II SAB/Wa 208/25

II SAB/Wa 208/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
658
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 398
art. 46, art 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia [...] czerwca 2024 r. 1. stwierdza, że Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych dopuściła się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje A.K. od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych sumę pieniężną w wysokości 1000 (słownie: tysiąc) złotych.
Uzasadnienie
W piśmie z dnia [...] stycznia 2025 r. A. K. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w rozpoznaniu jej odwołania od orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] uznającego skarżącą za niezdolną do służby w Policji.
Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania odwołania w terminie 14 dni od daty doręczenia akt oraz stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania; uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że odwołanie od orzeczenia z dnia [...] maja 2024 r. wpłynęło wraz z aktami sprawy do Centralnej Komisji Lekarskiej w dniu [...] lipca 2024 r.
Organ nie informował skarżącej o stanie rozpoznania sprawy ani o zmianie terminów do jej rozpoznania. Postępowanie odwoławcze nadal nie zostało zakończone. Skarżąca podniosła, że wielokrotnie, co najmniej raz w miesiącu, telefoniczne kontaktowała się z sekretariatem Komisji w celu uzyskania informacji o stanie realizacji jej sprawy, jednakże skonkretyzowanych terminów jej nie podano. W dniu [...] stycznia 2024 r. skarżąca wniosła ponaglenie w sprawie.
Skarżąca zwróciła uwagę, że pozostaje w ciągłej niewiedzy o stanie jej sprawy, co rzutuje na niepewność jej przyjęcia do służby w Policji i konieczność poddania się ponownej rekrutacji wobec upływu ważności niektórych etapów procesu rekrutacyjnego.
Powyższe zdaniem skarżącej świadczy o tym, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie skarżącej, jej sprawa nie należy do skomplikowanych, tym bardziej, że wszelkie niezbędne badania medyczne zostały dostarczone wraz ze środkiem odwoławczym, zatem organ odwoławczy mógł i powinien podjąć ustawową decyzję w terminie wskazanym w art. 46 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 310).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że odwołanie skarżącej od orzeczenia z dnia [...] maja 2024 r. zostało przekazane do CKL w [...] w dniu [...] lipca 2024 r. W dniu [...] stycznia 2025 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącej na niezałatwienie sprawy w terminie, które zostało w dniu [...] stycznia 2025 r. przekazane do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Minister postanowieniem z dnia [...] stycznia 2025 r. stwierdził bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia odwołania i stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...] lutego 2025 r., zobowiązując organ do zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności, a w razie potrzeby podjęcia środków zapobiegających bezczynności w przyszłości.
Organ podniósł, że w dniu [...] lutego 2025 r. CKL wydała orzeczenie nr [...], którym po rozpatrzeniu odwołania A. K. uchyliła w całości orzeczenie z dnia [...] maja 2024 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez [...]RKL w [...]. Orzeczenie to zostało wysłane do stron w dniu [...] lutego 2025 r.
Organ wskazał, że ocena, czy w realiach danej sprawy doszło do bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, nie powinna ograniczać się do stwierdzenia, że w danej sprawie przekroczono ustawowy termin na jej załatwienie. Ocena taka powinna uwzględniać całokształt okoliczności danej sprawy.
Komisja wyjaśniła następnie, że w CKL orzeka jedynie 5 lekarzy orzeczników, z czego 3 lekarzy w wymiarze pełnego etatu oraz 2 lekarzy w wymiarze 0,5 etatu. Liczba ta pozwala na utworzenie tylko jednego ustawowego (trzyosobowego) składu rozpatrującego odwołania. Według stanu na dzień 31 grudnia 2024 r. w CKL pozostawało nierozpatrzonych łącznie 886 odwołań, nadto 667 spraw w toku. Odwołania od orzeczeń rejonowych komisji lekarskich rozpatrywane są zgodnie z kolejnością wpływu.
W związku z powyższym, zdaniem organu, z uwagi na niewielką liczbę lekarzy orzeczników świadczących pracę w CKL, problemy w pozyskaniu nowych lekarzy do zatrudnienia w tej Komisji oraz wzrastającą liczbę odwołań od orzeczeń, wysoce utrudniona jest możliwość dotrzymywania przez CKL ustawowych terminów na rozpatrywanie odwołań.
Organ podkreślił, że okoliczności, na skutek których nie dochowano ustawowego terminu do rozpatrzenia odwołania, miały charakter organizacyjny i zaistniały bez winy pracowników organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.
Z kolei w myśl art. 4 tej ustawy w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803). Skoro ustawa o komisjach lekarskich zawiera odrębną regulację dotyczącą maksymalnego czasu prowadzenia postępowania odwoławczego przez Centralną Komisję, to w tym zakresie przepisy k.p.a. nie miały zastosowania.
Biorąc pod uwagę, że jak wynika z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie nie wystąpiła konieczność wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, organ odwoławczy był zobowiązany do zakończenia postępowania odwoławczego w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania.
Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, będą natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie odwołanie A. K. od orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych we Wrocławiu z dnia [...] maja 2024 r. wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2024 r. (prezentata organu). Od tego dnia biegł zatem termin do załatwienia sprawy przez organ, który upłynął w dniu [...] sierpnia 2024 r.
Jak wynika z akt administracyjnych, organ zakończył postępowanie już po wniesieniu skargi na bezczynność, tj. w dniu [...] lutego 2025 r., wydając orzeczenie nr [...]. Nie budzi zatem wątpliwości, że organ pozostawał w bezczynności, bowiem załatwił sprawę 6 miesięcy po upływie terminu przewidzianego w art. 46 ustawy o komisjach lekarskich. Komisja nie zrealizowała również obowiązku przewidzianego w art. 36 k.p.a., który to przepis miał w tej sprawie zastosowanie na podstawie wyżej przywołanego art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, i nie poinformowała strony o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Powyższe skutkowało uwzględnieniem skargi na bezczynność organu w pkt 1 sentencji wyroku.
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność, sąd stwierdza jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
Od upływu terminu określonego w art. 46 ustawy o komisjach lekarskich, liczonego od dnia doręczenia organowi odwołania do dnia zakończenia postępowania odwoławczego upłynęło, jak już wskazano, 6 miesięcy. Sąd ocenił, że taka długość uchybienia terminu świadczy o zlekceważeniu przez organ prawa strony do rozpatrzenia jej sprawy bez zbędnej zwłoki, tym bardziej, że z akt administracyjnych, jak również z przebiegu postępowania odwoławczego nie wynika, by wydanie orzeczenia przez Komisję wymagało szczególnego nakładu czasu i środków. Z tej przyczyny, zdaniem Sądu, bezczynności organu w tej sprawie można przypisać rażący charakter w wyżej przedstawionym rozumieniu, przede wszystkim z uwagi na znaczną zwłokę Komisji w rozpatrzeniu odwołania oraz brak podejmowania jakichkolwiek czynności przez okres pół roku.
Odnosząc się do wskazywanych przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczności związanych z trudnościami w obsadzie kadrowej składów orzeczniczych komisji, które powodują znaczne opóźnienia w wydawaniu orzeczeń, należy stwierdzić, że przyczyny organizacyjne leżące po stronie organu administracji związane np. z niedoborami kadrowymi nie mogą stanowić okoliczności usprawiedliwiającej tak znaczne uchybienie terminu do zakończenia sprawy. Rolą organu administracji jest, aby tak zorganizować pracę aparatu administracyjnego, by terminy wynikające z wiążących organ przepisów prawa powszechnie obowiązującego były dotrzymywane. Jak wynika z brzemienia przywołanego art. 46 ustawy o komisjach lekarskich, termin na rozpatrzenie przez CKL odwołania nie ma jedynie charakteru instrukcyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w pkt 2 wyroku, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności przemawiające za przyznaniem na rzecz skarżącej w pkt 3 sentencji wyroku sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł, co ma stanowić swego rodzaju rekompensatę za uciążliwości dla skarżącej związane z długotrwałym prowadzeniem przez organ postępowania, wielokrotnie przekraczającym prawem przewidziane terminy. Sąd wziął pod uwagę, że przedłużające się postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia zdolności do służby w Policji wiąże się z negatywnymi skutkami w sferze zawodowej i osobistej skarżącej, zmusza bowiem stronę do oczekiwania na rozstrzygnięcie dotyczące możliwości pełnienia służby w tej formacji. Wysokość przyznanej sumy pieniężnej jest niższa niż wnioskowana przez skarżącą, jednak zdaniem Sądu, jest ona adekwatna z punktu widzenia realizacji celów tej instytucji, w szczególności uwzględniając, że organ wydał ostatecznie orzeczenie kończące postępowanie w tej sprawie, w związku z czym brak jest konieczności podejmowania wobec organu działań o charakterze dyscyplinującym.
Odnosząc się do wniosku skarżącej o zasądzenie kosztów postępowania, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W niniejszym postępowaniu skarżąca nie była reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a w myśl art. 205 § 1 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Skarżąca jest natomiast zwolniona od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a., a także nie stawiała się w sądzie, w związku z czym należało stwierdzić, że nie poniosła niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu wyżej przedstawionym.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 sentencji Sąd wydał na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.