Pełny tekst orzeczenia II SAB/SZ 219/22

II SAB/Sz 219/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2022-11-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
658
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 73/23 - Wyrok NSA z 2023-06-21
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, art. 3 par. 2 pkt 1-3, art. 119 pkt 4,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 47a ust. 1 pkt 1, art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a, art. 47a ust. 5
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego budynku mieszkalnego oddala skargę.
Uzasadnienie
1. W dniu 4 sierpnia 2022 r. B. B. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") nadał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego – adresu dla budynku mieszkalnego wybudowanego na działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...], położonej w S. wnosząc o:
1) zobowiązanie Organu do wypełnienia ciążącego na nim obowiązku realizacji zadania własnego gminy ustalonego w art. 47a pkt 1 w zw. z pkt 5 i 6 ustawy Prawo geodezyjnej i kartograficznego w terminie 7 dni liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia
2) zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych .
W uzasadnieniu wskazał, że pismem z 25 kwietnia 2022 r. złożył do Prezydenta Miasta wniosek o ustalenie numeru porządkowego dla ww. budynku. W odpowiedzi na złożony wniosek otrzymał pismo z Urzędu Miasta Biura Geodety Miasta z dnia 25 maja 2022 r., w którym poinformowano Go, że Organ nie ustali numeru porządkowego budynku, zanim nie doprowadzi do ustalenia nazwy ulicy na działce nr [...] i jako podstawę prawną tego stanowiska zostały podane przepisy wykonawcze dotyczące organów wykonawczych zobowiązanych do realizacji zadań własnych ustalonych ustawą.
W ocenie Skarżącego, Organ powinien był przewidzieć, że po uchwaleniu przez Radę Miasta planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S., właściciele działek objętych tym planem mogą przystąpić do budowy domów, dla których Prezydent Miasta będzie musiał zgodnie z ustawowymi zadaniami własnymi nadawać numery adresowe, zaś obecne próby obciążania osób trzecich swoimi obowiązkami ustawowymi stanowi rażące naruszenia prawa. Podkreślił, że Prezydent Miasta jako organ wykonawczy dysponuje instrumentami organizacyjnymi umożliwiającymi mu wykonanie uchwał Rady Miasta i co istotne Geodeta Miasta działając w imieniu Prezydenta ustalił numery porządkowe - adresy dla działki nr [...] znajdującej się w tym samym położeniu i usytuowaniu co działka nr [...]. Skarżący zgodnie w wymogami procedury wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ponaglenie, które Organ ten uznał za niezasadne. Dalej podkreślił, że obowiązki gminy wynikające z art. 47a p.g.i.k. zostały uwidocznione w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt II SAB/Wr 34/15, po czym przytoczył obszerny fragment uzasadnienia ww. wyroku. W podsumowaniu wskazał, że Prezydent Miasta jest w zwłoce w zaskarżonej sprawie. Z tych też względów powołując się na art. 47a ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz dorobek judykatury wniósł jak w petitum skargi.
2. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta zwrócił się o jej oddalenie podnosząc, że nie pozostaje w jakiejkolwiek bezczynności w załatwieniu sprawy Skarżącego. Zaznaczył, że organ dokonuje czynności ustalenia numeru porządkowego budynku w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa, w tym prawa miejscowego. Czynność ustalenia numeru porządkowego budynku, mająca charakter materialno-techniczny, jest czynnością wtórną w stosunku do czynności nadania nazwy drodze wewnętrznej, przy której znajduje się dany budynek i z którą ma zapewniony jedyny ciąg komunikacyjny. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość, na której usytuowany jest budynek, położona jest bezpośrednio przy działce drogowej nr [...]. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S. określa przeznaczenie działki nr [...] pod drogę wewnętrzną (działka znajduje się w obszarze terenu elementarnego Z.K.3045.KDW). Współwłaściciele przedmiotowej działki drogowej wystąpili do Prezydenta Miasta z wnioskiem o nadanie nazwy drodze wewnętrznej ("[...]"). Wniosek został podpisany przez kilkudziesięciu współwłaścicieli działki drogowej nr [...] i zgodnie z właściwością, został skierowany do Komisji ds. Bezpieczeństwa Publicznego i Samorządności Rady Miasta S., celem dalszego procedowania. Po dokonaniu analizy przez Komisję okazało się, że wniosek nie jest kompletny, gdyż występował brak formalny w postaci braku podpisów ośmiu współwłaścicieli nieruchomości. Ze względu na brak formalny, nie było możliwe dalsze procedowanie przedmiotowej uchwały w sprawie nadania nazwy drodze wewnętrznej na działce o nr [...]. W przypadku braku zgody ze strony wszystkich współwłaścicieli działki drogowej, pozostali współwłaściciele mogą wystąpić do sądu cywilnego o zgodę zastępczą, na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną (art. 199 Kodeksu cywilnego). Zgoda ta umożliwi wówczas skuteczne wystąpienie do organu stanowiącego gminy, celem nadania nazwy drodze wewnętrznej. A dopiero po nadaniu nazwy urzędowej drodze wewnętrznej przy której znajduje się budynek i z którą ma on zapewniony jedyny ciąg komunikacyjny, organ geodezyjny może ustalić właściwy numer porządkowy budynku. W przypadku braku dostępu do budynku od innej drogi niż projektowana droga wewnętrzna, tak jak to ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy, Organ zobligowany jest w świetle powyższych regulacji wstrzymać czynność ustalenia numeru porządkowego budynku, do czasu nadania nazwy drodze wewnętrznej.
Odnosząc się do kwestii ustalenia tymczasowego numeru porządkowego budynkowi znajdującemu się na działce o numerze [...] Organ zaakcentował, że działka o nr [...], w przeciwieństwie do działki nr [...], ma zapewnioną obsługę komunikacyjną od strony dwóch różnych dróg, a mianowicie - zarówno od strony projektowanej drogi wewnętrznej na działce [...], a także od strony istniejącej ulicy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
3. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej "p.p.s.a." aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, o czym stanowi art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Natomiast skarga nieuzasadniona podlega oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
4. Wymaga w tym miejscu zaznaczenia, że kontrolowana sprawa z uwagi na swój przedmiot (skarga na bezczynność), została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
5. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie Skarżący uczynił bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na braku ustalenia numeru porządkowego dla budynku mieszkalnego wybudowanego w S. na działce nr [...] z obrębu ewidencyjnego nr [...].
6. W orzecznictwie przyjmuje się, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności wówczas, gdy mimo istnienia ustawowego obowiązku, w prawnie ustalonym terminie, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosowanej czynności. Z bezczynnością mamy więc do czynienia w sytuacji, gdy nie występuje aktywność organu w danej sprawie. W konsekwencji przedmiotem skargi na bezczynność jest brak wydania określonego aktu lub podjęcia czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga taka stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu. Sąd kontroluje, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego załatwił sprawę, czy też nie.
W sprawie bezsporne jest, że nadanie numeru porządkowego dokonywane jest w formie czynności z zakresu administracji publicznej i jest to czynność o charakterze technicznym (por. wyroki: NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 6/07, NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 30/11, WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 760/10). Natomiast spór sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie Organ nie nadał numeru porządkowego dla budynku, o co wnosił Skarżący pismem z dnia 25 kwietnia 2022 r.
Zdaniem Organu brak jest możliwości ustalenia dla budynku numeru porządkowego, gdyż działka nr [...] wydzielona z przeznaczeniem pod drogę wewnętrzną, od której przewidziany jest dostęp do budynku objętego wnioskiem, nie posiada nazwy, a to jest warunek wstępny. Skoro działka jest współwłasnością osób fizycznych to nadanie nazwy (ulicy) wobec braku zgody wszystkich współwłaścicieli wymaga uzyskania zastępczej zgody Sądu na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną (art. 199 Kodeksu cywilnego). Z kolei Skarżący uważa, że Organ powinien ustalić numer porządkowy budynku bez angażowania w ten proces osób trzecich, a skoro tego nie uczynił to pozostaje w zwłoce.
Zdaniem Sądu, w sporze tym rację należy przyznać Organowi.
7. W tym miejscu wskazać należy, że kwestia nadania numeru porządkowego nieruchomości została uregulowana w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., dalej "p.g.i.k.") oraz w wydanym w wykonaniu delegacji ustawowej rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. poz. 1368- dalej "rozporządzenie").
Stosownie do art. 47a ust. 1 pkt 1 p.g.i.k. do zadań gminy należy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów.
Ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera między innymi dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania (art. 47a ust. 4 pkt 5 lit.a p.g.i.k.).
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe, o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit.a z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają (art. 47a ust. 5) .
W świetle § 4 ust. 4 rozporządzenia w miejscowościach o charakterze miasta numery porządkowe są obligatoryjnie przypisane do ulic lub placów.
Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że choć nadanie numeru porządkowego nieruchomości jest następstwem wykonania przez organ gminy zadań wskazanych w art. 47a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 p.g.i.k., to w przypadku miejscowości o charakterze miast jest to czynnością wtórną do czynności nadania nazwy drodze, przy której znajduje się dany budynek i z której ma zapewniony ciąg komunikacyjny. Do takich wniosków prowadzi analiza treści art. 47a ust. 1 pkt 1 p.g.i.k. w zw. z § 4 ust. 4 rozporządzenia. Numer porządkowy budynku bowiem obligatoryjnie przypisuje się do ulicy lub placu, zaś ulicę lub plac konkretyzuje nazwa. Oznacza to zatem, że z woli ustawodawcy nadawanie numeracji budynkom w mieście jest możliwe o ile ulica/plac, z której odbywa się obsługa komunikacyjna budynku, posiada nazwę urzędową. Stąd też brak nadania nazwy drodze do której budynek ma dostęp wyklucza ustalenie numeru porządkowego dla takiego budynku.
8. W sprawie nie budzi wątpliwości, że budynek objęty wnioskiem Skarżącego znajduje się w mieście S.. Z kolei działka nr [...] z której obywa się obsługa komunikacyjna tego budynku, choć w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona została pod drogę wewnętrzną, to jednakże urzędowej nazwy mnie otrzymała. Rada Miasta S. nie podjęła bowiem uchwały o nadaniu jej nazwy ze względu na brak zgody wszystkich współwłaścicieli działki drogowej. W takiej sytuacji, zasadnie Organ nie ustalił numeru porządkowego budynku przyjmując, że dokonanie takiej czynności możliwe będzie gdy ulica zostanie w przypisanym trybie nazwana, co w przypadku braku zgody wszystkich współwłaścicieli działki przeznaczonej pod drogę wymaga uzyskania zgody zastępczej Sądu. O powyższym Skarżący został prawidłowo poinformowany w piśmie z dnia 25 maja 2022 r. stanowiącym odpowiedź na jego wniosek o nadanie numeru porządkowego przedmiotowemu budynkowi.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że postępowanie o nadanie numeru porządkowego sprowadza się do odpowiedniego oznaczenia nieruchomości, jednakże takie działanie organu w mieście uwarunkowane jest wcześniejszym nadaniem nazwy ulicy, o czym przesądza treść art. 47a ust.1 pkt 1 p.g.i.k. w zw. z § 4 ust. 4 rozporządzenia. Przy czym stanowiska tego w żaden sposób nie podważa argumentacja skargi. W szczególności bez znaczenia pozostaje okoliczność, że Organ ustalił numery porządkowe dla innej działki, tj. nr [...]. Ta sprawa obejmuje tylko kwestie bezczynności Organu w przedmiocie ustalenia numeru porządkowego dla budynku zlokalizowanego na działce [...], nie zaś nadanie tego numeru innemu budynkowi.
Przywołany w skardze wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 marca 2016 r. (sygn. akt II SAB/Sz 34/15) zapadł w odmiennym stanie faktycznym, zatem nie znajduje przełożenia na grunt tej sprawy.
9. Podsumowując, w ocenie Sądu Organ nie pozostaje w bezczynności, gdyż brak nazwy ulicy z której dokonywana jest obsługa komunikacyjna budynku Skarżącego wyklucza - z uwagi na treść art. art. 47a ust. 1 pkt 1 p.g.i.k. w zw. z § 4 ust. 4 rozporządzenia - dokonanie czynności polegającej na przypisaniu temu budynkowi odpowiedniego numeru porządkowego.
10. Z powyższych względów skarga na bezczynność jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.