II SAB/Po 286/26

II SAB/Po 286/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-09-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 58 § 1 pkt 1, § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeb wsparcia p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Uzasadnienie
J. G., reprezentowana przez pełnomocnika - córkę H. G. pismem z 27 sierpnia 2026 r. wniosła do tutejszego Sądu skargę na :rażącą bezczynność, przewlekle i chaotyczne prowadzenie postępowania przez Zespól ds. Orzekania o Niepełnosprawności (dalej: Zespół) w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. Podniosła, że 14 sierpnia 2025 r. złożyła w Zespole wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeb wsparcia dla J. G.. Następnie 16 lipca 2026 r. złożyła ponaglenie w związku z bezczynnością Zespołu i do dnia wniesienia skargi Zespół ani nie wydał decyzji, ani nie wyznaczył terminu ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. Termin komisji domowej wyznaczony na 12.08.2026r. został odwołany.
W odpowiedzi na skargę Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o jej oddalenie. Podał, że z powodu zbyt dużej liczby otrzymanych wniosków w stosunku do możliwości ich rozpatrzenia Zespół nie mógł wniosku rozpatrzyć w ustawowym terminie. Wnioski są zaś rozpatrywane wedle kolejności ich wpływu. Zespół poinformował, że aktualnie w Zespole odnotowano wpływ ponad 85 tysięcy wniosków, a w I kwartale 2024 r. złożono 16.153 wniosków, przy obsłudze administracyjnej 6 pracowników. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społeczne dopiero od I 2025 r. przyznało 12 dodatkowych etatów Zespołowi. W okresie od 23.12.2024 r. do 13.05.2025 r. zatrudniono 11 pracowników i z innych wydziałów Urzędu dodatkowo przeniesiono 3 pracowników. Nadto zatrudniono na umowę zlecenie 9 osób (w wymiarze 20 godzin tygodniowo). Organ podał, że 2.09.2026r. J. G. została zawiadomiona o nowym terminie ustalenia poziomu potrzeb wsparcia w dniu 28.09.,2026r.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga podlegała odrzuceniu.
W sytuacji wniesienia skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając między innymi, czy sprawa mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.
W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; zwanej dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z uwagi na fakt, że w skardze wskazano art. 227 K.p.a. znajdujący się w Dziale VIII K.p.a. należy wyjaśnić, że postępowanie skargowo-wnioskowe, uregulowane w Dziale VIII K.p.a., ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II K.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii m.in. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Nie jest więc dopuszczalna skarga do sądu na podstawie art. 227 K.p.a. Z uwagi jednak na treść skargi i zarzucaną bezczynność (przewlekłość) rozważono możliwość złożenia skargi na bezczynność.
Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność organu administracji publicznej wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a P.p.s.a. w tym sensie, że zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych (por. postanowienia NSA z 9 listopada 2022 r., II OSK 2173/22; z 11 listopada 2021, III OSK 4188/21; z 12 listopada 2019 r., I OSK 2617/19; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zagadnienie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia normuje ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 884 ze. zm., dalej: u.r.z.s.). W myśl art. 6 u.z.r.s. powołuje się zespoły orzekające o niepełnosprawności: 1) powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako pierwsza instancja; 2) wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności - jako druga instancja. Zgodnie z art. 6b3 u.r.z.s. decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2. Na mocy art. 6b5 ust. 5 u.r.z.s. od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Co szczególnie relewantne na gruncie niniejszej sprawy, zgodnie z art. 6c ust. 8 u.r.z.s. od orzeczenia i decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.
Kontrola sądowa w takich sprawach odbywa się w trybie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 468; dalej: K.p.c.). W myśl art. 4778 § 2 pkt 4a K.p.c. sprawy o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia należą do właściwości sądów rejonowych. Natomiast w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w k.p.c. możliwość zwalczania zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy ustawodawca przewidział w przepisie 4779 § 4 k.p.c., który stanowi, że jeżeli organ rentowy lub wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu.
W świetle powołanych przepisów należy stwierdzić, że sprawa dotycząca ustalenia poziomu wsparcia należy do właściwości rzeczowej sądu powszechnego. Żaden przepis prawa nie przyznaje kompetencji sądowi administracyjnemu do oceny decyzji podejmowanych przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności w takiego typu sprawach, jak i do kontroli bezczynności w tym zakresie (por. postanowienie WSA w Poznaniu z 15 lipca 2026 r., sygn. akt II SA/Po 185/26, publ. jak wyżej). Wedle zaś art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.