II SAB/SZ 69/24

II SAB/Sz 69/24 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Wiesław Drabik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 3 par. 2, art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 227, art. 229, art. 237 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 21 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gryfinie w przedmiocie rozpatrzenia skargi postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
M. G. (dalej jako: "skarżący"), w dniu 28 lipca 2024 r., drogą elektroniczną, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "organ" lub "PINB w G."), zarzucając organowi naruszenie art. 35 § 1-3 w zw. z art. 36 § 1 w zw. z art. 237 § 1, § 3-4 w zw. z art. 233 w zw. z art. 227 w zw. z art. 221 w zw. z art. 235 k.p.a. w zw. z art. 36 – art. 38 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.").
Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz wniósł o zobowiązanie organu do wydania zawiadomienia wynikającego z art. 237 § 3 k.p.a., w określonym terminie. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., skarżący wniósł o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., skarżący wniósł o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 35.000 zł.
Zarządzeniem z dnia 27 sierpnia 2024 r. Sąd wezwał skarżącego do podania adresu elektronicznego ePUAP (art. 46 § 2a i 2d p.p.s.a.) umożliwiającego identyfikację adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez Sąd do obsługi doręczeń – w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem uznania, iż strona rezygnuje z doręczania pism sądowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej (przez platformę ePUPAP), co skutkuje doręczaniem pism sądowych za pośrednictwem operatora pocztowego, na adres skarżącego wskazany w skardze (art. 46 § 2d p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 2 pkt 1a p.p.s.a.); a ponadto Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania, czy skarga z dnia 28 lipca 2024 r. dotyczy sprawy zakończonej przez Inspektor Nadzoru Budowlanego pod numerem: "PNIB.050.19-15.2023.RS", czy też pod numerem "PINB.0510.4.19-15.2023.RS", w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem przyjęcia, że skarga dotyczy sprawy zakończonej pod numerem "PINB.0510.4.19-15.2023.RS".
Przesyłka pocztowa zawierająca powyższe wezwania Sądu z uwagi na nieobecność skarżącego pod wskazanym adresem została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 4 września 2024 r., jednak skarżący do dnia dzisiejszego nie wykonał zobowiązania Sądu.
W odpowiedzi udzielonej na skargę, PINB w G. przedstawił przebieg postępowania administracyjnego wznowieniowego, zakończonego wydaniem decyzji
z 27 czerwca 2024 r. nr PINB.0510.4.19-15.2023.RS.
Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie skarga została złożona przez osobę nieuprawnioną, gdyż skarżący nie jest stroną postępowania. Nie był on bowiem inwestorem, ani nie jest następcą prawnym inwestora dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego "B", w stosunku do której PINB w G. wydał badaną przez siebie w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym – decyzję z 7 września 2018 r., udzielającą pozwolenia na użytkowanie. Według organu, skarżący nie wykazał również w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym indywidualnego od inwestora (albo jego następcy) interesu prawnego (albo obowiązku) oraz istnienia takiego interesu (albo obowiązku) nie można wywieść z akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w ww. przepisie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta.
Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne.
W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz.615, z późn.zm), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Wniesienie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na wydane w sprawie decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego. Ze skargi wynika, że skarżący zarzuca organowi zaniechanie w rozpoznaniu skargi powszechnej. Tego rodzaju skarga uregulowana jest przepisami działu VIII ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej: "k.p.a.").
Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Uregulowanie to należy rozpatrywać w kontekście art. 221 § 1 i 2 k.p.a., który określa krąg ich adresatów. Pozwala to na postawienie tezy, że przedmiot skargi został ujęty bardzo szeroko. Przedmiotem skargi może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej oraz ich pracowników i funkcjonariuszy (por. postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 717/12). Przedmiotowa skarga nie inicjuje jednak postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem indywidualnego aktu lub podjęciem czynności rozstrzygających sprawę dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznanie skargi sprowadza się bowiem do oceny działalności danego organu lub jego pracowników i wywiera skutek wyłącznie w odniesieniu do jego stosunków wewnętrznych. Podlega ona rozpoznaniu przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej rozpoznania zawiadamia się stronę skarżącą stosownie do art. 237 § 3 k.p.a.
Postępowanie prowadzone w następstwie wniesienia ww. skargi ma na celu wyłącznie ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga ta jest więc odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków nie jest postępowaniem zmierzającym do wydania aktu lub podjęcia czynności, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej.
Oznacza to, że kognicji sądów administracyjnych nie podlega ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników oraz ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a., gdyż jest to wewnętrzna sprawa tych organów. Niedopuszczalna jest więc w konsekwencji również skarga na bezczynność w ww. zakresie (por. postanowienie NSA: z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 30/10; z 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 2019/10; postanowienie z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2568/12; postanowienie z 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13). Sprawy te nie zostały poddane kontroli Sądu ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych.
Jednocześnie Sąd zauważa odnośnie podnoszonej skargą kwestii statusu strony w sprawie o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonej ostateczną decyzją z 7 września 2018 r., skarżący nie został pozbawiony możliwości skontrolowania stanowiska PINB w G.. Skarżący wniósł bowiem odwołanie od decyzji PINB w G. z 27 czerwca 2024 r. wieńczącej ww. postępowanie wznowieniowe. Przedmiotem badania organu II instancji będzie m.in. ustalenie interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie. Na akt wydany w wyniku rozpatrzenia odwołania, skarżącemu przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Kierując się powyższym Sąd, niedopuszczalną skargę odrzucił, na podstawie
art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.