II SAB/Po 230/26

II SAB/Po 230/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-08-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 3 § 1, art. 3 § 2, art. 58 § 1 pkt 1, art. 58 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 11 września 2026 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M. B. na bezczynność i przewlekłość Wojewody w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 22 lipca 2026 r. M. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach o sygnaturach akt [...] oraz [...]
Przekazując powyższą skargę do tut. Sądu Wojewoda wskazał, iż Wydział Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] nie prowadzi żadnego postępowania mającego zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie skarżącego.
Wobec stwierdzenia, iż ze skargi nie wynika działalności jakiego organu i jakiej sprawie ona dotyczy oraz jakich postępowań dotyczą przywołane w niej sygnatury akt spraw, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu wezwano skarżącego do wskazanie bezczynności i przewlekłości jakiego organu i w jakim postępowaniu bądź postępowaniach dotyczy (art. 57 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 §1 pkt 3 P.p.s.a.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z 15 sierpnia 2026 r., (k. 62 akt sądowych) wskazał, iż skarga skierowana jest przeciwko Wojewodzie i dotyczy bezczynności tego organu w sprawie cyt. "zainicjowanej Notyfikacją Krytyczną z dnia 17 maja 2026 r., sygn. akt [...]".
Nadto w piśmie powyższym oraz w kolejnym piśmie z tej samej daty skarżący wskazał, iż rozszerza skargę także na bezczynności Prokuratury Okręgowej w [...] w zakresie prowadzenia postępowania z jego zawiadomienia przez te jednostki oraz Ministerstwa Sprawiedliwości w zakresie nadzoru nad wyżej wskazanymi prokuraturami i Ministerstwa Cyfryzacji w zakresie braku reakcji na zgłoszenia cyberstalkingu, pishingu oraz nękania rówieśniczego (k. 66 akt sądowych), a nadto Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komendy Głównej Policji, Biura Rzecznika Praw Dziecka, Urzędu Miasta [...], Kuratorium Oświaty w [...] i Zarządu Głównego Związku Harcerstwa Polskiego (k. 70 akt sądowych) wnosząc o cyt. "merytoryczne zbadanie tej połączonej sieci bezczynności pod nadrzędna sygnaturą sądową II SAB/Po 230/26" (k. 62 verte akt sądowych).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu zobowiązano Wojewodę do nadesłania w terminie 14 dni odpowiedzi na skargę dotyczącej bezczynności w postępowaniu o wskazanej przez skarżącego sygnaturze [...] oraz nadesłania kompletnych akt sprawy prowadzonej w [...] Urzędzie Wojewódzkim pod tą sygnaturą.
Odpowiadając na powyższe zobowiązanie Wojewoda pismem z 4 września 2026 r. (k. 156 akt sądowych) wskazał, iż pod sygn. [...] nie prowadził postępowania administracyjnego, lecz jedynie przekazał Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] zgodnie z art. 231 § 1 K.p.a. według właściwości przesłaną do Wojewody skargę M. B. na działania pracowników socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...].
Nadto organ ponownie wskazał, iż Wydział Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego mającego zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej w sprawie M. B..
Do powyższej odpowiedzi Wojewoda dołączył złożoną w formie elektronicznej skargę M. B. z dnia 30 lipca 2026 r. na działania pracowników terenowych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...], pismo przewodnie z dnia 4 września 2026 r. za którym skargę tą Wojewoda przekazał według właściwości do rozpatrzenia Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] (k. 158 i 160 akt sądowych).
W przedłożonych przez Wojewodę w formie elektronicznej aktach sprawy, jak i wcześniej przesyłanej korespondencji brak było jakiegokolwiek pisma skarżącego z dnia 17 maja 2026 r. Również sam skarżący pisma z tej daty nie dołączył do żadnego ze swoich licznych pism procesowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia, obejmującym również ocenę tego, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Negatywny wynik tej oceny uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, a także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Zawarte w art. 3 § 2 P.p.s.a. wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie przez ustawę wymienionych. Innymi słowy, skarga wniesiona na akt lub czynność, bezczynność lub przewlekłość, które nie zostały wymienione w wymienionym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., gdyż zainicjowana taką skargą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.
Z powyższego wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu, czy przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności.
Przypomnieć zaś trzeba, iż jak wynika z pisma skarżącego z dnia 15 sierpnia 2026 r. (k. 62 akt sądowych) z przedłożona Sądowi skarga dotyczy bezczynności i przewlekłości Wojewody w rozpoznaniu skargi skarżącego na niewłaściwe w ocenie skarżącego działanie pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] dopuszczających się zdaniem skarżącego przekroczenia uprawnień służbowych, naruszania jego praw obywatelskich oraz prób zastraszania.
Tym samym, zaskarżona bezczynność i przewlekłość Wojewody nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Brak jest również przepisów szczególnych przewidujących kontrolę sądów administracyjnych w tym zakresie. Dotyczy bowiem sprawy z zakresu rozpoznania skargi o charakterze skargi powszechnej złożonej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII K.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski" i w trybie przewidzianym w tym Dziale K.p.a. przekazanej do rozpoznania według właściwości Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...].
Przedmiotem takiej skargi, w myśl art. 227 K.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Załatwienie takiej skargi następuje, na podstawie art. 238 § 1 K.p.a., poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Takie zawiadomienie stanowi prawną formę działania, będącą czynnością materialno-techniczną, a więc taką czynnością, która skutki prawne wywołuje przez fakty (por. Z. Kmieciak, Czynności faktyczne administracji państwowej, SP-E t. XXXIX, Łódź 1978, s. 74-86).
Co istotne postępowanie skargowo-wnioskowe, uregulowane w Dziale VIII K.p.a., ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II K.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii m.in. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Z przepisów Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanego Skargi i wnioski, wynika zatem, że uregulowane w nim skargi na działanie organów administracji są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się go o swoich działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczynami skargi, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia.
Na działanie administracji publicznej w sprawach skarg i wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 16, Warszawa 2019, s. 1072, teza 6).
Określony w art. 3 § 2 P.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd sposobu rozpoznawania przez organy skarg powszechnych składanych w trybie art. 227 K.p.a., w tym ewentualnej bezczynności lub przewlekłości organów w rozpoznaniu takiej skargi, względnie przekazania jej do rozpoznania innemu organowi.
Odnosząc się do kolejnych pism procesowych skarżącego wskazać należy, iż Sąd w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność i przewlekłość w postępowaniu Wojewody nie jest uprawniony do badania czy bezczynności bądź przewlekłość zaistniała w działaniu innych organów władzy publicznej niż organ skarżony w niniejszej sprawie, a te okoliczność te mogłyby zostać zbadane (o ile mieściłyby się w granicach opisanej wyżej kognicji sądów administracyjnych), jedynie w przypadku złożenia za pośrednictwem tych organów odrębnych skarg na bezczynność lub przewlekłość w prowadzonych przez nie postępowaniach.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w myśl którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
To postępowanie, które zostało przez skarżącego wskazane w piśmie z dnia 15 sierpnia 2026 r. nie podlega bowiem – jak wykazano powyżej – kognicji sądu administracyjnego, a skarżący mimo skierowanego do niego wezwania nie podał jakich postępowań i jakich organów dotyczą dwie inne sygnatury wskazane w inicjującej postępowanie sądowe skardze z dnia 22 lipca 2026 r.
Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.