oznacza natomiast przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych.
W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych "informację publiczną" definiuje się jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1574/19; CBOSA). O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p., decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji.
Kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu, wymienia art. 6 ust. 1 u.d.i.p., jednak nie stanowi on katalogu zamkniętego. Zgodnie z ww. przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (pkt 3); danych publicznych obejmujących: treść i postać dokumentów urzędowych, stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, informację o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych (pkt 4 lit. a - d); majątku publicznym.
Aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów bądź stanu określonych zjawisk istniejących w chwili udzielenia informacji (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2130/11; CBOSA).
Informacje będące przedmiotem wniosku z dnia [...] marca 2024 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Skarżący domagał się udzielenia odpowiedzi na pytanie czy Rzecznik Praw Obywatelskich podjął jakiekolwiek czynności faktyczne wskazane w art. 14 pkt 2 - 7 ustawy o RPO w sprawie licytacji mieszkania wymienionej osoby, o której mowa w piśmie RPO z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] (w aktach sprawy).
Nadmienić należy, że zgodnie z ww. przepisem po zbadaniu sprawy Rzecznik może: 2) skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie wolności i praw człowieka i obywatela; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej; 3) zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa; 4) żądać wszczęcia postępowania w sprawach cywilnych, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu - na prawach przysługujących prokuratorowi; 5) żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawach o przestępstwa ścigane z urzędu; 6) zwrócić się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnosić skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczyć w tych postępowaniach - na prawach przysługujących prokuratorowi; 7) wystąpić z wnioskiem o ukaranie, a także o uchylenie prawomocnego rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
Wniosek z dnia [...] marca 2024 r. został poprzedzony wnioskiem Skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r., w którym domagał się on udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące podjętych przez RPO działań w ww. sprawie. W odpowiedzi na ten wniosek RPO, w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. wystosowanym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, poinformował Skarżącego o podjętych czynnościach.
Natomiast w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2024 r. RPO poinformował Skarżącego, że nie podejmował dalszych działań w trybie art. 14 pkt 2 - 7 ustawy o RPO (poza wymienionymi w piśmie z dnia [...] marca 2024 r.).
Z tak sformułowanej odpowiedzi wynika w sposób jednoznaczny, że RPO nie mógł udostępnić żądanych informacji w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro bowiem żadnych innych działań (niż te wskazane w piśmie z dnia [...] marca 2024 r.) w trybie ww. przepisów nie podejmował, to informacji o nich nie posiadał.
Zaznaczyć należy, że na gruncie u.d.i.p. organ może podjąć następujące czynności: udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, jeśli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź jeśli stwierdzi, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.); poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). W przypadku natomiast gdy organ stwierdzi, że nie posiada żądanej informacji publicznej powinien poinformować o tym wnioskodawcę, czyniąc to w formie zwykłego pisma (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). W piśmie tym organ powinien również wyjaśnić przyczyny takiego stanu rzeczy.
W niniejszej sprawie z pisma organu z dnia [...] marca 2024 r. wynika, że organ nie posiada wnioskowanych informacji. Jednocześnie w piśmie tym wskazano powody, dla których organ nie podjął kolejnych działań w trybie art. 14 pkt 2 - 7 ustawy o RPO (ponad te opisane w piśmie z dnia [...] marca 2024 r.). Powołano się mianowicie na charakter sprawy oraz ustawowe kompetencje Rzecznika Spraw Obywatelskich. Pismo to zostało skierowane do Skarżącego w ustawowym, 14-dniowym terminie (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.).
W świetle powyższego zarzuty i wnioski skargi (o stwierdzenie bezczynności w ujawnieniu informacji publicznej, wymierzenie grzywny oraz przyznanie sumy pieniężnej) są nieuzasadnione. Brak jest bowiem podstaw do uznania, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności wobec wniosku Skarżącego z dnia [...] marca 2024 r. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje argument podnoszony przez Skarżącego w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2024 r., że ww. wniosek został złożony w trybie art. 3 ustawy Prawo prasowe (zgodnie z którym w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej) oraz, że powodem złożenia wniosku było sporządzenie krytyki prasowej wobec działalności RPO. Wniosek został bowiem rozpoznany w trybie u.d.i.p. Wobec nieposiadania dodatkowych informacji o podjętych działaniach organ poinformował o tym Skarżącego w formie pisemnej, dochowując ustawowego terminu. Rozpoznał zatem wniosek w jednej z form przewidzianych w u.d.i.p. Domaganie się przez Skarżącego informacji, których organ de facto nie posiada, nie może skutkować odmienną oceną faktycznych i prawnych okoliczności niniejszej sprawy.
Na marginesie już tylko zauważyć należy, że wbrew stanowisku przedstawionemu w odpowiedzi na skargę ustawa o RPO nie przewiduje odmiennych zasad i trybu dostępu do informacji publicznej, zatem przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Organ zresztą nie kwestionował zasadności rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2024 r. (i poprzedniego wniosku z dnia [...] lutego 2024 r.) w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wskazać również należy, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych "nadużycie prawa do informacji" - niezdefiniowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej - stanowi dopuszczalną podstawę odmowy udostępniania informacji publicznej, choć przewidzianą dla sytuacji skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej. Odmowa ta może mieć miejsce wówczas, gdy organ stwierdzi, iż celem działania wnioskodawcy nie jest jakakolwiek dbałość o interes publiczny, lecz wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie funkcjonowania określonego organu bądź całego szeregu innych organów władzy publicznej, do których skierował on swoje wnioski. W takiej jednak sytuacji organ obowiązany jest orzec w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Skierowanie w takim przypadku zwykłego pisma do wnioskodawcy jest niewystarczające (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4371/21 oraz powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo; CBOSA).
Zauważyć również trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wypowiadano się już na temat kwestii "sprawy własnej" - jako błędnego kryterium oceny prawidłowości korzystania z prawa dostępu do informacji publicznej I tak np. w wyroku z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7440/21 (CBOSA), NSA stwierdził, że kryterium "sprawy własnej", rozumianej jako indywidualna sprawa dotycząca wnioskodawcy, jest nieczytelne i w istocie dyskryminujące wnioskodawcę w stosunku do innych osób. Jego przyjęcie prowadzi bowiem do konkluzji, iż - wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej - prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację, co z kolei oznacza, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"). Pogląd, wedle którego nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie, prowadziłby do absurdalnego wniosku, iż informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności, bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, byłaby dostępna dla "każdego" za wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. Podobne stanowisko zajął NSA np. w wyrokach z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 2615/21 oraz z dnia 14 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 1210/23 (CBOSA) wskazując, iż dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czy art. 6 ust. 1 u.d.i.p., nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej", ani cel, dla jakiego wnioskodawca żąda udostępnienia informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa, może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa, a wówczas prowadzić do odmowy jego ochrony.
Powyższe uwagi, poczynione wobec argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, nie mają jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kluczowe w sprawie pozostaje bowiem to, że wobec udzielenia odpowiedzi - jak w piśmie z dnia [...] marca 2024 r. - w terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ nie pozostawał w bezczynności.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.