II SAB/Wa 431/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6480 658 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. art. 13 ust. 1 i 2, 16 ust. 1 Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2018 poz 1914 art. art. 3a, 6 ust. 2 Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (t. j.) Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 25 par. 1 i 3 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2024 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę Uzasadnienie Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanemu dalej "organem", bezczynność przy rozpatrywaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z [...] kwietnia 20223 r. (w komparycji pisma powołano omyłkowo datę - "[...] września 2022 r."). W skarze zarzucano równocześnie przewlekłość postępowania organu, jednakże - w wobec realiów rozpoznawanej sprawy - zarzuty Wnioskodawcy Sąd oceniał w kontekście ewentualnej bezczynności, o czym w dalszej części uzasadnienia. W skardze wniesiono o ocenę przez Sąd czy: - wnioskowane informacje o zarządzaniu finansami publicznymi przez organ administracji publicznej stanowią informację publiczną - jeśli zaś tak, o zobowiązanie organu do udzielenia informacji, - organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w zakresie wskazanym wnioskiem, - doszło do przewlekłości postępowania przez organ bądź jego bezczynności, - działanie organu w realizacji wniosku było zgodne z prawem - jeśli doszło do naruszenia prawa, aby Sąd wymierzył organowi adekwatną grzywnę. Uzasadniając skargę wskazano m.in.: - Wnioskodawca – w piśmie z [...] kwietnia 2023 r. – sformułował do organu żądanie - w imieniu redakcji tytułu prasowego [...]: "o udzielenie informacji publicznej dotyczący poniższych kwestii związanych z zarządzaniem przez organ rentowy finansami publicznymi: W związku z faktem, że ZUS złożył prywatne akty oskarżenia za zniesławienie organu rentowego, które finansował z funduszy publicznych, a także złożył pozwy cywilne o naruszenie dóbr osobistych, również opłacone z finansów publicznych, wobec liderów związku zawodowego [...] czyli wobec P. S. oraz I. G., redakcja tytułu prasowego [...] niniejszym zadaje pytanie prasowe w ramach wniosku o udostępnienie informacji publicznej, aby zebrać rzetelną informację od organu rentowego do przygotowywanej publikacji prasowej, prosimy o udzielenie poniższych informacji. 1. Pan S. M.nazwał ZUS piramidą finansową w swoich filmach, które dotarły do ponad 200 tysięcy odbiorców. Czy nazwanie ZUS piramidą finansową jest zgodne z oczekiwaniem organu rentowego stosowania wobec niego takiego nazewnictwa ? 2. W związku z nazwaniem ZUS przez Pana S. M. piramidą finansową organ rentowy zamierza skierować wobec tego człowieka prywatny akt oskarżenia za zniesławienie, analogicznie jak to ZUS zrobił wobec [...], za ich wypowiedzi na temat funkcjonowania organu rentowego ? 3. Jeśli ZUS zamierza złożyć prywatny akt oskarżenia wobec S. M. to kiedy ? 4. Jeżeli ZUS mimo złożenia aktu oskarżenia wobec P. S. i I. G. za ich wypowiedzi nie zamierza złożyć prywatnego aktu oskarżenia wobec S. M. za jego wypowiedzi to proszę o wyjaśnienie opinii publicznej dlaczego. 5. W związku z nazwaniem ZUS przez Pana S. M. piramidą, finansową organ rentowy zamierza skierować wobec tego człowieka pozew o naruszenie dóbr osobistych, analogicznie jak to ZUS zrobił wobec [...], za ich wypowiedzi na temat funkcjonowania organu rentowego ? 6. Jeśli ZUS zamierza złożyć pozew o naruszenie dóbr osobistych wobec S. . to kiedy ? 7. Jeżeli ZUS mimo złożenia pozwów o naruszenie dóbr osobistych wobec [...] za ich wypowiedzi nie zamierza złożyć pozwu o naruszenie dóbr osobistych wobec S. M. za jego wypowiedzi to proszę o wyjaśnienie opinii publicznej dlaczego. 8. Czy organ rentowy zgadza się z porównywaniem ZUS do A.? A jeśli nie to czy zamierza za to porównanie pozwać o naruszenie dóbr osobistych S. M. ? 9. Czy organ rentowy zgadza się z porównywaniem ZUS do A.? A jeśli nie to czy zamierza za to porównanie złożyć wobec S. M. prywatny akt oskarżenia za zniesławienie ? 10. Prosimy o przedstawienie oficjalnego stanowiska ZUS dotyczące porównanie organu rentowego zarówno do piramidy finansowej, jak i do firmy [...], które to porównaniu użył Pan S. M. 11. Jeśli organ rentowy nie zamierza składać pozwu o naruszenie dóbr osobistych wobec Pana S. M. to prosimy wyjaśnić opinii publicznej skąd wynika różnica decyzji ZUS co do tego, że wypowiedzi [...] naruszały dobra osobiste organu rentowego, a nazwanie organu organizacją przestępczą bo taką jest piramida finansowa, oraz porównanie działalności ZUS do A., jest dla ZUS akceptowalne ? 12. Jeśli organ rentowy nie zamierza składać prywatnego aktu oskarżenia za zniesławienie wobec Pana S. M. to prosimy wyjaśnić opinii publicznej skąd wynika różnica decyzji ZUS co do tego, że wypowiedzi [...] stanowiły zniesławienie organu rentowego, a nazwanie organu organizacją przestępczą bo taką jest piramida finansowa, oraz porównanie działalności ZUS do A., jest dla ZUS akceptowalne ?", - w odpowiedzi organ uznał, że wyżej wymienione kwestie nie dotyczą informacji publicznych - mimo, że wprost odnoszą się do wizerunku, reputacji, dobrego imienia organu rentowego jako instytucji zaufania publicznego; wobec członków związku zawodowego osoby zatrudnione przez organ (p. D.W. – zwanego dalej "Prezesem") przygotowują akty oskarżenia o zniesławienia, a także pozwy o naruszanie dóbr osobistych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako "ZUS") - za zarzucanie organowi działań wbrew prawu, poza prawem i ze złamaniem prawa; jednocześnie gdy p. S. M., zwany dalej Politykiem" - docierając do grona kilkuset tysięcy odbiorców przyrównuje reputację i dobre imię ZUS do organizacji kryminalnej (taką są wszak piramidy finansowe) - Prezes "mataczy, kluczy i nie chce udzielić odpowiedzi na wniosek o informacje publiczne"; niedawno Państwowa Inspekcja Pracy oceniła, że ZUS złamał prawo wobec liderki związku zawodowego - pracowniczki ZUS i skierował wobec osoby winnej wniosek o ukaranie za wykroczenie, wobec uznania za możliwe zwolnienie liderki związku; pozwy i akty oskarżenia wobec członków związków zawodowych są finansowane z funduszy publicznych; jednocześnie nie udzielono odpowiedzi, czy pozwano Polityka za zrównanie reputacji ZUS do organizacji przestępczej, - skarga dlatego jawi się jako konieczna – pytania wprost odnosiły się do publicznego wizerunku ZUS, jako organizacji zaufania publicznego. W dalszej części uzasadnienia skargi sformułowano szerokie stanowisko Wnioskodawcy, gdzie wywodzono dlaczego - z perspektywy interesu publicznego - istotne jest uzyskanie żądanych informacji. W uzasadnieniu przywołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 września 2022 r. (sygn. akt II SAB/Wa 192/22) oraz go załączono. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie - ewentualnie oddalenie w całości, w przypadku przyjęcia do rozpoznania. W uzasadnieniu wskazano: - przywołany w skardze znak sprawy nie dotyczy tej z wniosku datowanego [...] września 2022 r. - przywołanego przez Wnioskodawcę; dotyczy on natomiast sprawy, prowadzonej przez organ, na skutek wniosku z [...] kwietnia 2023 r., o udostępnienie informacji publicznej - o treści, przywołanej w dalszej części skargi, - Wnioskodawca wskazał wprawdzie w skardze, że dotyczy ona bezczynności na wniosek z [...] września 2022 r.; przytoczył jednak treść wniosku z [...] kwietnia 2023 r., jak również załączył go do skargi; organ stąd przyjął, że zarzut bezczynności należy odnieść do tegoż wniosku i odpowiedzi udzielonej przez organ pismem z [...] maja 2023 r.; zwłaszcza, że Wnioskodawca w treści skargi nawiązuje bezpośrednio do treści tego właśnie pisma; wskazuje również - jako bezpośrednią przyczynę złożenia skargi - pismo z [...] maja 2023 r., które stanowi odpowiedź na wniosek z [...] kwietnia 2023 r., - w istocie zatem skarga dotyczy sposobu realizacji przez organ wniosku z [...] kwietnia 2023 r., - wobec wystąpienia Wnioskodawcy organ, jako właściwy do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, szczegółowo poinformował Wnioskodawcę - w piśmie z [...] maja 2023 r. - o powodach nieudostępnienia żądanych informacji; zgodnie ze stanowiskiem organu, nie stanowią one informacji publicznej, w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji", - nie można ich udostępnić w trybie przepisów o dostępu do informacji publicznej; jak wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2021 r. (sygn. akt III OSK 1036/21, dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), informacja publiczna winna: "[...] dotyczyć sfery istniejących już danych i faktów, i może pochodzić od dowolnych podmiotów, jeżeli tylko dotyczy "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Za informację publiczną uznaje się zatem m in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne bądź funkcje publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez te podmioty wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą bezpośrednio od nich"; w oparciu o to nie stanowi informacji publicznej sam zamiar organu, jeżeli nie znalazł on odzwierciedlenia w wytworzonych przezeń dokumentach; podniesiono też - przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych – że pojęcie "sfery faktów" w analizowanym kontekście rozumie się szeroko, jako synonim "istniejącego już stanu rzeczy lub już dokonanych czynności" i jest przeciwstawione "zdarzeniom przyszłym", "niezmaterializowanym w żaden sposób zamierzeniom" (tak np. M. Bidziński [w:] M. Bidziński i in., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2018, art. 6 Nb 2), tudzież "sferze przypuszczeń, bądź podejrzeń" (tak wyroki: NSA o sygn. akt III OSK 1187/21, i WSA sygn. akt III SAB/Gd 212/22 – dostępne w CBOSA); nie stanowi zatem informacji publicznej sam zamiar organu, jeżeli nie znalazł odzwierciedlenia w wytworzonych dokumentach; innymi słowy - co słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 10 czerwca 2015 r. (sygn. akt IV SA/Po 229/15 – dostępny w CBOSA): "[...] nie można uznać za informacje publiczną tylko samego zamiaru [...]"; stanowisko to potwierdzają również wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 14 grudnia 2022 r. (sygn. akt II SAB/Sz 258/22 – dostępny w CBOSA) oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 16 marca 2023 r. (sygn. akt II SAB/OI 207/22 – dostępny w CBOSA); zgodnie z nimi: "informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, a także wniosek z żądaniem wydania stanowiska w konkretnej sprawie należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej"; wyjaśniono również, że ustawa o informacji nie może być i nie jest środkiem w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji; zakres przedmiotowy ustawy obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (tak wyrok WSA o sygn. akt IV SAB/Wr 718/22 – dostępny w CBOSA); wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o informacji i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów; przywołano orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym: "W informacji, której wnioskodawca się domaga, brak opisu rzeczywistości, który można by udostępnić, żądane informacje nie dotyczą faktów, a motywacji, czy przesłanek działania podmiotu zobowiązanego, co nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p." (wyrok WSA o sygn. akt IV SAB/Po 112/22 - analogicznie wyroki WSA sygn. akt III SAB/GI 63/21 oraz II SAB/Wa 607/19 – dostępne w CBOSA), - sprawa, której dotyczy skarga, nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego; rozpoznając skargę sąd, bada w pierwszej kolejności, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega jego kontroli; sprawa, której dotyczy skarga, nie należy do zawierających się w katalogu, objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych, - przedmiotem skargi jest de facto pismo z [...] maja 2023 r., w którym organ ustosunkował się do wniosku z [...] kwietnia 2023 r. - szczegółowo tam wyjaśniono, że żądania nie dotyczą informacji publicznej i nie mogą zostać zrealizowane w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznej, - dopiero na etapie wydawania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji odesłano w ustawie o informacji do stosowania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." – tak art. 16; wówczas wydaje się rozstrzygnięcie, podlegające kontroli sądów administracyjnych, - w przedmiotowej sprawie nie wydano decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (podlegającej kontroli sądów administracyjnych); wnioskowane informacje nie stanowią bowiem informacji publicznej - podlegającej udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o informacji, - w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, wedle którego pismo informacyjne, że żądana informacja nie ma charakteru publicznej, nie podlega kognicji sądów administracyjnych; w związku z tym nie przysługuje na pismo z [...] maja 2023 r. skarga do sądu administracyjnego; stanowi to przesłankę odrzucenia skargi, - jedynie z ostrożności procesowej, organ wnosi o oddalenie skargi w całości, - przedmiotem skargi jest bezczynność w zakresie wniosku z [...] kwietnia 2023 r. wobec pisma organu z [...] maja 2023 r. - obejmująca także niewydanie decyzji administracyjnej, o odmowie udostępnienia informacji, - rozpoznając wniosek organ uznał, że żądania nie dotyczą informacji publicznej i nie można ich udostępnić w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznej, - definicję informacji publicznej zawarto w art. 1 ust. 1 ustawy o informacji; jest nią każda w sprawach publicznych; informacja publiczna podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie; przykładowy katalog danych, które podlegają udostępnieniu stanowiących informację publiczną, zawiera art. 6 ustawy o informacji; skoro zawarto tam przykładowy wykaz spraw, które uznaje się za informacje publiczne, to - dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia - należy uwzględnić także zapisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.); w art. 61 ust. 1 tego aktu ustanowiono prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa; na podstawie wskazanych powyżej przepisów trzeba przyjąć, że informacją publiczną jest każda, wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone; prawo do informacji publicznej obejmuje w szczególności uprawnienie do uzyskania informacji publicznej oraz wglądu do dokumentów urzędowych (tak: art. 3 ust. 1 ustawy o informacji), - wykładnia art. 1 ust. 1 ustawy o informacji wskazuje, że akt ten ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej i umożliwiać ich społeczną kontrolę; w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest przy tym pogląd, że ustawa o informacji nie może być i nie jest środkiem w celu występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji; oznacza to, że zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (tak np. wyrok WSA o sygn. akt IV SAB/Po 122/16 – dostępny w CBOSA); przedmiotem informacji publicznej jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa, - informacją publiczną będzie więc każda wiadomość, wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, lecz także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa; informacja publiczna dotyczy sfery faktów; nie stanowią natomiast informacji publicznej wszelkiego rodzaju wyjaśnienia, objaśnienia czy tłumaczenia organu kwestii, związanych z daną informacją publiczną, które w istocie prowadzą dopiero do wytworzenia danej informacji; udostępnieniu podlega bowiem sama informacja, stanowiąca obiektywnie istniejący fakt, nie zaś przyczyny, dla których ma ona określoną treść, czy z powodu których została podjęta bądź też nie przez dany organ, czy też znajduje się w danym, a nie innym miejscu; tego typu informacje nie stanowią informacji publicznej, dotyczącej spraw publicznych; wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o informacji; jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów (tak: wyroki WSA o sygn. akt IV SAB/Po 112/22, III SAB/GI 63/21 oraz akt II SAB/Wa 607/19 – dostępne w CBOSA), - wobec wniosku należy stwierdzić, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej; tym samym nie mogą zostać udostępnione w trybie ustawy o informacji; odnoszą się bowiem do sfery zamiarów i wyjaśnień organu, nie zaś do sfery faktów; w przedmiotowej sprawie należy podtrzymać argumentację prawną zaprezentowaną w piśmie z [...] maja 2023 r., skierowanym do Wnioskodawcy - w odpowiedzi na żądanie, - odnosząc się do zarzutów przedstawionych w uzasadnienia skargi, że: "Organ administracji publicznej nie wydał informacji publicznej we wnioskowanym zakresie, nie wydał decyzji o odmowie - mimo, że redakcja o to wnosiła w razie braku woli udzielenia informacji publicznej - za to D.W., dyrektor Departamentu Legislacyjno-Prawnego, wysłał list, w którym przekonuje, że dobre imię, reputacja i wizerunek ZUS jako organizacji przestępczej (bo taką jest przecież piramida finansowa) nie mieści się w jego rozumowaniu prawa jako informacja publiczna. W tym stanie faktycznym redakcja ocenia, że organ rentowy nie działał w realizacji wniosku o udzielenie informacji publicznej w sposób zgodny z ustawą, ani nie działał w sposób praworządny i dopuścił się przewlekłości, bezczynności oraz błędnie uznał, że zakres wnioskowanych danych nie stanowi o informacji publicznej", wskazano: wbrew twierdzeniom skargi we wniosku nie wystąpiono o wydanie decyzji w razie braku woli udzielenia informacji publicznej (w odróżnieniu do treści innych. licznie składanych do ZUS, wniosków o udostępnienie informacji publicznej); w udzielonej przez organ odpowiedzi z [...] maja 2023 r. - odnosząc się bezpośrednio do treści wniosku - wyjaśniono szczegółowo, z jakiego powodu żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, - w przedmiotowej sprawie organ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej; uznał bowiem - z powodów wskazanych powyżej – że żądana informacja nie stanowi publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji, - w świetle wskazanego stanu faktycznego nie może być wątpliwości, co do charakteru żądanych we wniosku informacji; odpowiedź w postaci zwykłego pisma stanowiła zatem właściwą formę działania organu; wydanie zaś decyzji administracyjnej, czego w skardze domaga się Wnioskodawca, jest bezpodstawne; decyzja taka byłaby dotknięta wadą nieważności z mocy prawa - zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., - w przedmiotowej sprawie złożono wniosek - za pośrednictwem platformy ePUAP [...] - kwietnia 2023 r.; mając na uwadze zachowanie ustawowego 14-dniowego terminu do udzielenia odpowiedzi, organ uczynił to [...] maja 2023 r. - 14-sty dzień upływał w niedzielę - także za pośrednictwem platformy ePUAP, - organ zatem bez zbędnej zwłoki podjął działania - rozpoznał wniosek i udzielił w tym zakresie stosownych odpowiedzi; poinformował w formie zwykłego pisma, że żądana informacja nie stanowi publicznej; nie może zostać zatem udostępniona w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznej; należy zatem uznać, że odpowiedź - w postaci zwykłego pisma - stanowiła właściwą formę działania, - prowadzi to do wniosku, że - rozpoznając wniosek w opisany sposób - organ nie pozostawał w bezczynności; nie ma też mowy o przewlekłym prowadzeniu postępowania; Wnioskodawca zdaje się przy tym utożsamiać przewlekłość i bezczynność organu z nieudzielaniem mu informacji o takiej treści i w takiej formie, jakich on żąda - niezależnie od tego, czy stanowią one w danym wypadku informację publiczną, czy też nie, - odnosząc się do zarzutów, sformułowanych w części skargi zatytułowanej "Uzasadnienie" - w pkt 1-29, wskazano, że nie odnoszą się one w żaden sposób do treści pisma organu z [...] maja 2023 r., stanowiącego odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej; odpowiedź ta zawierała jedynie odnoszące się konkretnie do treści wniosku wyjaśnienia - odnośnie przyczyn, dla których żądana informacja nie stanowi publicznej i w konsekwencji, z jakich względów nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznej, - odnosząc się do załączonego do skargi wyroku o sygn. akt II SAB/Wa 192/22 – dotyczącego zdaniem Wnioskodawcy analogicznej sprawy, jak w tym przypadku – wskazano: dany wyrok nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie; dotyczy sytuacji, gdy organ (Prezes Rady Ministrów) nie zrealizował w terminie wniosku o informację publiczną, przekazując go zamiast tego do właściwego ministerstwa; gdy organ tymczasem nie jest w posiadaniu żądanej informacji ma obowiązek pisemnie powiadomić wnioskodawcę o przyczynach uzasadniających jej nieudostępnienie; jedyną analogią w niniejszej sprawie może być to, że z żądaniem także wystąpił Wnioskodawca, - organ - w swym piśmie z [...] maja 2023 r. - nie powołał się też na konieczność wytworzenia w tej sprawie informacji przetworzonej i nie oczekiwał od Wnioskodawcy wykazywania szczególnej istotności dla interesu publicznego w uzyskaniu tej informacji; gdy bowiem dana informacja nie stanowi publicznej, nawet istnienie istotnego społecznie znaczenia w jej uzyskaniu nie uzasadnia udostępnienia; w skardze natomiast Wnioskodawca ponownie stara się wykazać, że organ nieprawidłowo realizuje swoje zadania oraz dopuszcza się naruszeń prawa, oraz podkreśla swe działanie w interesie publicznym oraz w interesie szerokich rzesz osób - pokrzywdzonych przez ZUS; ma to obrazować istnienie szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanych w kolejnych wystąpieniach Wnioskodawcy informacji i dokumentów; argumentacja zawarta w skardze, jak to wskazano, w znaczniej części w ogóle nie odnosi się jednak do treści pisma z [...] maja 2023 r. - mającego być podstawą do niniejszej skargi; gdy żądane informacje nie stanowią informacji publicznej, organ nie może ich udostępnić w trybie ustawy o informacji; w takiej zaś sytuacji przyczyny, dla jakich Wnioskodawca o takie informacje występuje i ocena, czy cel ich uzyskania jest istotny społecznie, nie mają znaczenia. Sąd: - nie uwzględnił wniosku o odrzucenie skargi, nie znajdując ku temu przesłanek, - rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.). Sąd zważył, co następuje: Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86). Jak wskazano, w skardze zarzucano także przewlekłe prowadzenie postępowania. Obecnie w procedurze sądowoadministracyjnej wyróżnia się instytucje skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania. W razie wniesienia skargi, gdzie zarzucono oba te stany, rolą sądu jest klasyfikacja - wedle treści skargi - którego rodzaju nieprawidłowości dopatruje się w istocie strona. Uwzględniając wywody danej skargi, Wnioskodawca upatruje wadliwości działania organu w niepodejmowaniu czynności (bezczynności) służących załatwieniu jego sprawy - przez udostępnienie informacji bądź wydanie decyzji – nie zaś w podejmowaniu działań pozornych, nieprowadzących do zakończenia sprawy (przewlekłość postępowania). W takiej sytuacji stan faktyczny Sąd ocenił w kontekście ewentualnej bezczynności organu. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź podmiot obowiązany nie dysponuje w ogóle żądaną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji. W tym kontekście chybione były wywody organu - zawarte w odpowiedzi na skargę - w kwestii wystąpienia przesłanek jej odrzucenia. Przedmiotem zaskarżenia nie jest w danej sprawie pismo organu z [...] maja 2023 r., lecz kwestia ewentualnej bezczynności - czy nie udzielając żądanej informacji - lecz wskazując w piśmie na brak podstaw ku temu - organ nie uchybił ustawowemu obowiązkowi udostępniania informacji publicznej. W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych informacji (chodziło o odpowiedź na szereg pytań), zaś podmiot – do którego wpłynęło podanie (organ) – nie uczynił tego w zakresie żądania w terminie zakreślonym ustawą o informacji. Prezentował przy tym stanowisko, że żądane wiadomości nie stanowią informacji publicznej - nie są udostępnione w trybie ustawy o informacji. Pismo - zawierające odnośne wyjaśnienie - doręczono Wnioskodawcy z zachowaniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy o informacji. Kluczowe znaczenie w sprawie ma wobec tego ustalenie, czy żądane wiadomości stanowią informację publiczną - udostępnioną w trybie przepisów ustawy o informacji. W danym zakresie w pełni zasadne jest stanowisko organu sformułowania zarówno w odpowiedzi na wniosek jak i odpowiedzi na skargę, poparte stosownymi tezami judykatury i doktryny. Wobec uprzedniego, szerokiego zreferowania ponowne przywoływanie argumentacji organu, byłoby bezzasadne. Sąd przyjmują ją w danym zakresie za własną. W istocie argumentacja organu stanowi powtórzenie zawartej w odpowiedzi na wniosek - szeroko zresztą zreferowanej w polemice wobec skargi. Wnioskodawca nie sformułował zaś argumentacji, w której kwestionowałby prawidłowość danego stanowiska. Koncentrował się na próbie wykazania samej zasadności uzyskania informacji - z perspektywy interesu publicznego. Jak trafnie wskazał organ, okoliczność ta nie może mieć istotnego znaczenia w sprawie, skoro żądana informacja nie stanowi - w myśl stosownych regulacji - publicznej. Celowość uzyskania informacji nie determinuje jej miana jako publiczna. Odnosząc się do zarzutów skargi należy jedynie zrekapitulować, że żądanych informacji - przedmiotowo dotyczących w istocie ewentualnych zamierzeń (pytania: 2, 3, 5,, 6, 8 i 9), wyjaśnienia stanowiska (pytania: 4,7,10-12) bądź ocen organu (pytania: 1, 8 i 9) - gdy nie żądano przedłożenia określonych dokumentów w danym zakresie bądź danych dostępnych dla organu w zbiorach (np. w formie elektronicznej) nie, można zaklasyfikować, jako informacji publicznej - podlegające udostępnieniu w trybie wskazanym ustawą o informacji. Intencją Wnioskodawcy – w kontekście postawionych pytań - było bowiem w istocie uzyskanie informacji wytworzonej przez organ wobec konkretnej, wyartykułowanej potrzeby - wyjaśnienia intencji, przesłanek i wskazania ewentualnych zamiarów, co musiałoby zostać zmaterializowane w formie wypowiedzi (na określonym nośniku), stanowiącej odpowiedź na konkretny wniosek, gdzie zamieszczono pytania. Procedując w sprawie Sąd miał na uwadze, że Wnioskodawca - kierując swoje żądanie do organu – wskazywał, iż występuje jako dziennikarz tytuł prasowego. Wobec treści art. 3a ustawy z dnia 28 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 1914), jego uprawnienia zakreślały jednak przepisy ustawy informacji. Jak skazano wcześniej, nie wynika z nich prawo szersze niż dostęp do informacji istniejącej – np. żądania kreowania wypowiedzi w określonych kwestiach zamierzeń czy ocen. W pewnym zakresie szersze powinności formułowania stanowiska wynikają natomiast z art. 6 ust. 2 ustawy - Prawo prasowe, co jednak wykracza poza granice tej sprawy. Sąd uznał, że stroną skarżącą jest Wnioskodawca jako osoby fizyczną - mając na uwadze treść art. 25 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powiązanie w ustawie - Prawo prasowe określonych praw i obowiązków z faktem prowadzenia działalności prasowej - w przewidzianych tym aktem formach - nie kreuje tytułu prasowego - czy jego redakcji - jako ewentualnego, osobnego podmiot praw i obowiązków w sprawach administracyjnych w rozumieniu art. 25 § 3 powołanego wcześniej aktu. Odnosząc się do meritum sprawy, organ nie pozostaje w bezczynności wobec wniesionego - w trybie przepisów ustawy o informacji - żądania Wnioskodawcy. Nie dotyczyło ono bowiem informacji publicznej, o czym poinformowano stronę pismem - w terminie zakreślonym danym aktem. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
Pełny tekst orzeczenia
II SAB/Wa 431/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.