Orzeczenie · 2026-08-28

II SAB/Po 220/26Odrzucenie skargi ZUS renta właściwość sądu 3

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2026-08-28
NSAUbezpieczenia społeczneŚredniawsa
ubezpieczenia społecznerenta z tytułu niezdolności do pracybezczynność organuwłaściwość sądusąd administracyjnysąd powszechnyZUSpostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikodeks postępowania cywilnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę P. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie ponownego ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżący zarzucił organowi bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. ZUS wniósł o odrzucenie skargi, argumentując brakiem właściwości sądu administracyjnego oraz poinformował o wydaniu decyzji z dnia 21 lipca 2026 r. Następnie P. K. cofnął skargę. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., zbadał dopuszczalność skargi. Stwierdzono, że kontrola sądu administracyjnego obejmuje ściśle określone akty i czynności, a sprawy dotyczące ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych przez ZUS, zgodnie z art. 83 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisami Kodeksu postępowania cywilnego (art. 476 § 2, art. 4778 § 1 K.p.c.), należą do właściwości sądów powszechnych. W związku z tym, że sprawa nie mieściła się w kognicji sądu administracyjnego, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 P.p.s.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i bezczynności organów rentowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego przypadku braku właściwości sądu administracyjnego w sprawie rentowej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy skarga na bezczynność organu rentowego w przedmiocie ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na bezczynność organu rentowego w przedmiocie ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy nie podlega kognicji sądu administracyjnego, lecz właściwych sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny bada dopuszczalność skargi na bezczynność organu. Stwierdzono, że sprawy dotyczące ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych przez ZUS, w tym ustalania prawa do renty, należą do właściwości sądów powszechnych zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Działalność organu rentowego w tym zakresie nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona z powodu braku właściwości sądu administracyjnego.

Przepisy (9)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje ściśle określone akty i czynności, w tym bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub 4a, oraz w sprawach dotyczących innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.

u.s.u.s. art. 83 § ust. 3

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.

K.p.c. art. 476 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Do rozpoznawania spraw, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych powołane są sądy powszechne.

K.p.c. art. 4778 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 58 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku odrzucenia skargi na podstawie § 1 pkt 1, sąd pozostawia sprawę bez rozpoznania, jeżeli wniesiono ją do niewłaściwego sądu.

K.p.c. art. 4779 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu.

K.p.c. art. 477 14 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ do wydania decyzji w określonym terminie lub orzeka co do istoty sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawy dotyczące ustalania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy przez ZUS należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne została bowiem poddana wyłącznie działalność organów administracji publicznej realizowana w ramach tzw. władztwa administracyjnego, do której nie można zaliczyć działalności organu rentowego polegającej na orzekaniu o prawie do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Skład orzekający

Edyta Podrazik

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczeń społecznych i bezczynności organów rentowych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku braku właściwości sądu administracyjnego w sprawie rentowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się ubezpieczeniami społecznymi, ponieważ precyzuje granice właściwości sądów administracyjnych i powszechnych w kontekście świadczeń rentowych.

“Kiedy skarga na ZUS trafia do złego sądu? Wyjaśnienie właściwości w sprawach rentowych.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst