II SAB/Rz 65/23

II SAB/Rz 65/23 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 26 § 1 , art. 6 § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. j. w P. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego – postanawia – I. odrzucić skargę; II. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej P. sp. j. w P. kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi "P" Sp.j. z siedzibą w [...] (dalej: "Spółka"/"Skarżąca") jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent") w sprawie wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego wykonania decyzji Prezydenta z dnia 5 sierpnia 2021 r. nr GK.6331.6.2019.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Gmina [...] – Zarząd Dróg Miejskich, został zobowiązany decyzją ostateczną do wykonania prac w ramach regulacji stosunków wodnych. Decyzja ta nie została wykonana w całości przez Gminę. Złożone ponaglenie zostało uwzględnione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu. Pomimo to decyzja nie została wykonana, natomiast Prezydent pismem z dnia 11 maja 2023 r. stwierdził, że w ocenie adresata decyzji, została ona wykonana, co nie odpowiada faktom. W związku z tym skardze sformułowano wniosek o zobowiązanie Prezydenta, jako organu egzekucyjnego, do podjęcia czynności egzekucyjnych zmierzających do wykonania obowiązku, a także o zasądzenie kosztów postepowania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie naprowadził, że w dniu 29 grudnia 2022 r. Spółka wystąpiła o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wykonania obowiązku nałożonego decyzją Prezydenta z dnia 5 sierpnia 2021 r. Prezydent ustalił, że na terenie nieruchomości zostały wykonane prace obejmujące wykonanie urządzeń kanalizacyjnych ujmujących i odprowadzających wody opadowe w końcowym odcinku wykonanego ciągu kanalizacyjnego, ustawienie krawężnika ulicznego, wykonanie nawierzchni wzdłuż ww. krawężnika z mieszanek mineralno-bitumicznych z wyprofilowaniem spływu wód opadowych do niezbędnych urządzeń odwadniających. W ramach oględzin w dniu 23 stycznia 2023 r. stwierdził jednak, że zjazd do siedziby Skarżącej jest w złym stanie technicznym, nawierzchnia jest z licznymi ubytkami, w których w dniu oględzin znajdowała się woda, w związku z czym zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich o wyjaśnienie. W piśmie z dnia 30 stycznie 2023 r. Zarząd Dróg Miejskich poinformował, że zrealizował prace polegające na poprawie odwodnienia poprzez wykonanie 2 sztuk studzienek kanalizacyjnych zbierających wody opadowe z odcinka ulicy [...] w rejonie nieruchomości Skarżącej oraz na odbudowie istniejącego zjazdu do siedziby Spółki. Dodał, że w celu zapewnienia większej trwałości zjazdu, pierwotnie planowano wykonanie warstwy ścieralnej nawierzchni zjazdu z betonu asfaltowego, co wiązało się z koniecznością czasowego zamilknięcia zjazdu, ale wobec faktu, że Skarżąca pomimo wcześniejszych ustaleń, uzależniła prowadzenie prac do wykonania dodatkowego zjazdu tymczasowego bądź prowadzenia robót po godzinach 20.00 w dni robocze i 14.00 w soboty, co nie było możliwe, poprzestano na odtworzeniu zjazdu z kruszywa łamanego zagęszczonego mechanicznie. Wykonane prace w pełni spełniły warunki określone w decyzji Prezydenta z dnia 5 sierpnia 2021 r., która wskazywała na konieczność doprowadzenia zjazdu do stanu poprzedniego, tj. sprzed przystąpienia do budowy kanalizacji w ul. [...]. Wraz z wyjaśnieniem Zarząd Dróg Miejskich przekazał dokumentację fotograficzną wykonaną w czerwcu 2022 r., przedstawiającą stan pasa drogowego po zakończeniu robót remontowych, z której wynika że wymagane prace zostały wykonane, a stan zjazdu na posesję Skarżącej pozostaje bez zastrzeżeń. W związku z powyższym prace nakazane decyzją z dnia 5 sierpnia 2021 r. zostały wykonane, o czym Spółka została poinformowana pismem z dnia 3 lutego 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga podlega odrzuceniu.
I. Stan sprawy jest następujący. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2021 r. Prezydent, po rozpatrzeniu wniosku Spółki, nakazał Gminie [...] – Zarządowi Dróg Miejskich w [...], wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom szczegółowo opisanych oraz robót polegających na odbudowie, zagęszczeniu pobocza i zjazdu oraz wyprofilowaniu spływu do niezbędnych urządzeń odwadniających lub przebudowę ulicy [....] z remontem jezdni, budową chodnika z krawężnikiem i wymaganym odwodnieniem, z wykorzystaniem wykonanego ciągu kanalizacji ogólnodostępnej. Termin wykonania prac został określony na 31 grudnia 2021 r. Pismem z dnia 30 grudnia 2022 r. Spółka, powołując art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej: "u.p.e.a."), wystąpiła do Prezydenta o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu wykonania nałożonego obowiązku. Po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających Prezydent uznał, że prace nakazane decyzją z dnia 5 sierpnia 2021 r. zostały wykonane. Spółka nie podzielając stanowiska Prezydenta, złożyła ponaglenie, które zostało uznane za zasadne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, postanowieniem z dnia 31 marca 2023 r. stwierdziło, że Prezydent dopuścił się bezczynności, przy czym bezczynności miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązało organ egzekucyjny do podjęcia postęepowania egzekucyjnego w terminie 30 dni oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności. W dniu 19 kwietnia 2023 r. Prezydent, jako organ egzekucyjny, na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. wystawił upomnienie i wezwał Zarząd Dróg do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia 5 sierpnia 2021 r. W odpowiedzi, Zarząd Dróg poinformował, że obowiązek został wykonany. Na tej podstawie Prezydent, pismem z dnia 11 maja 2023 r., powiadomił Kolegium i Spółkę o wykonaniu w całości obowiązku wynikającego z decyzji własnej z dnia 5 sierpnia 2021 r. W tym stanie sprawy Spółka wniosła do Sądu skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
II. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Punkty, o których mowa w tym przepisie mają brzmienie: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postepowania, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w Dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających.
Sąd stwierdza, że przedstawiony katalog nie obejmuje skargi na bezczynność organu egzekucyjnego. Powyższe stanowisko wynika z odrębności regulacji zawartych w u.p.e.a. oraz w K.p.a. W konsekwencji, w odmienny sposób unormowane jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
Wskazać należy, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarga na bezczynność uregulowana jest w art. 6 u.p.e.a. W myśl § 1, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Z kolei § 1a tego przepisu przewiduje, że na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.
Powyższe regulacje obejmują bezczynność wierzyciela nie tylko co do wszczętego już postępowania egzekucyjnego, ale również etapu przed jego wszczęciem. Stanowisko takie, akceptowane przez Sąd, prezentowane jest w piśmiennictwie. Wskazuje się, że bezczynność wierzyciela może między innymi polegać na tym, że nie podejmuje on działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wobec zobowiązanego do wykonania obowiązku, nie wzywa go do wykonania obowiązku, a w razie bezskuteczności tego upomnienia nie sporządza tytułu wykonawczego i nie składa wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, (zob. Piotr Przybysz – "Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz", Lexis Nexis, Warszawa 2006).
W związku z powyższym Sąd stwierdza, że art. 6 § 1a u.p.e.a. jest przepisem szczególnym (lex specialis) i wyklucza stosowanie art. 37 § 1 K.p.a. Dlatego też w sytuacji, gdy osoba posiadająca interes prawny lub faktyczny domaga się od wierzyciela (organu) podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania określonego postępowania od podmiotu zobowiązanego, to ewentualna bezczynność organu uprawnia stronę wyłącznie do wniesienia skargi na bezczynność, na podstawie art. 6 § 1a u.p.e.a. Wykluczona jest natomiast możliwość wniesienia ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. Prowadzi to do wniosku, że ustawodawca wprowadził szczególny tryb kwestionowania bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym.
Sąd administracyjny będzie właściwy jedynie w sprawach skarg na postanowienia organów wyższego stopnia oddalających skargi na bezczynność organu egzekucyjnego (art. 6 § 1a u.p.e.a.). Natomiast nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu egzekucyjnego, polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, bez wyczerpania trybu wskazanego w art. 6 § 1a u.p.e.a. (zob. wyrok NSA OZ w Katowicach z dnia 30 czerwca 2003 r. sygn. II SAB/Ka 138/02).
Końcowo zaznaczyć też wypada, że skarga na bezczynność wierzyciela może być kilkakrotnie wnoszona przez uprawniony podmiot, jeżeli uzasadnione to będzie okolicznościami sprawy. Miarodajny w tym zakresie będzie zarówno fakt niewykonania egzekwowanego obowiązku, jak też wystąpienie zmiany stanu faktycznego sprawy w stosunku do stanu ocenianego i rozstrzyganego w wyniku rozpoznania wcześniejszej skargi na bezczynność wierzyciela (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. II OSK 1616/18).
Reasumując, z przyczyn wyżej wskazanych, skarga Spółki na bezczynność Prezydenta wniesiona w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.